środa, 6 maja 2026
101,4 MHz | 90,4 Kielce | 100,00 MHz Włoszczowa  dab logo M10D 215,072 MHz                    Zadzwoń do studia 41 200 20 20          
Brak wyników
Pokaż wszystko
Radio Kielce
  • REGION
    • ŚWIĘTOKRZYSKIE
    • KIELCE
    • BUSKO-ZDRÓJ
    • JĘDRZEJÓW
    • KAZIMIERZA WIELKA
    • KOŃSKIE
    • OPATÓW
    • OSTROWIEC ŚWIĘTOKRZYSKI
    • PIŃCZÓW
    • SANDOMIERZ
    • SKARŻYSKO-KAMIENNA
    • STARACHOWICE
    • STASZÓW
    • WŁOSZCZOWA
  • KRAJ / ŚWIAT
  • SPORT
    • WIADOMOŚCI SPORTOWE
    • INDUSTRIA KIELCE
    • KORONA KIELCE
  • KULTURA
    • WIADOMOŚCI
    • RECENZJE RADIA KIELCE
    • REPORTAŻ W RADIU KIELCE
  • CO NA DROGACH
  • ZDROWIE
  • MULTIMEDIA
    • ZDJĘCIA
    • GALERIA KUBALSKI & TASZŁOW
    • PODCASTY
    • WIDEO
  • POGODA
  • PORTALE RADIA KIELCE
    • CENTRUM EDUKACJI MEDIALNEJ
    • FOLK RADIO
    • PODCASTY
    • PROJEKT PRACA
    • WIELKA LITERATURA W CYFROWYM ŚWIECIE
  • O NAS
    • RAMÓWKA
    • AUDYCJE RADIA KIELCE
    • KONTAKT
    • CZERWONA LINIA RADIA KIELCE
    • LUDZIE RADIA KIELCE
    • STUDIO GRAM
    • PATRONATY RADIA KIELCE
    • HISTORIA POLSKIEGO RADIA KIELCE
    • ABONAMENT RTV
    • POLITYKA PRYWATNOŚCI
    • REGULAMIN KONKURSÓW ANTENOWYCH
    • STANDARDY OCHRONY MAŁOLETNICH
    • WARUNKI KORZYSTANIA
    • ZASADY KAMPANII SPOŁECZNYCH
    • BIP
Radio Kielce
  • REGION
    • ŚWIĘTOKRZYSKIE
    • KIELCE
    • BUSKO-ZDRÓJ
    • JĘDRZEJÓW
    • KAZIMIERZA WIELKA
    • KOŃSKIE
    • OPATÓW
    • OSTROWIEC ŚWIĘTOKRZYSKI
    • PIŃCZÓW
    • SANDOMIERZ
    • SKARŻYSKO-KAMIENNA
    • STARACHOWICE
    • STASZÓW
    • WŁOSZCZOWA
  • KRAJ / ŚWIAT
  • SPORT
    • WIADOMOŚCI SPORTOWE
    • INDUSTRIA KIELCE
    • KORONA KIELCE
  • KULTURA
    • WIADOMOŚCI
    • RECENZJE RADIA KIELCE
    • REPORTAŻ W RADIU KIELCE
  • CO NA DROGACH
  • ZDROWIE
  • MULTIMEDIA
    • ZDJĘCIA
    • GALERIA KUBALSKI & TASZŁOW
    • PODCASTY
    • WIDEO
  • POGODA
  • PORTALE RADIA KIELCE
    • CENTRUM EDUKACJI MEDIALNEJ
    • FOLK RADIO
    • PODCASTY
    • PROJEKT PRACA
    • WIELKA LITERATURA W CYFROWYM ŚWIECIE
  • O NAS
    • RAMÓWKA
    • AUDYCJE RADIA KIELCE
    • KONTAKT
    • CZERWONA LINIA RADIA KIELCE
    • LUDZIE RADIA KIELCE
    • STUDIO GRAM
    • PATRONATY RADIA KIELCE
    • HISTORIA POLSKIEGO RADIA KIELCE
    • ABONAMENT RTV
    • POLITYKA PRYWATNOŚCI
    • REGULAMIN KONKURSÓW ANTENOWYCH
    • STANDARDY OCHRONY MAŁOLETNICH
    • WARUNKI KORZYSTANIA
    • ZASADY KAMPANII SPOŁECZNYCH
    • BIP
Brak wyników
Pokaż wszystko
Radio Kielce

