piątek, 4 lipca 2025
101,4 MHz | 90,4 Kielce | 100,00 MHz Włoszczowa  dab logo M10D 215,072 MHz                    Zadzwoń do studia 41 200 20 20          
Brak wyników
Pokaż wszystko
Radio Kielce
  • REGION
    • ŚWIĘTOKRZYSKIE
    • KIELCE
    • BUSKO-ZDRÓJ
    • JĘDRZEJÓW
    • KAZIMIERZA WIELKA
    • KOŃSKIE
    • OPATÓW
    • OSTROWIEC ŚWIĘTOKRZYSKI
    • PIŃCZÓW
    • SANDOMIERZ
    • SKARŻYSKO-KAMIENNA
    • STARACHOWICE
    • STASZÓW
    • WŁOSZCZOWA
  • KRAJ / ŚWIAT
  • SPORT
    • WIADOMOŚCI SPORTOWE
    • KORONA KIELCE
    • INDUSTRIA KIELCE
  • KULTURA
    • AKTUALNOŚCI
    • INFORMATOR KULTURALNY
    • RECENZJE
  • CO NA DROGACH
  • ZDROWIE
  • MULTIMEDIA
    • ZDJĘCIA
    • GALERIA KUBALSKI & TASZŁOW
    • WIDEO
    • PODCASTY
  • POGODA
  • PORTALE RADIA KIELCE
    • CENTRUM EDUKACJI MEDIALNEJ
    • FOLK RADIO
    • PODCASTY
    • PROJEKT PRACA
    • WIELKA LITERATURA W CYFROWYM ŚWIECIE
    • ZOOM NA WIEŚ
  • O NAS
    • RAMÓWKA
    • AUDYCJE RADIA KIELCE
    • KONTAKT
    • DZIENNIKARZE
    • DZIAŁ PROMOCJI I MARKETINGU
    • STUDIO GRAM
    • HISTORIA POLSKIEGO RADIA KIELCE
    • WARUNKI KORZYSTANIA
    • REGULAMIN KONKURSÓW ANTENOWYCH
    • ZASADY KAMPANII SPOŁECZNYCH
    • POLITYKA PRYWATNOŚCI
    • STANDARDY OCHRONY MAŁOLETNICH
    • ABONAMENT RTV
    • PROCEDURA ZGŁOSZEŃ WEWNĘTRZNYCH
    • BIP
Radio Kielce
  • REGION
    • ŚWIĘTOKRZYSKIE
    • KIELCE
    • BUSKO-ZDRÓJ
    • JĘDRZEJÓW
    • KAZIMIERZA WIELKA
    • KOŃSKIE
    • OPATÓW
    • OSTROWIEC ŚWIĘTOKRZYSKI
    • PIŃCZÓW
    • SANDOMIERZ
    • SKARŻYSKO-KAMIENNA
    • STARACHOWICE
    • STASZÓW
    • WŁOSZCZOWA
  • KRAJ / ŚWIAT
  • SPORT
    • WIADOMOŚCI SPORTOWE
    • KORONA KIELCE
    • INDUSTRIA KIELCE
  • KULTURA
    • AKTUALNOŚCI
    • INFORMATOR KULTURALNY
    • RECENZJE
  • CO NA DROGACH
  • ZDROWIE
  • MULTIMEDIA
    • ZDJĘCIA
    • GALERIA KUBALSKI & TASZŁOW
    • WIDEO
    • PODCASTY
  • POGODA
  • PORTALE RADIA KIELCE
    • CENTRUM EDUKACJI MEDIALNEJ
    • FOLK RADIO
    • PODCASTY
    • PROJEKT PRACA
    • WIELKA LITERATURA W CYFROWYM ŚWIECIE
    • ZOOM NA WIEŚ
  • O NAS
    • RAMÓWKA
    • AUDYCJE RADIA KIELCE
    • KONTAKT
    • DZIENNIKARZE
    • DZIAŁ PROMOCJI I MARKETINGU
    • STUDIO GRAM
    • HISTORIA POLSKIEGO RADIA KIELCE
    • WARUNKI KORZYSTANIA
    • REGULAMIN KONKURSÓW ANTENOWYCH
    • ZASADY KAMPANII SPOŁECZNYCH
    • POLITYKA PRYWATNOŚCI
    • STANDARDY OCHRONY MAŁOLETNICH
    • ABONAMENT RTV
    • PROCEDURA ZGŁOSZEŃ WEWNĘTRZNYCH
    • BIP
Brak wyników
Pokaż wszystko
Radio Kielce

