M10D 215,072 MHz Zadzwoń do studia 41 200 20 20 
Związki Stanisława Staszica z regionem świętokrzyskim były tematem pierwszego spotkania w ramach „Świętokrzyskich Wykładów Staszicowskich”. W Muzeum Historii Kielc opowiadał o nich historyk i regionalista dr Cezary Jastrzębski.
Badacz wyjaśnił, że miejsca związane ze Staszicem można podzielić na trzy grupy.
– Po pierwsze, to jest to wszystko, co wiąże się z podróżami badawczymi Stanisława Staszica. Trzy miejsca: Szydłowiec – dziś województwo mazowieckie, Dobiesławice koło Kazimierzy Wielkiej i Tuczępy. To były jego bazy wypadowe. Dzięki tym podróżom stworzył w naszym regionie to wszystko, co potem przeobraziło się w przemysł. Drugi wątek to ten, który dotyczy przemysłu, a więc głównie ta idea zakładów nad rzeką Kamienną. Natomiast trzeci dotyczy wielkiej rewolucji w edukacji, czyli Szkoły Akademiczno-Górniczej w Kielcach, tej pierwszej w Polsce wyższej uczelni technicznej – wymienia.
Dr Cezary Jastrzębski przypomniał, że okres staszicowski był jednym z etapów rozwoju gospodarki w naszym regionie.
– Nie możemy zapomnieć, że wcześniej jakieś elementy związane z przemysłem też były charakterystyczne dla tych ziem. Były to czasy wzlotów i upadków. Jednak ta koncepcja industrializacji, którą przeprowadził Stanisław Staszic, była bez precedensu. Jeśli weźmiemy pod uwagę np. ideę ciągłego zakładu fabryk żelaznych na rzece Kamiennej – tylko tę jedną inicjatywę – to była ¼ całego potencjału przemysłowego w Królestwie Polskim. To było nowatorskie działanie, które w późniejszych latach dało podstawy do koncepcji Centralnego Okręgu Przemysłowego – podkreśla.
Owoce z tych przełomowych działań możemy czerpać do dziś. Cezary Jastrzębski mówi o sukcesji funkcji.
– Możemy mówić o tym wszystkim, co dotyczy idei staszicowskiej i późniejszych koncepcji uprzemysłowienia w kategoriach dziedzictwa kulturowego, które rozpoznajemy, promujemy i pokazujemy, jak np. procesy, interesujące rozwiązania technologiczne, nowatorskie w skali kraju i Europy. To taki Stanisław Staszic 2.0, czyli inspiracje, które powodują, że nie wolno nam zapominać. Trawestując myśl Stanisława Staszica, którą odnosił do młodzieży, że nie powinien ich nikt ubiec w poznawaniu naszego kraju, my dziś możemy powiedzieć, że nikt nas nie powinien ubiec w promocji naszego regionu – zaznacza.
Pamiątek związanych z działalnością Stanisława Staszica do dziś możemy znaleźć wiele na Ziemi Świętokrzyskiej. To nie tylko pozostałości przemysłu nad rzeką Kamienną, ale też liczne tablice, pomniki, upamiętniające postać jednego z najwybitniejszych Polaków oraz szkoły noszące jego imię.
Grzegorz Maciągowski, dyrektor Muzeum Historii Kielc zwrócił uwagę, że spotkanie z dr. Cezarym Jastrzębskim rozpoczęło cykl wykładów, które będą się odbywać do końca roku, co miesiąc. Już teraz szczególnie zaprosił na debatę, która jest zaplanowana na 12 lutego w Ośrodku Myśli Patriotycznej i Obywatelskiej w Kielcach.
– Ekspercki panel, w czasie którego wystąpi wielu znakomitych naukowców. Przy czym nie będą to wyłącznie wykłady historyczne, bo będziemy też mówić np. o jego osobowości, o języku Stanisława Staszica, a więc o takich obszarach, które nie są zbyt znane, a na pewno wymagają większej popularyzacji – zapowiedział.
Wydarzenia w ramach „Świętokrzyskich Wykładów Staszicowskich” wpisują się w obchody Roku Stanisława Staszica, jakim Sejm Rzeczpospolitej Polskiej ustanowił rok 2026.
