Dlaczego trzeba badać glebę i jakie daje to korzyści? Jak pobrać próbki gleby i gdzie je zbadać? Eksperci ze Świętokrzyskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego w Modliszewicach i Okręgowej Stacji Chemiczno-Rolniczej w Kielcach – podpowiadają.
– Przede wszystkim regularne badanie gleby pozwala ograniczyć koszty produkcji roślinnej. Pobieranie próbek glebowych jest jednym z najlepszych narzędzi umożliwiających racjonalne gospodarowanie nawozami. Aby prawidłowo ustalić dawki nawożenia mineralnego, niezbędne jest wykonanie analizy gleby oraz opracowanie zaleceń nawozowych – informują pracownicy Świętokrzyskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego w Modliszewicach.
– Korzyści z badania gleby to przede wszystkim dokładniejsze nawożenie, co w obecnym czasie wysokich cen nawozów jest niezwykle istotne. Stosowanie nawozów zgodnie z zaleceniami nawozowymi oraz na podstawie faktycznej zasobności gleby chroni przed stratami finansowymi i nadmiernym stosowaniem środków – uzupełnia Katarzyna Sowa-Cichecka z Okręgowej Stacji Chemiczno-Rolniczej w Kielcach.

Kiedy najlepiej badać glebę? Badanie gleby najlepiej wykonać po zbiorach, a przed rozsiewem nawozów mineralnych i wapnowaniem, co pozwala na zastosowanie wapna jesienią lub przygotowanie planu nawożenia na wiosnę.
– Ale warto pamiętać, że odpowiednim momentem jest również wczesna wiosna, przed rozpoczęciem sezonu wegetacyjnego i wysiewem nawozów pod uprawy jare. Umożliwia to szybkie uzupełnienie brakujących składników pokarmowych – mówi dyrektor Katarzyna Sowa-Cichecka.
Termin wykonania badania gleby powinien być dostosowany do planowanej uprawy oraz terminu wysiewu nawozów.
– Warto pamiętać, że analiza próbek gleby w laboratorium trwa co najmniej 10 dni, a w okresach największego obciążenia czas oczekiwania może wynosić nawet do 28 dni – dodaje dyrektor Sowa-Cichecka.
I dodaje: – Badanie gleby powinno być wykonywane regularnie – co 3-5 lat, a co 2-3 lata w przypadku gleb intensywnie użytkowanych, na przykład pod warzywa, buraki, rzepak. Należy pamiętać o pobieraniu próbek z kilku miejsc pola na głębokości warstwy ornej oraz o jak najszybszym dostarczeniu ich do laboratorium.
Jak pobierać próbki? Specjaliści z ŚODR radzą:
– W pierwszym kroku należy sporządzić szkic sytuacyjny pól gospodarstwa.
- Na szkicu należy zaznaczyć powierzchnie uprawianych roślin (oddzielnie: okopowe, zboża, rzepak, łąki, pastwiska).
- Próbka ogólna (uśredniona) powinna reprezentować obszar o zbliżonych warunkach przyrodniczych (typ, rodzaj i gatunek gleby, ukształtowanie terenu) oraz agrotechnicznych (przedplon, uprawa, nawożenie).
- Próbka ogólna nie może obejmować obszaru większego niż 4 ha.
- Próbkę ogólną należy przygotować oddzielnie dla każdej uprawy. Dopuszcza się pobranie jednej próbki z różnych upraw, jeśli mają one podobne wymagania pokarmowe oraz historię nawożenia.
- Próbki glebowe pobiera się za pomocą laski glebowej, świdra lub szpadla.
- Próbki pierwotne (pojedyncze) pobiera się z profilu glebowego warstwy ornej z kilkunastu miejsc pola, tak aby były reprezentatywne. Zalecana głębokość pobierania wynosi: 0-20 cm na glebach ornych, 5-20 cm na łąkach i pastwiskach (z miejsc pobrania próbek należy usunąć ok. 5 cm warstwy darni). W uprawach sadowniczych próbki pobiera się z dwóch poziomów: 0-20 cm oraz 21-40 cm (oddzielnie jako dwie próby).
- Aby sporządzić jedną próbę ogólną, należy pobrać 15-20 próbek pojedynczych (zgodnie ze schematem pobierania), dokładnie je wymieszać, a następnie odważyć około 0,5 kg gleby. Próbkę należy umieścić w pudełku lub woreczku, nadać jej numer oraz oznaczyć go na sporządzonym planie pól.
- Próbki glebowe należy pobierać zgodnie z ustalonym schematem rozmieszczenia punktów poboru.
- Próbek nie należy pobierać: na obrzeżach pola (do 5 m), w miejscach po stogach i kopcach, w rowach, bruzdach, kretowiskach i żwirowiskach, w zagłębieniach oraz na ostrych wzniesieniach terenu. W razie potrzeby z takich miejsc należy pobrać próbki dodatkowe.
- Do stacji chemicznej najlepiej dostarczyć próbkę świeżą, bezpośrednio po jej pobraniu z pola.













