M10D 215,072 MHz Zadzwoń do studia 41 200 20 20 
17 stycznia o godzinie 17:00 w Buskim Samorządowym Centrum Kultury odbędzie się premiera wyjątkowego widowiska pt. „Tradycyjne Wesele Ponidziańskie live”. To unikalna inscenizacja, która przeniesie widzów w realia chłopskiego wesela z drugiej połowy XIX wieku, ukazując bogactwo tradycji, obrzędów, muzyki i wierzeń charakterystycznych dla Ponidzia.
Za reżyserię widowiska odpowiada Arkadiusz Lech, który podkreśla, że celem projektu było odtworzenie dawnych zwyczajów weselnych praktykowanych na terenie Ponidzia m.in. Buska-Zdroju, Pińczowa, Stopnicy, Nowego Korczyna, Solca czy Sobkowa. Jak zaznacza reżyser, nie jest to jedynie artystyczna wizja, lecz praca oparta na źródłach historycznych i etnograficznych.
Scenariusz spektaklu powstał na podstawie oryginalnych zapisów etnografów – ks. Władysława Siarkowskiego oraz Oskara Kolberga, którzy w XIX wieku dokumentowali pieśni, przyśpiewki, powiedzenia i obrzędy ludowe. Do współpracy przy realizacji projektu zaproszono także historyka ks. Andrzeja Kwaśniewskiego i etnografkę Alicję Trukszyn, aby zachować maksymalną autentyczność przedstawianych treści.
Widowisko prowadzi widzów przez kolejne etapy wesela – od spotkania w karczmie, przez wspólną biesiadę i zabawę, aż po jeden z najważniejszych obrzędów, czyli oczepiny. Wybór karczmy jako jednego z kluczowych miejsc akcji nie jest przypadkowy. To właśnie tam, u arendarza, przepijano zdrowie młodej pary, a karczma była naturalnym centrum spotkań, zabawy i integracji społecznej, co często pojawia się również w dawnych przyśpiewkach weselnych.
W spektaklu pojawiają się liczne przyśpiewki w których uczestnicy wzajemnie się „obśpiewują”, a także dynamiczne tańce i śpiewy wykonywane na żywo.
– Szczególne miejsce zajmuje jedna z najstarszych pieśni weselnych – „Oj chmielu”, której korzenie sięgają czasów przedchrześcijańskich. Warstwę taneczną oparto głównie na polkach, oberkach i walczykach, charakterystycznych dla Ponidzia – opowiada Arkadiusz Lech.
Dużą wagę przywiązano do kostiumów. Twórcy sięgnęli po inspiracje strojami krakowiaków wschodnich, wzbogacając je o lokalne elementy, takie jak sukmany z okolic Stopnicy czy sukmany skalbmierskie. Jak mówi reżyser, były to długie płaszcze, najczęściej w kolorach niebieskim, granatowym lub brązowym, zdobione haftami na rękawach i kołnierzach. Bogatsze wersje posiadały charakterystyczne, trójkątne kołnierze opadające na plecy.
– Obok sukman wykorzystujemy również kamizelki i serdaki krakowskie, popularne wśród mężczyzn. Panna młoda, wbrew współczesnym zwyczajom, nie występuje w białej sukni. Jej strój to elegancki, dobrze zachowany strój regionalny, którego najważniejszym elementem są liczne sznury korali. To właśnie ilość korali świadczyła o zamożności kobiety i jej rodziny, podkreślając status społeczny nowożeńców – dodaje Lech.
Twórcy zadbali również o odtworzenie realiów dawnej kuchni weselnej.
– Na stołach dominują proste produkty, takie jak ziemniaki, kasza, chleb, mleko i wyroby mleczne, żur czy kiełbasa. W XIX-wiecznych weselach na Ponidziu ciepłe dania były rzadkością – zazwyczaj podawano jedno, maksymalnie dwa. Szczególne znaczenie miał obrzęd powitania chlebem i solą, symbolizujący pomyślność, szczęście, dostatek i liczne potomstwo – podkreśla Arkadiusz Lech.
W spektaklu pojawiają się również motywy dawnych wierzeń i zabobonów, silnie obecnych w XIX-wiecznej mentalności ludowej. Jednym z nich jest postać południcy – demona związanego z pracą w polu w samo południe, utożsamianego z udarem lub nagłym osłabieniem. Pojawiają się także rusałki i wodnice, które według wierzeń mogły wciągać ludzi do wody. Widowisko pokazuje, jak głęboka religijność współistniała wówczas z dawnymi, słowiańskimi przesądami.
Muzykę do „Tradycyjnego Wesela Ponidziańskiego live” przygotował Krzysztof Korban wraz z Kapelą Korbanów, natomiast choreografię opracowała Małgorzata Wyderska ze Starachowic, wcielająca się w rolę starościny.
W widowisku bierze udział 15 osób – 10 aktorów oraz 5 muzyków. Wśród wykonawców są artyści związani z grupą teatralną Słoneczna Trupa z Krakowa, teatrem Hades działającym przy BSCK, a także aktorzy z Buska-Zdroju i Warszawy.
Wstęp na wydarzenie jest bezpłatny, a spektakl będzie również transmitowany w Internecie.
