M10D 215,072 MHz Zadzwoń do studia 41 200 20 20 
O 39 oryginalnych listów napisanych przez Wacława Lutyńskiego, więźnia KL Auschwitz i KL Dachau do żony Celiny i członków najbliższej rodziny wzbogaciło się archiwum Delegatury IPN w Kielcach. Przekazał je osobiście syn – o. Przemysław Michał Lutyński.
Jednym z tych, którzy trafili do obozu w Auschwitz w pierwszym masowym transporcie 14 czerwca 1940 roku był Wacław Lutyński. Rok później, w 1941, został przeniesiony do Dachau. To stamtąd napisał blisko 40 listów do swojej żony, w których podtrzymywał ją na duchu i zapewniał, że uda mu się wrócić.
– Powtarzał, że wojna wkrótce się skończy, że na nowo będą budować życie rodzinne – mówi o. Przemysław Lutyński.
Słowa o powrocie dotrzymał, ale jak się okazuje, o tym co przeżył podczas II wojny światowej mówił bliskim mało albo nie dzielił się wcale. Podobnie jak jego żona.
– Ja te listy odkryłem dopiero dwa lata temu. Tata nie był człowiekiem wylewnym. Nigdy nie siadł z nami, aby opowiadać o przeżyciach obozowych, o tym wszystkim co go spotkało. Nie wiedzieliśmy o istnieniu tych listów, bo mama też o nich nie wspominała – opowiada o. Lutyński.
Dużą wartość listów potwierdza dr Robert Piwko, naczelnik Delegatury IPN w Kielcach. Jak mówi, to żywa lekcja historii.
– Jako archiwiści stajemy przed dużą odpowiedzialnością by te listy zostały odpowiednio zabezpieczone, a także w perspektywie czasu edytowane, opatrzone wstępem i wydane – przekonuje dr Piwko.
Wacław Lutyński po II wojnie światowej osiadł w Kielcach, gdzie pracował jako radca prawny i adwokat. Zmarł w 1975 roku. Został pochowany na cmentarzu klasztornym w Jędrzejowie.
14 czerwca 1940 roku do obozu w Auschwitz wyruszył z Tarnowa pierwszy masowy transport Polaków. Łącznie 728 Polaków.
– Spośród tych osób około 300, jak wynika z badań, poniosło śmierć. Wiemy też, że ok. 320 udało się przeżyć wojnę, natomiast los ponad 100 kolejnych nie jest dzisiaj znany – mówi dr Michał Zawisza z Delegatury IPN w Kielcach.
W hołdzie uczestnikom tego transportu oraz innym ofiarom nazistowskich zbrodni Sejm RP w 2006 roku ustanowił 14 czerwca Narodowym Dniem Pamięci Ofiar Niemieckich Nazistowskich Obozów Koncentracyjnych i Obozów Zagłady.