Zagładę wiosce przynieśli niemieccy sąsiedzi

Dionizy Krawczyński
2026-05-06 12:00
A A
Udostępnij na FacebookUdostępnij na TwitterEmail

Zamordowano tam kobiety, dzieci i mężczyzn. Wioska przestała istnieć! Dziś niemym świadkiem wydarzeń jest obelisk – kamień, o który w trakcie II wojny światowej żandarm roztrzaskał główkę małego dziecka. Wyryto na nim napis „Pamięć zaklęta w kamieniu”.

W kolejnym odcinku magazynu sensacji Radia Kielce zajmiemy się tragedią, która do historii przeszła jako pacyfikacja Skałki Polskiej rozpoczęła się od nieodpowiedzialnego zachowania bojówki Polskiej Partii Robotniczej. Grupa tytułująca siebie jako oddział Gwardii Ludowej pojawiła się we wsi Antonielów aby zdobyć alkohol.


Wszystko zaczęło się od wódki 

26 kwietnia 1943 roku do wsi Antonielów, w gminie Łopuszno (podział przedwojenny) zamieszkałej w dużej części przez niemieckich kolonistów weszli członkowie bojówki Gwardii Ludowej, którzy w miejscowym sklepie „Konsumverrin” zażądali prowiantu i wódki. Właściciel sklepu nie zgodził się na to i doszło do strzelaniny, w wyniku której śmierć poniosło 16 kolonistów.

Bojówkarze odeszli w kierunku Naramowa i Skałki Polskiej, ale nie wchodząc do tych wiosek, połączyli się w kompleksach leśnych wokół Radoszyc. Co ciekawe w historiografii komunistycznej akcja ta opisywana: „W odwet za hitlerowskie pacyfikacje oddział GL im. Ziemi Kieleckiej zaatakował zamieszkałą przez niemieckich kolonistów wieś Antonielów. W walce poległo 18 Niemców, spłonęły 3 zagrody”.

Zwracamy uwagę na kierunek w którym odeszli bojówkarze. Poszli w stronę Naramowa i Skałki Polskiej. To w tamtym kierunku skierował się gniew niemieckich kolonistów.

Zagładę wiosce przynieśli niemieccy sąsiedzi - Radio Kielce
Maj 1943. Szkolenie niemieckich kolonistów z Antonielowa. / Źródło: akokregkielce.pl

Zemsta o świcie

Jeszcze w dniu strzelaniny koloniści niemieccy z Antonielowa zapowiedzieli zemstę i natychmiast przeszli do czynów. O swoich planach powiadomili posterunek żandarmerii w Łopusznie. Zebrali się przed świtem następnego dnia (27 kwietnia) w zagrodach Kocha i Lachmana. Tam zapewne dołączyli do nich żandarmi z Łopuszna. Ich celem miał paść Naramów, podczas wojny część wsi Rudniki z sąsiedniej gminy Pijanów (dziś w granicach administracyjnych Gminy Łopuszno).

Niemieckie siły otoczyły wieś posterunkami które miały za zadanie strzelanie do uciekających mieszkańców. Specjalne grupy weszły do wioski, wrzucając do domów granaty. Uciekający z płonących domostw ludzie byli celem dla zewnętrznych posterunków.

Na miejscu zamordowano 21 osób (9 mężczyzn, 4 kobiety i 8 dzieci) dodatkowo 5 osób było rannych, z czego dwoje (kobieta i dziecko) zmarło w szpitalu w Końskich.

