Mammografia i cytologia

Mammografia i cytologia, to jedne z badań profilaktycznych, z których bezpłatnie mogą skorzystać mieszkanki województwa świętokrzyskiego.

Dr n.med. Tomasz Dróżdż, kierownik Zakładu Diagnostyki Obrazowej informuje, że znacznie zwiększa się częstotliwość występowania raka piersi. Z bezpłatnej mammografii mogą skorzystać kobiety pomiędzy 45, a 74 rokiem życia.

– Objawy raka piersi mogą być ukryte i wówczas mammografia bardzo pomaga w diagnostyce. Natomiast zaniepokoić powinny też takie objawy, jak jakieś zgrubienie na piersi, zmiany na skórze, czy bolesność piersi. Wówczas należy się zgłosić do ginekologa. Badania mammograficzne wykonuje Świętokrzyskie Centrum Onkologii, także podczas akcji wyjazdowych w mobilnej klinice, czyli mammobusie. W Kielcach są jeszcze dwie placówki, które wykonują to badanie, czyli Świętokrzyskie Centrum Matki i Noworodka oraz przychodnia Diamed przy ulicy Paderewskiego – tłumaczy Tomasz Dróżdż.

Na to badanie nie trzeba mieć skierowania. Bezpłatnie przysługuje raz na dwa lata.

Mieszkanki województwa świętokrzyskiego mogą także korzystać z bezpłatnej cytologii. Raz na trzy lata przysługuje ona kobietom od 25 do 64 roku życia, które nie mają żadnych objawów choroby.

Izabela Opalińska, rzecznik Świętokrzyskiego Centrum Onkologii informuje, że od września szpital wprowadzi nową wersję programu profilaktycznego w kierunku raka szyjki macicy, w którym pacjentkom będą proponowane dwa badania. Pierwsze, to cytologia konwencjonalna. Natomiast drugie, to diagnostyka HPV, czyli wirusa brodawczaka ludzkiego, który powoduje raka szyjki macicy.

– W tym przypadku badanie jest również pobierane podobnie jak w cytologii klasycznej. Jeśli wynik jest dodatni, czyli mamy potwierdzone zakażenie wirusem HPV, wówczas u pacjentki z tego samego materiału pobranego wcześniej wykonywana jest cytologia na podłożu płynnym. Jeżeli to badanie również da wynik pozytywny, wskazujący na zamianę na szyjce macicy, wtedy pacjentka jest kierowana do dalszej diagnostyki. Natomiast jeżeli wynik jest negatywny, wówczas pacjentka na kolejne takie badanie zgłasza się za pięć lat – wyjaśnia Izabela Opalińska.

Bezpłatna cytologia konwencjonalna w ramach programu profilaktycznego przysługuje kobietom raz na trzy lata.

Cytologia

Cytologia to badanie przesiewowe służące do wczesnego wykrywania raka szyjki macicy. Polega na pobraniu komórek z tarczy i kanału szyjki macicy, a następnie ich analizie pod mikroskopem w celu wykrycia ewentualnych nieprawidłowości.

Cytologia jest podstawowym badaniem profilaktycznym w kierunku raka szyjki macicy. Pozwala na wczesne wykrycie zmian przednowotworowych i nowotworowych w szyjce macicy. Podczas badania pobierane są komórki z tarczy i kanału szyjki macicy za pomocą specjalnej szczoteczki. Pobrany materiał jest badany pod mikroskopem, aby ocenić strukturę komórek i wykryć ewentualne nieprawidłowości.

Cytologia wykrywa zmiany przednowotworowe i nowotworowe w szyjce macicy. Może również pomóc w wykryciu zakażenia wirusem HPV (wirus brodawczaka ludzkiego). Dodatkowo, badanie cytologiczne może być pomocne w ocenie zaburzeń hormonalnych.

Zaleca się, aby kobiety po 25. roku życia regularnie wykonywały cytologię, co najmniej raz na trzy lata. Kobiety zakażone HIV, z obniżoną odpornością, zakażone typami onkogennymi HPV lub leczone z powodu nieprawidłowego wyniku cytologii powinny wykonywać badanie raz na rok.

Badanie najlepiej wykonać między 10. a 20. dniem cyklu miesiączkowego. Przed badaniem nie należy współżyć, stosować leków dopochwowych, tamponów ani irygacji pochwy przez 2-3 dni.

Pobranie wymazu jest zazwyczaj nieprzyjemne, ale nie bolesne. Może towarzyszyć temu uczucie delikatnego dyskomfortu, podobne do tego przy pobieraniu krwi.

Wyniki cytologii interpretuje lekarz. Nieprawidłowy wynik cytologii może wskazywać na konieczność dalszych badań, takich jak kolposkopia. Wczesne wykrycie zmian pozwala na skuteczne leczenie i zapobieganie rozwojowi raka szyjki macicy.

Mammografia

Mammografia to badanie obrazowe piersi wykorzystujące promieniowanie rentgenowskie do wykrywania zmian nowotworowych, w tym wczesnych stadiów raka piersi. Jest to jedno z podstawowych badań w profilaktyce raka piersi i pozwala na wczesne wykrycie zmian, które mogą być niewyczuwalne w badaniu palpacyjnym.

W trakcie badania, pierś jest dociskana między dwiema płytkami, a następnie prześwietlana promieniami rentgenowskimi. Powstają w ten sposób dwa zdjęcia każdej piersi, które ocenia lekarz radiolog. Mammografia jest stosunkowo szybkim i bezbolesnym badaniem, choć u niektórych kobiet może powodować dyskomfort związany z uciskiem piersi.

Mammografię warto wykonać profilaktycznie – u kobiet w wieku 45-74 lata w ramach Programu Profilaktyki Raka Piersi. Badanie możliwe jest także na skierowanie lekarza – w przypadku podejrzenia zmian w piersiach lub u kobiet w innych grupach wiekowych oraz w przypadku występowania czynników ryzyka, takich jak obciążenie rodzinne, wczesna pierwsza miesiączka, późna menopauza, otyłość, bezdzietność, czy pierwsza ciąża po 30. roku życia.

Mammografia jest darmowa w ramach programu profilaktycznego. Przysługuje kobietom w wieku 45-74 lata. Po otrzymaniu skierowania do lekarz, również bezpłatnie, badanie można wykonać w placówkach mających podpisaną umowę z NFZ.

Mammografia jest bezpieczna. Dawka promieniowania jest niska, ale badania nie zaleca się wykonywać u kobiet w ciąży.