We wtorek (6 stycznia) katolicy obchodzą Święto Trzech Króli, czyli Objawienie Pańskie. Tradycja ta wiąże się z wieloma zwyczajami, które przetrwały do dziś, zarówno w kościołach, jak i w domach.
Etnograf Alicja Trukszyn mówi, że w polskiej tradycji szczególne znaczenie ma zwyczaj święcenia kredy i zapisywania na drzwiach liter K+M+B, które tłumaczy się, jako imiona Kacper, Melchior i Baltazar, lub: C+M+B, co oznacza łacińskie błogosławieństwo: Christus mansionem benedicat – „Niech Chrystus błogosławi ten dom”.
– Dla łatwiejszego zapamiętania, bo chłop nie znał łaciny, a w kościele wszystko było po łacinie, sformułowanie ochrzczono imionami Trzech Króli. Do tego, spolszczyliśmy je. Najważniejsze, że jest to piękna tradycja, której warto się trzymać. Przenieśmy ją na dzieci – niech Kacper, Melchior i Baltazar pozostaną częścią naszej kultury – zachęca. I dodaje, że dawniej poświęcano również złoto, które miało chronić przed chorobą. Wierzono także, że okadzone mieszkanie będzie wolne od nieszczęść.
Alicja Trukszyn dodaje, że z naukowego punktu widzenia postacie Trzech Króli to magowie, którzy obserwowali niebo. Wierzono, że pojawienie się szczególnych zjawisk na niebie zwiastuje ważne wydarzenia.
– Z czasem magowie zostali przedstawieni jako królowie – ważne i dostojne postacie, które miały poświadczyć narodziny Jezusa w betlejemskiej stajence. Według tradycji, przynieśli Mu złoto, kadzidło i mirrę, choć Jezus przez całe życie żył skromnie i nawoływał do dzielenia się z innymi – podkreśla etnograf.
Co ciekawe, pierwotnie nie mówiono wyłącznie o trzech osobach. Symbolika czterech stron świata i różnych kolorów skóry sugeruje, że magów mogło być więcej, a motyw trzech królów ukształtował się dopiero z czasem. Wizerunek Baltazara, jako króla o ciemnej skórze pojawił się dopiero w okresie renesansu.
Święto Trzech Króli było wprowadzane stopniowo i w różnych miejscach w odmiennym czasie, dlatego trudno wskazać jedną konkretną datę jego początków. Na pewno jest to jednak jedno z najstarszych świąt w Kościele Katolickim, miejscami obchodzone już w III wieku.