Zagładę wiosce przynieśli niemieccy sąsiedzi - Radio Kielce
Naramów. Pomnik ku czci pomordowanych. / Źródło: mapapamieci.pl

Gra pozorów 

Po pacyfikacji Naramowa strach padł na drugą wioskę. Skałka Polska to część wsi Ewelinów, która wchodziła w skład Gminy Oleszno. Podział administracyjny nie miał jednak dla Niemców znaczenia.

Mieszkańcy uciekli z gospodarstw i ukryli się w okolicznych lasach. Po kilku dniach, zmęczeni uwierzyli jednak w zapewnienia okupantów i swoich sąsiadów (kolonistów niemieckich), że represje za napad na mieszkańców Antonielowa nie będą już stosowane.

9 maja sołtys Antoni Łapot zwołał nawet zebranie wiejskie, w którym zapewnił zebranych, że władze niemieckie apelują o powrót do pracy, a ukrywanie się może zostać uznane za potwierdzenie współpracy z partyzantami. Po burzliwych rozmowach mieszkańcy wioski powrócili do domostw w poniedziałek, 10 maja. Widząc to sołtys wsi, natychmiast zameldował o powrocie w posterunku policji pomocniczej (Landwacha) w Antonielowie.

Jeszcze tego samego dnia (10 maja) Niemcy przystąpili do działania. Już w południe Hauptman Wilfried Sander, komendant 22 pułku policji SS, zwołał naradę w celu omówienia pacyfikacji Skałki Polskiej. Na miejsce narady wybrano posterunek żandarmerii w Łopusznie. Jeszcze przed wieczorem do Łopuszna dotarli: Wilfried Sander, kapitan Gerulf Mayer – dowódca Komendy Rejonowej Żandarmerii w Kielcach, porucznik Hertl – komendant posterunku z Kielc i dwóch kolejnych oficerów z Kielc. W obecności części oficerów z posterunku w Łopusznie i członków policji pomocniczej z Antonielowa ustalono zadania podczas planowanej pacyfikacji wioski.

Zagładę wiosce przynieśli niemieccy sąsiedzi - Radio Kielce
Łopuszno, rynek. Budynek zajęty przez Niemców na posterunek żandarmerii. Stan powojenny. / Źródło: lopuszno.pl

Nadzieja przekreślona przez zdrajcę 

Niewiele osób zdaje sobie sprawę jak mało brakowało aby uchronić mieszkańców wioski przed zagładą! Oto bowiem jeden z żandarmów z łopuszańskiego posterunku: Adolf Karl Landl, był pod pseudonimem „Felek” żołnierzem Armii Krajowej. Nie brał on co prawda udziału w opisywanej odprawie, ale po jej zakończeniu dowiedział się o planach.

Wiedzieć to jedno, a przekazać wiadomość to co innego.  W łopuszańskim posterunku nakazano wszystkim wcześniej położyć się spać i dopiero późnym wieczorem Landl mógł się wymknąć z budynku. Dotarł do Jadwigi Kisłowskiej która była w tym czasie jego łączniczką i poinformował ją o planowanej pacyfikacji. Kobieta udała się do Mieczysława Stęplewskiego pseudonim „Sergiusz”, który był twórcą i komendantem Placówki AK w Łopusznie. Traf jednak chciał, że nie było go w domu. Odważna kobieta, pomimo nocy i obowiązującej godziny policyjnej pojechała jednak rowerem do leśniczego Zawady mieszkającego w Jasieniu. Ten z kolei przekazał ostrzeżenie sołtysowi Skałki Łapotowi, który – o czym wtedy jeszcze nie wiedziano – współpracował z Gestapo. Konfident nie tylko nie ostrzegł mieszkańców Skałki, lecz zdobyte informacje przekazał Adolfowi Golkemu, komendantowi posterunku w Antonielowie.

Zgasła ostatnia szansa na ratunek.

Zagładę wiosce przynieśli niemieccy sąsiedzi - Radio Kielce
Adolf Karl Landl ze swoim koniem „Cezar”. / Źródło: akokregkielce.pl

Najazd barbarzyńców 

Po północy 11 maja ekspedycja karna wyruszyła z Kielc. Około godziny 3:00 Mayer i jego ludzie dotarli do Łopuszna, skąd zabrali grupę żandarmów z tamtejszego posterunku. Następnie wyruszyli do Antonielowa, gdzie dołączyli do nich uzbrojeni volksdeutsche. Mayer polecił miejscowym Niemcom, aby po „zlikwidowaniu bandytów” udali się furami do Skałki i zabrali z tamtejszych gospodarstw całe mienie.

