M10D 215,072 MHz Zadzwoń do studia 41 200 20 20 
Tę sztukę można nie tylko zobaczyć, ale także dotknąć, a nawet posmakować lub usłyszeć. Niezwykła ekspozycja od piątku (21 marca) jest dostępna w Biurze Wystaw Artystycznych w Kielcach. Nosi tytuł „Dotyk sztuki”. Znalazły się na niej prace 38 artystów.
To druga odsłona projektu, który został powołany do życia w 2019 roku przez Instytut Sztuk Plastycznych Wydziału Artystycznego Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Jak tłumaczą kuratorzy wystawy, Anna Beata Barańska i Radosław Skóra, głównym celem było udostępnienie kultury osobom niewidomym i niedowidzącym, jak również poszerzenie percepcji osobom widzącym.
– Zaproszenia do udziału w naszym projekcie były skierowane do artystów polskich, z różnych ośrodków. Powołaliśmy jury, które było złożone z artystów plastyków, ale również z osób zajmujących się niewidomymi, m.in. z dr Ewą Niestorowicz i prof. Bogusławem Markiem. Te osoby wpierały nas w wyborze prac, które będą dobrze odbierane przez osoby z dysfunkcją wzroku – wyjaśnia Radosław Skóra.
Anna Beata Barańska zwraca uwagę, że wystawa jest w pełni dotykowa, choć niektóre przedmioty mogą zaskoczyć.
– Możemy bez skrępowania, oczywiście z szacunkiem do pracy, dotykać wszystkich eksponatów. Bardzo ciekawym doświadczeniem dla osób niedowidzących jest smakowanie sztuki, bo mamy pracę, która jest oprawiona w piękną, muzealną ramę, składa się z ogromnej ilości czekoladek, które można otworzyć i skonsumować – opisuje.
– Poza tym mamy prace, przy których odbiorca sam może stać się artystą i próbować skomponować swój własny obraz. One też cieszą się bardzo dużym powodzeniem, zwłaszcza jeśli chodzi o odbiór przez dzieci, które bardzo dobrze się przy tym bawią. Staraliśmy się, żeby jak największe grono odbiorców rzeczywiście poczuło tę sztukę, którą tutaj prezentujemy. Zawsze w muzeach, w galeriach jest taki dystans i bariera, na naszej wystawie tego nie ma – zapewnia Radosław Skóra.
Prace są opisane, ale wystawie towarzyszy też audiodeskrypcja, przygotowana przez specjalistów. Aby z niej skorzystać, wystarczy sczytać kod QR, zamieszczony przy prezentacji.
Eksponaty na wystawie „Dotyk sztuki” są wielowymiarowe. Mogą bawić, pobudzać różne zmysły, ale też niosą za sobą ważny społecznie przekaz. Taka jest praca zatytułowana „Pszczoły budzą się do życia”. Jak mówi jej autorka Anna Beata Barańska, jej założeniem było zwrócenie uwagi na sytuację związaną z populacją pszczół, która niestety w związku z działalnością ludzi się zmniejsza.
– Ale w związku z tym, że praca była przeznaczona na tę ekspozycję, chciałam, żeby jak najwięcej zmysłów zostało zaangażowanych. Dlatego mamy pszczoły wykonane z naturalnego wosku, który wydziela łagodny zapach, mamy oczywiście dotyk, ale mamy też zmysł słuchu, bo zbliżając dłoń do pracy, pojawia się dźwięk bzyczących pszczół – opisuje.
Z kolei praca Radosława Skóry zatytułowana „Sen” zawiera osobiste wątki, dotyczące rodziny. Artysta opowiada o powolnym odchodzeniu człowieka chorego na Alzheimera.
– Pokazuję portret bliskiej mi osoby, która śpi, a jednocześnie zapada się w taki stalowy postument, który jest pewnego rodzaju barierą. Tak się dzieje w tej chorobie, że widzimy tego człowieka, ale mamy z nim coraz mniejszy kontakt. Rzeźba jest wykonana z gliny ceramicznej i wypalona, przez co ma taką strukturę i kolor kostny, co dodaje pewnej dramaturgii – mówi.
Piątkowy (21 marca) wernisaż w Biurze Wystaw Artystycznych w Kielcach był wyjątkowy, bo kończy dwuletni cykl wystawienniczy „Dotyku sztuki”, który rozpoczął się w roku 2023 w Centrum Nauki Kopernik w Warszawie. Planowana jest trzecia odsłona projektu.
Prace można oglądać do 11 kwietnia.
