W czwartek (16 października) prezydent Karol Nawrocki zawetował ustawę o nowelizacji ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym, która miała nadać językowi mieszkańców Wilamowic na Śląsku status języka regionalnego. Prezydent skierował wniosek o ponowne rozpatrzenie nowelizacji przez Sejm.

Prezydent wskazał w uzasadnieniu swojej decyzji, że nowelizacja uznaje etnolekt wilamowski za język regionalny w rozumieniu przepisów ustawy ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym z 2005 r.

Czytaj również

Polska alternatywa dla SAFE

2026-03-04

Prezydent podejmuje decyzje co do ważnych ustaw

2026-02-19

Nawrocki przypomniał, że w uzasadnieniu do projektu ustawy wskazano, że język wilamowski używany jest jako autochtoniczny rodzimy język lokalny w miasteczku Wilamowice, który obecnie administracyjnie należy do powiatu bielskiego województwa śląskiego.

Podkreślił, że istnieje wątpliwość, „czy proponowana regulacja została oparta na przesłankach merytorycznych, a nie wyłącznie na przesłankach natury symbolicznej lub politycznej”. Dodał, że wymagana jest obiektywna weryfikacja w oparciu o dane naukowe.

Ocenił, że stanowiska ekspertów nie są jednolite. „Niektórzy z językoznawców twierdzą, że tradycyjna mowa najstarszych mieszkańców Wilamowic stanowi odrębny język, natomiast przez innych naukowców etnolekt ten jest przypisywany do zachodniej grupy języków germańskich” – zaznaczył.

Odwołując się do dotychczasowych opinii eksperckich, wskazał, że prof. Maria Katarzyna Lasatowicz wskazuje analogię etnolektu wilamowskiego względem różnych dialektów niemieckich. Z jej ustaleń wynika, że „wyspy językowe na Śląsku, w tym Wilamowice reprezentują »śląski dialekt kolonizacyjny i złożyły się na niego dialekty osiedleńców, reprezentujących średnio-, górno i dolnoniemieckie grupy dialektalne«”. „Prof. Lasatowicz, podkreślając znaczenie działań w celu przywrócenia etnolektu Wilamowic do użycia w komunikacji społecznej, wskazuje jednak, że są to kolejne próby ratowania przed zaginięciem form dialektu, prezentowanych raczej w formie stylizacji ze śladowym uwzględnieniem możliwych rekonstrukcji językowych” – przywołał w uzasadnieniu.

Jak zwrócił uwagę, odmienny pogląd prezentuje prof. Tomasz Wicherkiewicz, który twierdzi, że „w wilamowskim jest tyle polonizmów, tyle niezwykłych artefaktów, nawet średniowiecznych oraz dialektalnej polszczyzny, że to dopiero w sumie tworzy odrębny system językowy wilamowskiego”. Przedstawił opinię profesora, twierdzącego, że „jest to mikrojęzyk wyspowy etnolekt germański o charakterze lokalnym”, a jego wyjątkowość polega na tym, że nie ma innych takich mikrojęzyków o takim charakterze.

Prezydent skierował wniosek o ponowne rozpatrzenie ustawy przez Sejm.