Wieś otoczy kordon strzelców rozstawionych co 20-30 metrów, a na obu jej krańcach wystawione zostały posterunki uzbrojone w broń maszynową. Wewnątrz operować miały cztery trzyosobowe grupy policjantów i żandarmów, których zadaniem było „zniszczenie wroga w domach i zabudowaniach”. Kiedy siły niemieckie zajęły swoje stanowiska Mayer strzelił kilka razy z pistoletu krzycząc jednocześnie: „To bandyci strzelają”, aby dać „alibi” dla zbrodniczych poczynań swojej ekspedycji. Część relacji podaje jednak, że sygnałem rozpoczynającym był trzykrotny gwizdek.

Sołtys Łapot na rozkaz Mayera zamknął się wraz z rodziną w swoim gospodarstwie. Niedługo później do zagrody sołtysa doprowadzono jeszcze rodzinę jego brata Władysława. Przed domostwem postawiono wartę.

Pierwszą ofiarą pacyfikacji był agronom Antoni Fatalski, który był dowódcą miejscowej drużyny AK. Jego śmierć skłoniła niektórych mieszkańców do poszukiwania schronienia. Niedługo później zastrzelono Stefana Komisarczyka, który usiłował wyminąć niemiecki kordon. Można powiedzieć, że od tej chwili chodzące po wiosce patrole strzelały do wszystkich spotkanych ludzi. Uciekający z wioski byli likwidowani przez zewnętrzne ubezpieczenie. Część mieszkańców ukryła się w zakamarkach domostw, licząc na szczęście.

Zagładę wiosce przynieśli niemieccy sąsiedzi - Radio Kielce
Grabież polskiego majątku podczas pacyfikacji Skałki Polskiej. / Źródło: akokregkielce.pl

Mordercze działania „nadludzi”

Po zakończeniu akcji likwidacji do wsi zaczęły zjeżdżać wozy niemieckich kolonistów z Antoniowa i Skałki Niemieckiej. Ładowano na nie wszystko, co mogło być przydatne w gospodarstwach. W tym samym czasie ciała zamordowanych wciągano do wnętrza budynków. Po zakończeniu tych czynności podpalono wioskę. Niektórzy z ukrytych musieli opuścić wtedy swoje skrytki i padali ofiarą niemieckich kul.

Z wioski liczącej w 1943 roku liczyła 18 gospodarstw i około 120 mieszkańców zamordowano 91 osób. W gronie ofiar znalazło się 29 mężczyzn, 23 kobiety, 21 dzieci i młodocianych w wieku 7–18 lat oraz 18 dzieci poniżej 7. roku życia. Oczywiście przeżyli pacyfikację sołtys Antoni Łapot i jego brat Władysław z rodzinami. Poza nimi ocalało jedynie dziewięciu mieszkańców.

Pożar, który miał zatrzeć ślady morderstw strawił wszystkie budynki wioski (spłonęły także zabudowania sołtysa i jego brata). Ocalały jedynie dom i kuźnia należące do rodziny Fatalskich. Należy wspomnieć, że do gaszenia pożaru jechała straż pożarna z Mieczyna, lecz nie dopuściły jej niemieckie posterunki.

Zagładę wiosce przynieśli niemieccy sąsiedzi - Radio Kielce
Koloniści z Antonielowia ze zrabowanym dobytkiem mieszkańców Skałki Polskiej. / Źródło: akokregkielce.pl

Ostatnie ofiary 

Rankiem 12 maja żandarmi z Łopuszna i volksdeutsche z Antonielowa urządzili obławę na ludność polską, która przybyła na zgliszcza Skałki. Postrzelono wtedy jedną osobę, a cztery inne zatrzymano. Niemcy puścili wolno dwie kobiety, lecz rozstrzelali ujętego Tadeusza Lesiaka oraz dziesięcioletniego N.N. chłopca. Tym samym liczba ofiar pacyfikacji wzrosła do 93 osób. Zwłoki obu zamordowanych wrzucono do kuźni Fatalskich, którą następnie podpalono.

