Rocznica tragicznej śmierci prezydenta Stefana Artwińskiego

Mija 86 lat od śmierci Stefana Artwińskiego. Ostatniego, przedwojennego prezydenta Kielc mieszkańcy wspominali podczas uroczystości, które odbyły się we wtorek (28 października) na Cmentarzu Partyzanckim.

Stefan Artwiński w pamięci kielczan zapisał się przede wszystkim swoją niezłomną postawą po wybuchu II wojny światowej. Dr Paweł Wolańczyk z Muzeum Historii Kielc podkreśla, że na początku swojego życia publicznego nie był on dość pozytywnie oceniany.

CZYTAJ TAKŻE

Budynek Radia Kielce podświetlił się na kolor fioletowy

2026-05-19

Motocykliści coraz dłużej czekają na egzamin w kieleckim WORD-zie

2026-05-19

Pokaż więcej

– To był choleryk. Kiedy był szeregowym radnym, kłócił bardzo często, był krytykowany sam też rzucał oskarżenia, kłócił się z dziennikarzami lokalnej prasy, co okazało się dla niego bardzo zgubne, bo naprawdę nie warto występować przeciwko dziennikarzom – przekonuje dr Paweł Wolańczyk.

Jako polityk też musiał dojrzeć. Będąc prezydentem Kielc podejmował decyzje, które były oceniane jednocześnie jako pozytywne, ale i kontrowersyjne.

– Na pewno był to rozwój oświaty i wyprowadzenie finansów Kielc na prostą przy konieczności decyzji o zaniechaniu niektórych inwestycji. Na przykład, o to też był zresztą krytykowany, nie chciał w ogóle podjąć tematu budownictwa komunalnego – informuje dr Wolańczyk.

Dr Robert Piwko, naczelnik delegatury Instytutu Pamięci Narodowej w Kielcach twierdzi, że prawdziwy egzamin z odpowiedzialności za miasto Stefan Artwiński zdał jednak w 1939 roku. Organizował finansową pomoc dla potrzebujących, a niszcząc dokumenty istotne dla okupantów, ocalił życie wielu kielczanom.

– Gospodarz tego miasta, któremu też przypadło w udziale nie tylko rozwijać miasto, ale także doświadczyć tego, co działo się z nim w pierwszych dniach września. Jaką cenę za wybuch II wojny światowej płacili kielczanie – mówi dr Robert Piwko.

Agata Wojda, prezydent Kielc podkreśla, że Stefan Artwiński jest dziś wzorem do naśladowania w kwestii patriotyzmu lokalnego.

– To bardzo duża odpowiedzialność, bo jestem następczynią Stefana Artwińskiego i oczywiście patrzę z dużym podziwem i bardzo bym chciała nigdy nie być w sytuacji takiego zagrożenia i takiego kontekstu w Kielcach, żeby musieć zarządzać tak kryzysową sytuacją i tak wymagającą – przekonuje Agata Wojda.

27 października 1939 roku Stefan Artwiński został aresztowany przez Gestapo. Jego zmasakrowane ciało odnaleziono w lesie na Wiśniówce 2 listopada. Do dziś okoliczności jego śmierci nie zostały wyjaśnione.