Pozostałości najstarszych znanych roślin lądowych znaleziono pod Kielcami

Polskie Radio Kielce
2018-04-03 14:08
4 min. czytania
A A
Skamieniałe szczątki roślin znalezione w miejscowości Zbrza / nph.onlinelibrary.wiley.com

Skamieniałe szczątki roślin znalezione w miejscowości Zbrza / nph.onlinelibrary.wiley.com

Udostępnij na FacebookUdostępnij na TwitterEmail

Pozostałości najstarszych znanych roślin, które opanowały ląd, znaleziono w południowej części Gór Świętokrzyskich. Znalezisko ma ok. 440-450 mln lat i stanowi paleontologiczny dowód, że rośliny lądowe ewoluowały z form przypominających mszaki.

Czytaj również

„Woda” na wybiegu. Offowi projektanci walczyli o miejsce w finale

„Woda” na wybiegu. Offowi projektanci walczyli o miejsce w finale

2025-07-04
W Kielcach uczczono ofiary pogromu z 1946 roku

W Kielcach uczczono ofiary pogromu z 1946 roku

2025-07-04

Skamieniałe szczątki roślin znaleziono w miejscowości Zbrza (pow. kielecki) w południowej części Gór Świętokrzyskich. Są to fragmenty bardzo starych, prymitywnych roślin beztkankowych, tzn. takich, u których nie pojawiły się wyspecjalizowane tkanki, np. przewodzące (współcześnie do tej grupy należą mszaki).

Na ślady najstarszych roślin badacze natrafili przez przypadek, gdy dr hab. Mariusz Salamon z Wydziału Nauk o Ziemi Uniwersytetu Śląskiego poszukiwał zwierząt bezkręgowych – liliowców.

– Przypadkiem natrafiliśmy na wykop pod fundament domu. Zabraliśmy kilkadziesiąt kilogramów próbek skały, które przywieźliśmy do laboratorium Wydziału Nauki o Ziemi UŚ. Po przemyciu i wysuszeniu prób znaleźliśmy tam interesujące mnie organizmy. Zauważyliśmy jednak również dziwne uwęglone szczątki, którymi zainteresowała się grupa specjalistów – opowiada prof. Salamon.

Kolejne oględziny i weryfikacja wyników przez grono wybitnych paleobotaników z Francji i Belgii pozwoliły potwierdzić, że próbka ma ok. 445 mln lat i zawiera szczątki należące prawdopodobnie do roślin wyższych.

– Udało się w niej znaleźć także spory (zarodniki), które z całą pewnością produkowane były przez rośliny lądowe. W międzyczasie cały czas zwożono i na bieżąco oglądano kolejne fragmenty skał, ponad kilkaset kilogramów. Cała procedura trwała grubo ponad rok, w wyszukiwanie elementów zaangażowana była cała grupa osób – mówi naukowiec.

Pradawne rośliny mierzyły po kilka milimetrów i mogły przypominać rozdwojoną gałązkę.

– Ten dychotomiczny podział jest bardzo ważny – świadczy o tym, że na tym etapie ewolucji roślinie nie wystarczała już jedna gałązka zakończona zarodnią, która kończyła wzrost pędu. Dla większej skuteczności gałązka dzieliła się na dwie. W ten sposób na jednym pędzie powstawały dwa sporangia – opowiada jeden z odkrywców roślin.

Naukowcy natrafili też na ślad struktury, którą interpretują jako aparat szparkowy. Jej obecność świadczy o tym, że roślina musiała funkcjonować w środowisku lądowym.

Skamieniałe szczątki roślin znalezione w miejscowości Zbrza / nph.onlinelibrary.wiley.com

Wiek znaleziska z Gór Świętokrzyskich ocenia się na ok 445 mln lat. Jest ono ok. 15 mln lat starsze od najstarszych znanych dotychczas skamieniałości roślin lądowych.

Naukowcy przypominają, że uważa się iż życie powstało w morzach i oceanach, a pierwsze prymitywne rośliny na lądzie pojawiły się prawdopodobnie około 480-460 mln lat temu, we wczesnym lub środkowym ordowiku. Nowe znalezisko reprezentuje niezwykle stary typ organizmu.

Jego odnalezienie wymagało umiejętności i odrobiny szczęścia, gdyż rośliny bez twardych i sztywnych struktur (drewna czy łyka), nawet jeśli ulegną fosylizacji, to po milionach lat stają się kruche i łatwo rozpadają.

– O wiele lepiej zachowują się zarodniki – kapsuły przetrwalnikowe, dzięki którym komórka jest otoczona substancjami bardzo odpornymi na procesy chemiczne – opowiada dr hab. Paweł Filipiak z UŚ.