15 maja na polecenie Niemców sołtysowi pobliskiego Ewelinowa, Antoni Ociepka, zorganizował pochówek ofiar. Złożono ich w zbiorowej mogile, którą wykopano na środku wsi, przy skrzyżowaniu wiejskiej uliczki z drogą łączącą Ewelinów z Antonielowem. Dokładnie w tym miejscu stoi teraz pamiątkowy pomnik.

16.05.2021. Skałka Polska. Rocznica pacyfikacji wioski przez Niemców / Wiktor Taszłow / Radio Kielce
Skałka Polska. Rocznica pacyfikacji wioski przez Niemców / Fot. Wiktor Taszłow – Radio Kielce

Sołtys Antoni Łapot zamieszkał w Ewelinowie. Pod koniec lipca 1943 roku został zastrzelony przez żołnierzy AK z oddziału Mieczysława Tarchalskiego „Marcin”. Widok rozmiaru tragedii złamał serce brata zdradzieckiego sołtysa. Władysław Łapot zgłosił się do kieleckiego Gestapo i odwołał wszystke swoje meldunki na mieszkańców Skałki. Został za to zesłany do obozu koncentracyjnego, gdzie zginął.


RADIO KIELCE - PODCASTY

Naramów. Pomnik ku czci pomordowanych. / Źródło: mapapamieci.pl
Łopuszno, rynek. Budynek zajęty przez Niemców na posterunek żandarmerii. Stan powojenny. / Źródło: lopuszno.pl
Adolf Karl Landl ze swoim koniem „Cezar”. / Źródło: akokregkielce.pl
Koloniści z Antonielowia ze zrabowanym dobytkiem mieszkańców Skałki Polskiej. / Źródło: akokregkielce.pl
Grabież polskiego majątku podczas pacyfikacji Skałki Polskiej. / Źródło: akokregkielce.pl
Maj 1943. Szkolenie niemieckich kolonistów z Antonielowa. / Źródło: akokregkielce.pl
Tagi: KIELCEŁopusznoMAGAZYN SENSACJIŚWIĘTOKRZYSKIE SENSACJE

POLECAMY

Pięcioro kandydatów na dyrektora Teatru Lalki i Aktora „Kubuś" w Kielcach

Pięcioro kandydatów na dyrektora Teatru Lalki i Aktora „Kubuś” w Kielcach

2026-05-06
Duże zmiany w organizacji ruchu przy dworcu kolejowym

Duże zmiany w organizacji ruchu przy dworcu kolejowym

2026-05-06
Źródło: ŚBOT

Mundurowi proszą o najcenniejszy lek

2026-05-06
Cztery auta zderzyły się w Kielcach. Są ranni

Cztery auta zderzyły się w Kielcach. Są ranni

2026-05-06
Maturzyści rozpoczęli egzamin z języka obcego

Maturzyści rozpoczęli egzamin z języka obcego

2026-05-06
Rafał Kasprzyk: rządząca koalicja jest stabilna

Rafał Kasprzyk: rządząca koalicja jest stabilna

2026-05-06
Pokaż więcej

AKTUALNOŚCI

  • ŚWIĘTOKRZYSKIE
  • KRAJ / ŚWIAT
  • SPORT
  • KULTURA
  • ZDROWIE
  • CO NA DROGACH
  • STREFA MUNDURU
  • GALERIE ZDJĘĆ
  • WIDEO
  • POGODA

WIADOMOŚCI LOKALNE

  • KIELCE
  • BUSKO-ZDRÓJ
  • JĘDRZEJÓW
  • KAZIMIERZA-WIELKA
  • KOŃSKIE
  • OPATÓW
  • OSTROWIEC-ŚWIĘTOKRZYSKI
  • PIŃCZÓW
  • SANDOMIERZ
  • SKARŻYSKO-KAMIENNA
  • STARACHOWICE
  • STASZÓW
  • WŁOSZCZOWA

