M10D 215,072 MHz Zadzwoń do studia 41 200 20 20 
W Bronocicach w gminie Działoszyce doszło do aktu wandalizmu. Nieznani sprawcy zniszczyli granitową tablicę pomnika „Praojcom i Archeologom”, upamiętniającego jedno z najważniejszych odkryć archeologicznych regionu – słynną Wazę z Bronocic.
Pomnik znajduje się na wzgórzu „Baski”. Został odsłonięty 25 maja 2003 roku, aby upamiętnić odkrycie wazy – unikatowego zabytku datowanego na około 3500 rok p.n.e.
Na tej wazie znajduje się rysunek czterokołowego wozu z dyszlem. Jest to najstarsze znane na świecie przedstawienie pojazdu kołowego, które przesuwa początki wykorzystania koła i wozów w Europie aż do późnego neolitu. Samą wazę odkryto w 1974 roku podczas polsko-amerykańskich badań archeologicznych, a dziś należy ona do najcenniejszych zabytków przechowywanych w Muzeum Archeologicznym w Krakowie.
Pomysłodawcą budowy pomnika był Paweł Kamiński, ówczesny dyrektor Miejsko-Gminnego Centrum Kultury w Działoszycach. Jak podkreśla, przez ponad dwie dekady mieszkańcy dbali o to miejsce. Odwiedzali go turyści i archeolodzy z całego świata. Nie potrafi zrozumieć, dlaczego ktoś zdecydował się na taki czyn.
– To była nasza chluba. Mogliśmy pochwalić się czymś, co ma znaczenie na skalę światową. To było coś wspaniałego. W promocję tego miejsca zaangażowało się wiele osób, a do Bronocic przyjeżdżali ludzie, którym naprawdę zależało na poznaniu tej historii. To odkrycie powinno być promowane i otaczane szczególnym szacunkiem. Dlatego to, co się stało, jest dla nas kompletnie niezrozumiałe. Taki czyn nie mieści się w żadnych kanonach i trudno nawet określić, co kierowało sprawcami – mówi Paweł Kamiński.
O dewastacji pomnika jako jedna z pierwszych dowiedziała się sołtys Bronocic Janina Węgłowska. Informację o zniszczeniu otrzymała w niedzielę w godzinach wieczornych od jednego z mieszkańców. Na miejsce pojechała wraz z mężem i sąsiadem. Widok rozbitej tablicy pamiątkowej był dla nich ogromnym zaskoczeniem i wywołał niedowierzanie. Zdaniem sołtys wszystko wskazuje na to, że sprawca lub sprawcy działali z premedytacją.
– Wygląda to tak, jakby ktoś chciał po prostu zlikwidować tę tablicę, żeby nie było widać, co na niej jest napisane i przedstawione. Sam kamień pomnika nie został uszkodzony. Jest ogromny, potężny i nie ma na nim nawet jednej rysy. Zniszczona została wyłącznie tablica, a dodatkowo odkręcono i wyrwano śruby mocujące. Doszliśmy do wniosku, że ktoś przyszedł tam z konkretnym zamiarem, żeby ten pomnik zdewastować – mówi Janina Węgłowska, sołtys Bronocic.
Na tablicy znajdował się napis upamiętniający odkrycie w Bronocicach osiedla neolitycznego oraz najstarszego znanego na świecie przedstawienia pojazdu kołowego.
Już trwają rozmowy dotyczące odtworzenia zniszczonej tablicy. Jak podkreśla Janina Węgłowska, mieszkańcy są zgodni, że nie można dopuścić do sytuacji, w której w jednej chwili zniknie coś, co przez ponad dwie dekady budowało lokalną tożsamość i przypominało o wyjątkowej historii Bronocic oraz jednym z najważniejszych odkryć archeologicznych na świecie.
Sprawa została zgłoszona na policję.
Jak poinformował komendant Komisariatu Policji w Działoszycach, podinsp. Mirosław Prusicki, w tej sprawie prowadzone jest postępowanie.
– Przyjęliśmy zawiadomienie i przeprowadziliśmy czynności procesowe na miejscu. W ramach prowadzonego postępowania próbujemy ustalić okoliczności zdarzenia oraz sprawcę lub sprawców – powiedział.