Zadania nie ułatwiał fakt, że chodzi o drobnicę – największy szczątek ma zaledwie kilka milimetrów.

– Kiedy patrzymy na fragment skały, widzimy po prostu czarny punkt – mówią naukowcy.

Prof. Salamon dodaje, że osady te badane są od wielu lat, ale dopiero teraz udało się znaleźć tak stare szczątki roślinne. Podobne znalezisko w warstwach skał z ordowiku odnotowano również w latach 90. na terenie Kazachstanu.

W czasach, z których pochodzą szczątki, dzisiejsze Góry Świętokrzyskie stanowiły dno płytkiego morza. Niedaleko od miejsca, na którym znaleziono fragmenty, znajdowała się prawdopodobnie strefa brzegowa. Sztorm albo zwykły wiatr musiały zanosić fragmenty roślin nad morze i spychać je w głąb wód – podobnie, jak na plaży w Ustce, kiedy fale podczas sztormu wdzierają się na wydmy i zabierają ze sobą szczątki roślin. Te później dryfują, gniją i opadają na dno.

– 445 mln lat temu sytuacja mogła wyglądać bardzo podobnie – mówi jeden z autorów.

Znalezisko opisano na łamach „New Phytologist”. Autorami publikacji jest międzynarodowy zespół naukowców: Mariusz A. Salamon, Paweł Filipiak, Tomasz Brachaniec, Magdalena Misz-Kennan z Uniwersytetu Śląskiego, Robert Niedźwiedzki z Uniwersytetu Wrocławskiego, Wiesław Trela z Państwowego Instytutu Geologicznego-Państwowego Instytutu Badawczego, Przemysław Gorzelak z Instytutu Paleobiologii PAN, a także naukowcy z wiodących w badaniu najstarszych roślin, ośrodków badawczych z Belgii czy Francji: University of Liege, CNRS, Géosciences Océan, Institut Universitaire d’études Marines, Université de Rennes 1 i University of Lille.

aaaaa-140710
Skamieniałe szczątki roślin znalezione w miejscowości Zbrza / nph.onlinelibrary.wiley.comSkamieniałe szczątki roślin znalezione w miejscowości Zbrza / nph.onlinelibrary.wiley.com
Tagi: Góry ŚwiętokrzyskieKIELCE

CZYTAJ RÓWNIEŻ

„Woda” na wybiegu. Offowi projektanci walczyli o miejsce w finale
ZDJĘCIA

„Woda” na wybiegu. Offowi projektanci walczyli o miejsce w finale

2025-07-04
W Kielcach uczczono ofiary pogromu z 1946 roku
ZDJĘCIA

W Kielcach uczczono ofiary pogromu z 1946 roku

2025-07-04
Kielce. MOPR / Fot. Jarosław Kubalski - Radio Kielce

Nie będzie ogromnych zwolnień. Porozumienie prawie gotowe

2025-07-04
Wypadki w rolnictwie w policyjnych raportach

Wypadki w rolnictwie w policyjnych raportach

2025-07-04
Fot. canva.com, IMGW-PIB

Czeka nas zwrot w pogodzie

2025-07-04
Agencja będzie pomagała przedsiębiorcom z regionu

Agencja będzie pomagała przedsiębiorcom z regionu

2025-07-04
Zapraszają na dzień otwarty bloku porodowego

Zapraszają na dzień otwarty bloku porodowego

2025-07-04
Wspaniałe atrakcje na finał festiwalu im. Krystyny Jarmoz
ZDJĘCIA

Wspaniałe atrakcje na finał festiwalu im. Krystyny Jarmoz

2025-07-04
podcasty.radiokielce.pl
folkradio.pl

REGION

„Woda” na wybiegu. Offowi projektanci walczyli o miejsce w finale

Kara zasądzona, ale wykonawca nie poprawia ulicy

Wyremontowane zostaną dwa odcinki drogi krajowej

Wakacje z sandomierską Caritas

W Kielcach uczczono ofiary pogromu z 1946 roku

Nie będzie ogromnych zwolnień. Porozumienie prawie gotowe

Sprawca zuchwałej kradzieży zatrzymany

Wypadki w rolnictwie w policyjnych raportach

Agencja będzie pomagała przedsiębiorcom z regionu

Zapraszają na dzień otwarty bloku porodowego

AKTUALNOŚCI

  • ŚWIĘTOKRZYSKIE
  • POLSKA
  • SPORT
  • KULTURA
  • ZDROWIE
  • CO NA DROGACH
  • ZOOM NA WIEŚ
  • STREFA MUNDURU
  • GALERIE ZDJĘĆ
  • WIDEO
  • POGODA