RADIO KIELCE

  • RAMÓWKA
  • AUDYCJE RADIA KIELCE
  • KONTAKT
  • LUDZIE RADIA KIELCE
  • PATRONATY RADIA KIELCE
  • STUDIO GRAM
  • HISTORIA POLSKIEGO RADIA KIELCE
  • ABONAMENT RTV
  • POLITYKA PRYWATNOŚCI
  • PROCEDURA ZGŁOSZEŃ WEWNĘTRZNYCH
  • REGULAMIN KONKURSÓW
  • STANDARDY OCHRONY MAŁOLETNICH
  • WARUNKI KORZYSTANIA
  • ZASADY KAMPANII SPOŁECZNYCH
  • BIP

PORTALE RADIA KIELCE

  • CENTRUM EDUKACJI MEDIALNEJ
  • FOLK RADIO
  • PODCASTY
  • POLACY RATUJĄCYCH ŻYDÓW
  • PROJEKT PRACA
  • WIELKA LITERATURA W CYFROWYM ŚWIECIE
logo300

Radio Kielce - największe radio w regionie świętokrzyskim.

ul. Radiowa 4, 25-317 Kielce

radio@radiokielce.pl

tel. centrala 41 363 05 00

Czerwona Linia Radia Kielce 600 904 600

101,4 MHz Świętokrzyskie
90,4 MHz Kielce
100,0 MHz Włoszczowa
215,072 MHz / KANAŁ 10D

OBSERWUJ NASZE PROFILE

Copyright © Polskie Radio Regionalna Rozgłośnia w Kielcach "Radio Kielce" S.A. 2026.
g-news logo
Brak wyników
Pokaż wszystko
  • CZERWONA LINIA RADIA KIELCE
  • ŚWIĘTOKRZYSKIE
    • KIELCE
    • BUSKO-ZDRÓJ
    • JĘDRZEJÓW
    • KAZIMIERZA WIELKA
    • KOŃSKIE
    • OPATÓW
    • OSTROWIEC ŚWIĘTOKRZYSKI
    • PIŃCZÓW
    • SANDOMIERZ
    • SKARŻYSKO-KAMIENNA
    • STARACHOWICE
    • STASZÓW
    • WŁOSZCZOWA
  • KRAJ / ŚWIAT
  • SPORT
    • KORONA KIELCE
    • INDUSTRIA KIELCE
  • KULTURA
    • WIADOMOŚCI
    • RECENZJE
    • REPORTAŻ W RADIU KIELCE
  • CO NA DROGACH
  • ZDROWIE
  • MULTIMEDIA
    • ZDJĘCIA
    • GALERIA KUBALSKI & TASZŁOW
    • WIDEO
    • PODCASTY
  • POGODA
  • PATRONATY RADIA KIELCE
  • PORTALE RADIA KIELCE
    • CENTRUM EDUKACJI MEDIALNEJ
    • FOLKRADIO
    • PODCASTY
    • PROJEKT PRACA
    • WIELKA LITERATURA W CYFROWYM ŚWIECIE
  • O NAS
    • RAMÓWKA
    • AUDYCJE
    • KONTAKT
    • LUDZIE RADIA KIELCE
    • STUDIO GRAM
    • HISTORIA POLSKIEGO RADIA KIELCE
    • WARUNKI KORZYSTANIA
    • REGULAMIN KONKURSÓW
    • ZASADY KAMPANII SPOŁECZNYCH
    • POLITYKA PRYWATNOŚCI
    • STANDARDY OCHRONY MAŁOLETNICH
    • ABONAMENT RTV
    • BIP

Copyright © Polskie Radio Regionalna Rozgłośnia w Kielcach "Radio Kielce" SA 2026.

Ta witryna wykorzystuje pliki cookie. Kontynuując przeglądanie wyrażasz zgodę na ich używanie. Zachęcamy do odwiedzenia naszej strony Polityki prywatności.