M10D 215,072 MHz Zadzwoń do studia 41 200 20 20 
Jak pokazują statystyki, każdy mieszkaniec Europy zjada dziennie około 240 gramów warzyw, czyli mniej więcej 88 kilogramów rocznie. Statystyczny Polak spożywa około 119 kilogramów warzyw na osobę w ciągu roku. Warto wzbogacić dietę w warzywa i owoce, jednak należy uważać na to, co się je.
– Jako chemik często zastanawiam się, jakie byłyby nasze wybory, gdyby do każdej partii owoców i warzyw dołączyć informację o „składzie chemicznym”, na przykład ziemniaka, świeżych liści szpinaku, grzybów suszonych albo jabłek
Jabłko – jadalny, kulisty owoc drzew z rodzaju jabłoń… More. I to nie tylko w odniesieniu do ich wartości odżywczych, ale również do zawartości metali ciężkich, azotanów i azotynów, pozostałości środków ochrony roślin i innych – mówi Katarzyna Sowa-Cichecka, dyrektor Okręgowej Stacji Chemiczno-Rolniczej w Kielcach.
Zanieczyszczenia roślin metalami ciężkimi oraz azotanami wynikają bowiem ze skażenia środowiska – gleby, powietrza, wody oraz nieracjonalnego nawożenia, zwłaszcza w kontekście stosowanych dawek nawozów oraz terminów aplikacji.
Na podstawie wyników analiz chemicznych warzyw i owoców na zawartość azotanów oraz azotynów a także metali ciężkich, które zostały wykonane zgodnie z referencyjnymi metodykami badawczymi w akredytowanym przez Polskie Centrum Akredytacji laboratorium badawczym Okręgowej Stacji Chemiczno-Rolniczej w Kielcach można stwierdzić, że rośliny wykazują różny poziom podatności na akumulację zanieczyszczeń.
Ołów i kadm najbardziej niebezpieczne
Wśród zbadanych warzyw i owoców najmniejsze zawartości azotanów oznaczono w jabłkachJabłko – jadalny, kulisty owoc drzew z rodzaju jabłoń… More (14 mg/kg), ziemniakach (60 mg/kg), marchwi (133 mg/kg). Wyższe w korzeniu pietruszki (177 mg/kg), selerze (188 mg/kg), porze (195 mg/kg), cebuli (232 mg/kg). Najwyższe w burakach czerwonych (326 mg/kg), kapuście białej (377 mg/kg), kapuście czerwonej (640 mg/kg), kapuście pekińskiej (794 mg/kg), cukinii (800 mg/kg) oraz szpinaku (2250 mg/kg). Zawartości azotynów oznaczone zostały na poziomie niskim.
Metale ciężkie, jak: ołów, kadm, rtęć, nikiel, chrom, żelazo, cynk, mangan, arsen czy miedź zostały oznaczone, m.in. w pszenżycie, jęczmieniu, ziemniakach, korzeniu pietruszki i marchwi oraz w ziołach. I choć w każdym przypadku stwierdzono ich obecność w roślinie, zawartości były na poziomie niskim, w odniesieniu do obowiązujących uregulowań prawnych.
W praktyce laboratoryjnej OSCHR w Kielcach, najwyższe zawartości ołowiu i kadmu zostały oznaczone w grzybach leśnych – borowiku szlachetnym. Źródłem zanieczyszczenia grzybów metalami ciężkimi są głównie skażone i silnie zakwaszone gleby kompleksów leśnych.
Do najbardziej niebezpiecznych dla zdrowia metali ciężkich spożywanych z warzywami i owocami należą ołów oraz kadm.
Jakie warzywa i owoce spożywać?
Jakie warzywa i owoce należy spożywać, aby nie stracić zdrowia?
– Warzywa i owoce trzeba jeść codziennie, ale stosować urozmaiconą dietę, w tym ograniczać konsumpcję owoców i warzyw, które mają tendencję do nadmiernego pobierania i kumulowania metali ciężkich oraz azotanów i azotynów, zwłaszcza w żywieniu dzieci, osób starszych oraz przewlekle chorych – mówi Katarzyna Sowa-Cichecka.
Powinno się zwracać szczególną uwagę na miejsce ich pochodzenia. Najlepiej kupować sezonowe owoce i warzywa od zaufanych dostawców oraz dbać o odpowiedni sposób ich przygotowania. Trzeba je dokładne myć i obierać ze skórki, dotyczy to na przykład ziemniaków, w których skórce kumuluje się najwięcej metali ciężkich, odcinać zewnętrzne „stare” liście kapusty oraz sałaty, ponieważ zawierają najwięcej azotanów, poddawanie warzyw obróbce termicznej (powinno się odlewać wodę z pierwszego wywaru warzywnego, ponieważ zawiera ona najwięcej azotanów).
– Warto pamiętać również o odpowiednich warunkach przechowywania warzyw i owoców. Najlepiej w opakowaniach umożliwiających dostęp powietrza w zacienionym i chłodnym miejscu. Bezwzględnie należy przestrzegać higieny przy transporcie, przechowywaniu i przygotowywaniu posiłków – radzi Katarzyna Sowa-Cichecka.
