M10D 215,072 MHz Zadzwoń do studia 41 200 20 20 
Broń, luksusowe samochody, kilogramy narkotyków, automaty do gier, a także sterty dokumentów – większość przestępstw pozostawia po sobie materialne ślady, które stają się dowodami rzeczowymi. Sprawdziliśmy, gdzie są przechowywane w czasie trwania postępowania i co się z nimi dzieje w sytuacji przepadku.
Sędzia Jan Klocek, rzecznik prasowy Sądu Okręgowego w Kielcach wyjaśnia, że dowody w sprawie o niewielkich gabarytach trafiają bezpośrednio do urzędowych składnic.
– Gmachy sądów, jak i prokuratur wyposażone są w wewnętrze magazyny, w którym przechowywane są różnego rodzaju narzędzia zbrodni, elektronika, czy inne niewielkie przedmioty. Nie są to jednak bardzo duże pomieszczenia. Dokumenty, które również mogą być dowodem w sprawie wszywane są do akt sprawy – tłumaczy sędzia Jan Klocek.
Problem pojawia się wtedy, gdy wielkość dowodów uniemożliwia schowanie ich w sądowym budynku.
– Niektóre z dowodów z uwagi na swoją masę, bądź gabaryty nie mogą być zabezpieczone w budynku sądu. W związku z tym, przykładowo samochody przetrzymujemy na parkingach policyjnych, prokuratorskich, ale nie tylko. Jeżeli takimi te organy nie dysponują, bądź te miejsca są wykorzystane w pełni, wówczas zlecamy przechowywanie takich przedmiotów podmiotom zewnętrznym, które na co dzień prowadzą działalność gospodarczą w postaci usług parkingowych lub magazynowych. Przedmiot może być również pozostawiony u osoby, u której go zabezpieczono, jeżeli osoba ta daje gwarancję, że go nie zbędzie bądź nie ukryje – wyjaśnia sędzia.
Status dowodu rzeczowego mogą zyskać także żywe zwierzęta, na przykład w sprawach dotyczących pogryzienia.
– Są one wtedy zabezpieczane w godziwych warunkach w schroniskach lub u osób, które dają rękojmię właściwej opieki – zaznacza Jan Klocek.
Sędzia wskazuje też na specyfikę dowodów karno-skarbowych związanych z nielegalnym hazardem.
– Dowodami w tego typu postępowaniach są często duże maszyny do gier mające po dwa metry wysokości, metr szerokości. Zdarzają się sprawy, gdzie takich maszyn zabezpiecza się nawet kilkaset sztuk. W tym zakresie akurat organy skarbowe dysponują właściwymi lokalami i pomieszczeniami, aby zabezpieczać tego rodzaju przedmioty – mówi sędzia.
Jan Klocek dodaje, że w przypadku wielkogabarytowych dowodów transport na salę rozpraw jest zazwyczaj niemożliwy, wówczas to skład sędziowski deleguje się w miejsce przechowywania dowodu, w celu jego oceny.
Po zakończeniu procesu sąd decyduje o ostatecznym losie zabezpieczonych przedmiotów.
– Dowody w sprawie, które były przedmiotem kradzieży, zazwyczaj wracają do pokrzywdzonego właściciela. Z kolei narzędzia przestępstwa najczęściej przepadają na rzecz państwa. Rzeczy nielegalne takie, jak broń czy narkotyki, podlegają bezwzględnemu zniszczeniu – wskazuje Jan Klocek.
Czasem jednak bywa, że dowody w sprawie mogą przynieść realny pożytek, co kielecki sąd udowodnił w sprawie dotyczącej nielegalnej odzieży.
– Zabezpieczono ponad 5 tys. spodni z logiem firmy odzieżowej. W czasie postępowania sądowego udało się ustalić, że są to podróbki. Spodnie mogły trafić do utylizacji, jednak uznaliśmy że to duże marnotrawstwo. Zaprosiliśmy do współpracy pewną katolicką organizację, stowarzyszenie, które na co dzień niosło pomoc osobom w trudnej sytuacji. I to stowarzyszenie przysłało nam kilkanaście osób, które wypruły logo i oczywiście przekazaliśmy te kilka tysięcy par spodni do dyspozycji organizacji – wspomina sędzia.
Również samochody konfiskowane na mocy nowych przepisów, mogą trafić do nowych właścicieli.
– Za przestępstwo prowadzenia pojazdów w stanie nietrzeźwości na poziomie 1,5 promila następuje przepadek pojazdu. Często się zdarza, że są to bardzo dobre auta. Przechodzą one na rzecz Skarbu Państwa, a następnie komornik przeprowadza egzekucje tych samochodów w postaci licytacji i oczywiście można je nabywać. Auta pozostają na parkingach, więc te licytacje przeprowadzane są właśnie w miejscu parkowania tego samochodu. Taki samochód oczywiście można wcześniej obejrzeć, sprawdzić i one oczywiście nabierają cech legalności dla nowego nabywcy – zaznacza Jan Klocek.
Sąd na bieżąco stara się zwalniać miejsce w swoich magazynach, sukcesywnie niszcząc lub sprzedając zbędne przedmioty. Wszystkie koszty związane z przechowywaniem dowodów tymczasowo pokrywa budżet państwa, jednak ostatecznie – w przypadku wyroku skazującego – kosztami tymi obciążany jest oskarżony.