WIADOMOŚCI LOKALNE

  • KIELCE
  • BUSKO-ZDRÓJ
  • JĘDRZEJÓW
  • KAZIMIERZA-WIELKA
  • KOŃSKIE
  • OPATÓW
  • OSTROWIEC-ŚWIĘTOKRZYSKI
  • PIŃCZÓW
  • SANDOMIERZ
  • SKARŻYSKO-KAMIENNA
  • STARACHOWICE
  • STASZÓW
  • WŁOSZCZOWA

RADIO KIELCE

  • KONTAKT
  • DZIENNIKARZE
  • DZIAŁ PROMOCJI I MARKETINGU
  • RAMÓWKA
  • STUDIO GRAM
  • HISTORIA POLSKIEGO RADIA KIELCE
  • POLITYKA PRYWATNOŚCI
  • ABONAMENT RTV
  • ZASADY KAMPANII SPOŁECZNYCH
  • STANDARDY OCHRONY MAŁOLETNICH
  • PATRONATY
  • BIP

PORTALE RADIA KIELCE

  • PODCASTY
  • FOLK RADIO
  • PROJEKT PRACA
  • ZOOM NA WIEŚ
  • CENTRUM EDUKACJI MEDIALNEJ
  • WIELKA LITERATURA W CYFROWYM ŚWIECIE
  • POLACY RATUJĄCYCH ŻYDÓW
logo300

Radio Kielce - największe radio w regionie świętokrzyskim.

ul. Radiowa 4, 25-317 Kielce

tel. 41 363 05 00

radio@radiokielce.pl

101,4 MHz Świętokrzyskie
90,4 MHz Kielce
100,0 MHz Włoszczowa
215,072 MHz / KANAŁ 10D

OBSERWUJ NASZE PROFILE

Copyright © Polskie Radio Regionalna Rozgłośnia w Kielcach "Radio Kielce" S.A. 2025.
g-news logo
Brak wyników
Pokaż wszystko
  • REGION
    • ŚWIĘTOKRZYSKIE
    • KIELCE
    • BUSKO-ZDRÓJ
    • JĘDRZEJÓW
    • KAZIMIERZA WIELKA
    • KOŃSKIE
    • OPATÓW
    • OSTROWIEC ŚWIĘTOKRZYSKI
    • PIŃCZÓW
    • SANDOMIERZ
    • SKARŻYSKO-KAMIENNA
    • STARACHOWICE
    • STASZÓW
    • WŁOSZCZOWA
  • KRAJ / ŚWIAT
  • SPORT
    • WIADOMOŚCI SPORTOWE
    • KORONA KIELCE
    • INDUSTRIA KIELCE
  • KULTURA
    • AKTUALNOŚCI
    • INFORMATOR KULTURALNY
    • RECENZJE
  • CO NA DROGACH
  • ZDROWIE
  • MULTIMEDIA
    • ZDJĘCIA
    • GALERIA KUBALSKI & TASZŁOW
    • WIDEO
    • PODCASTY
  • POGODA
  • PORTALE RADIA KIELCE
    • CENTRUM EDUKACJI MEDIALNEJ
    • FOLK RADIO
    • PODCASTY
    • PROJEKT PRACA
    • WIELKA LITERATURA W CYFROWYM ŚWIECIE
    • ZOOM NA WIEŚ
  • O NAS
    • RAMÓWKA
    • AUDYCJE RADIA KIELCE
    • KONTAKT
    • DZIENNIKARZE
    • DZIAŁ PROMOCJI I MARKETINGU
    • STUDIO GRAM
    • HISTORIA POLSKIEGO RADIA KIELCE
    • WARUNKI KORZYSTANIA
    • REGULAMIN KONKURSÓW ANTENOWYCH
    • ZASADY KAMPANII SPOŁECZNYCH
    • POLITYKA PRYWATNOŚCI
    • STANDARDY OCHRONY MAŁOLETNICH
    • ABONAMENT RTV
    • PROCEDURA ZGŁOSZEŃ WEWNĘTRZNYCH
    • BIP

Copyright © Polskie Radio Regionalna Rozgłośnia w Kielcach "Radio Kielce" SA 2025.

Ta witryna wykorzystuje pliki cookie. Kontynuując przeglądanie wyrażasz zgodę na ich używanie. Zachęcamy do odwiedzenia naszej strony Polityki prywatności.