Jak mówią przysłowia, sierpień w ludowej tradycji wróży pogodę na resztę lata oraz zimę. – Tegoroczny upalny początek tego miesiąca zapowiada nie tylko długie lato, ale i zimę. Jak będzie naprawdę warto obserwować pogodę. Kluczowe są imieniny Wawrzyńca, Jacka i Bartłomieja – mówi etnolog dr Alicja Trukszyn.
– Współcześnie przysłowia na dni imienin ważnych dla Kościoła katolickiego świętych nie są już tak znaczące dla ludzi, jak bywało to jeszcze w ubiegłym stuleciu. Mało kto je zna, a szkoda, ponieważ kryje się w nich doświadczenie i mądrość poprzednich pokoleń żyjących na ziemi świętokrzyskiej. Warto je przypomnieć i spoglądać w niebo, szukając wyroczni na przyszłe miesiące – mówi dr Alicja Trukszyn.
I dodaje: -Badając zwyczaje i kulturę ludową na naszej wsi poznałam powiedzenia i przysłowia wyjątkowe i specyficzne dla tego obszaru. Wszystkie zapisałam jako naszą tradycję. Warto je przypomnieć, a tych którzy ich nie znają zapoznać z kulturowym dziedzictwem.
Czego sierpień nie dowarzy, wrzesień tego nie doparzy.
Gdy w dni sierpnia spieka wszędzie, tedy długa zima będzie.
Początki sierpnia pogodne wróżą zimy łagodne.
Gdy sierpień w upały zbywa, lato długie zwykle bywa.
Kiedy sierpień wrzos rozwija – jesień krótka, szybko mija.
Jaki pierwszy, drugi, trzeci, taki cały sierpień leci.
Na świętego Polikopy grom popali kopy.
Jakim pierwszy, drugi ćmi, takie sierpnia, września dni.
Na święty Gustaw kopy w polu ustaw.
Jak na Piotra posuszy, lato jesień przesuszy.
Pogoda na Nikodema – cały miesiąc deszczu nie ma.
Gdy ciepło na Dominika, ostra zima nas dotyka.
Kiedy w Dominika słońce grzeje, od ostrej zimy człek zemdleje.
Jak pada na Prokopa, zmoknie mendel, zmoknie kopa.
W pierwszym tygodniu sierpnia spieka, zima ciężka, śnieżna i długa nas czeka.
W pierwszym tygodniu sierpnia pogoda stała, będzie zima długo biała.
W Przemienienie Pańskie są burze szatańskie (6.08)
Święty Kajetanie, strzeż od deszczu sprzątanie.
Gdy z początku sierpień częste grzmoty miewa, tedy też do końca takąż nutkę śpiewa.
Gdy na Wawrzyńca orzechy obrodzą, to w zimie mrozy dogodzą.
Gdy do Wawrzyńca słota trzyma, do Gromnic (02.02) lekka zima.
Gdy Wawrzyniec i Bartłomiej (24.08) pogodą dopisują, piękną jesień obiecują.
Jak Wawrzyniec burzy, to się za bronami kurzy.
Jaki Wawrzyniec, taki podzimiec.
Na święty Wawrzyniec lata już wnet koniec.
Na świętego Wawrzyna już śpieszą do młyna.
Na święty Wawrzyniec będzie wnet ze żniwem koniec.
Po świętym Wawrzyńcu nie bierz pszczół i na gościńcu.
Święty Wawrzyniec i święty Bartłomiej (24.08) jeśli pogody przynoszą, jesień pogodną i niezbyt chłodną, ludziom na ten rok uproszą.
Wawrzyniec pokazuje, jaka jesień następuje.
Od świętej Klary są już ładne dary (12.08).
Na święty Roch w stodole groch.
Na święty Roch, jaki dzień, taka noc.
Jacek, gdy suchy, rozprasza jesienne pluchy.
Jeśli w dniu Jacka nie pada, suchą jesień zapowiada.
Jeśli na Bernarda ziemia twarda, to będzie zima harda, a jak miękka to lekka.
Gdy słońce z grzmotem w znak Panny wchodzi, zapowiedź to niepogody długiej i powodzi.
Gdy księżyc w Pannie o grzmoty, pięćdziesiąt dni pluszczą słoty.
Bartłomiej ukazuje, jaka jesień następuje (25.08).
Bartłomieja świętego dzień w jakiej nastaje porze, taką jesień bez uchyby daje.
Bartłomieja słota, z łyżki deszczu ceber błota.
Gdy Bartłomiej z grzmotami, śnieżna zima przed nami.
Gdy koło Bartłomieja liść opada, prędko zima bywa rada.
Gdy się Bartłomiej grzmotem zgłosi, grady i rychłe śniegi przynosi.
Gdy w dzień świętego Bartłomieja po górach burzy, w jesieni brona rolę kurzy.
Jak Bartłomiej się sprawi, taką jesień przyprowadzi.
Jaki dzień Bartłomieja, takiej jesieni nadzieja.
Już po świętym Bartłomieju, jedz już kluski na oleju.
Kto na święty Bartłomiej siał, będzie chleb miał.
Kiedy do Bartłomieja bocian u nas trwa mnogi, tedy zima lekka będzie i opał niedrogi.
Na świętego Bartłomieja po raz pierwszy jęknie knieja.
Na święty Bartłomiej czajka uciecze i już chłop zboża nie usiecze.
Od świętego Bartłomieja lepsza w stodole nadzieja.
Susza na Bartłomieja, mroźnej zimy nadzieja.
Święty Bartłomiej gdy jasny, pogodny, da piękną jesień i zbiór winogron dorodny.
Święty Bartłomiej zwiastuje, jaka jesień następuje.
Na Ludwika zboże z pola umyka.
Gdy na Luizy ładnie, śnieg późno spadnie (25.08).
Ostatni sierpnia zapowiada, jaka pogoda na wrzesień wypada.










