M10D 215,072 MHz Zadzwoń do studia 41 200 20 20 
Film pt. „Przepraszam, czy tu biją” z 1976 roku, w reżyserii Marka Piwowskiego obejrzeli widzowie kolejnego spotkania w ramach letniego cyklu „Filmowych Piątków” Radia Kielce. Projekcję poprzedziła rozmowa na temat manipulacji w filmach z lat PRL-u, w tym wizerunku milicjanta w polskim filmie tamtego okresu.
Gościem spotkania był Piotr Litka, dziennikarz i twórca filmów dokumentalnych. To m.in. autor książki „Ksiądz Jerzy Popiełuszko. Dni, które wstrząsnęły Polską” oraz serialu „Polscy. Seryjni” opowiadającego o seryjnych mordercach z czasów PRL-u. W rozmowie z Radiem Kielce podkreśla, że na każde przedstawienie milicji w polskim kinie należy patrzeć przez pryzmat historii.
– Mniej więcej w okresie odwilży lat 50., po wydarzeniach czerwcowych w Poznaniu 1956 roku starano się ocieplić wizerunek milicjantów, pokazać ich jako stróżów prawa zaangażowanych w ściganie przestępców i jednocześnie tych, których nie należy się bać. Dzisiejszy seans pokazuje trochę inną epokę, lata 70. XX wieku. I znów mamy bardzo przełomowe wydarzenia z naszej historii, Radom 1976, a premiera tego filmu miała miejsce w listopadzie 1976 roku. On powstawał właściwie równolegle z tragedią radomską. Tutaj mamy ocieplenie wizerunku poprzez zaangażowanie do odtworzenia głównych ról inspektorów milicji obywatelskiej dwóch olimpijczyków, sportowców bardzo dobrze znanych publiczności: Jerzy Kulej, Jan Szczepański – medaliści olimpijscy. Takie ocieplenie wizerunku nie mogło sprawić, że milicja wypadnie na ekranie źle. Rzeczywiście, oni świetnie się w tych rolach znaleźli, znakomicie zagrali. Jednocześnie mamy tu do czynienia z manipulacją: milicja jest w porządku, łapie złych ludzi, ale nie bójcie się milicji – opowiada.
Osoby, które przyszły na kolejny seans w ogrodzie Radia Kielce przyznają, że są świadome manipulacji w filmach.
– Wiem, że są manipulacje, w końcu film to pewna fabuła, a nie rzeczywistość. Nawet części, które dotyczą jakiejś postaci niefikcyjnej, też są w jakiś sposób manipulowane – mówiła jedna z naszych rozmówczyń.
– Trzeba zwracać uwagę na każdym kroku na stosowane manipulacje i nie ulegać iluzji – mówiła kolejna z pań, która zasiadła przed plenerowym ekranem kinowym. Podkreśliła, że to jej kolejny „Filmowy Piątek” w ogrodzie Radia Kielce.
– Tydzień temu byłam i bardzo się zachwyciłam scenerią. Zupełnie inaczej się odbiera film w kinie letnim, niż w sali kinowej. Oglądałam już ten film, ale w takiej scenerii i w takim towarzystwie to jest ogromna przyjemność, by obejrzeć tę produkcję ponownie – dodała.
W przyszły piątek o godz. 21.00 widzowie w ramach „Filmowych Piątków” zobaczą film pt. „Triumf woli” z 1936 roku, w reżyserii Leni Riefenstahla. Organizujący spotkania filmoznawca, prof. Piotr Kletowski podkreśla, że to tzw. czarne arcydzieło, czyli przykład propagandy nazistowskiej III Rzeszy.
– To film ukazujący zjazd NSDAP w Norymberdze, przypieczętował władzę Hitlera nad niemieckim narodem. Pokazuje także moc obrazu, który potrafi narzucić odbiorcy określone znaczenie. Nawet na postronnego widza film ten działa wprost hipnotyzująco. Na szczęście wiemy dziś, jakie były efekty tego fatalnego zauroczenia hitleryzmem, także jego stroną wizualną. Dlatego ten film jest dziś dla nas przestrogą, a oglądając tę produkcję możemy prześledzić proces tworzenia takich obrazów, które przemycają agresywne, niebezpieczne ideologicznie treści – zapowiada filmoznawca.
Gościem spotkania będzie dr Tomasz Domański z kieleckiej delegatury Instytutu Pamięci Narodowej.
„Filmowe Piątki” Radia Kielce są bezpłatne. Przez cały lipiec rozpoczynają się o 21.00, a w sierpniu o 20.00.
„FILMOWE PIĄTKI” – PROGRAM
14 lipca, godz. 21
Kino III Rzeszy – czyli „czarne arcydzieła” propagandy nazistowskiej, które przyczyniły się do stworzenia z cywilizowanego narodu – narodu morderców.
Film „Triumf woli”, 1936 r., reż. Leni Riefenstahl.
Gość: dr Tomasz Domański IPN Kielce.
21 lipca, godz. 21
Propagandowe kino amerykańskie, manipulacje prasowe, filmowe i telewizyjne w USA.
Film „Obywatel Kane”, 1941 r., reż. Orson Welles.
Gość: dr hab. Włodzimierz Batóg, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, Ośrodek Studiów Amerykańskich
28 lipca, godz. 21
Zniekształcony obraz Polskiego Podziemia Niepodległościowego,
Film „Wilcze echa”, 1968 r., reż. Andrzej Trzos-Rastawiecki.
Gość: Konrad Łęcki – historyk, reżyser filmowy.
4 sierpnia, godz. 20
Manipulacja obrazem i dźwiękiem – czyli jak to się robi w Ameryce?
Film: „Rozmowa”, 1974 r., F. F. Coppola.
Gość: red. Arkadiusz Miller – radiowiec, reżyser dźwięku, wykładowca UJK.
11 sierpnia, godz. 20
Manipulacja w dokumencie, z naciskiem na dokument realizowany w PRL – od Polskiej Kroniki Filmowej do Polskiej Szkoły Dokumentu.
Film „Człowiek z marmuru”, 1976 r., reż. Andrzej Wajda.
Gość: red. Sławomir Mazur – reżyser, dokumentalista, fotograf.
18 sierpnia, godz. 20
Czy jest jeszcze ktoś, kto nie korzysta z sieci (komórka, Internet)? Wątpliwe. Jaskie możliwości manipulacji daje sieć?
Film „Sala samobójców”, 2001 r., reż. Jan Komasa.
Gość: Dyrektor Centrum Edukacji Medialnej – dr Paulina Prędotka.
25 sierpnia, godz. 20
Jedna z najpowszechniejszych form manipulacji w PRL – cenzura. Poznajmy jej filmowe oblicze.
Film „Ucieczka z Kina Wolność”, 1990 r., reż. W. Marczewski.
Goście: reżyser filmu – Wojciech Marczewski i Damian Jankowski – publicysta, krytyk filmowy, redaktor portalu Więź.pl
