M10D 215,072 MHz Zadzwoń do studia 41 200 20 20 
Zastrzeżenie numeru PESEL jest jednym z najprostszych sposobów ograniczenia ryzyka finansowego związanego z kradzieżą danych – wskazał Związek Banków Polskich. Mechanizm taki ma też znaczenie w przypadku prób wyłudzenia dużych kwot gotówki np. metodą „na wnuczka”.
„Doniesienia o ostatnim wycieku danych z systemów firmy MyDr, który według informacji Ministerstwa Cyfryzacji może dotyczyć blisko 19 mln osób, po raz kolejny pokazuje, jak ważna jest ochrona – przekazał Związek Banków Polskich (ZBP). Wskazał, że takie dane mogą być wykorzystywane do prób oszustw, wyłudzeń lub zaciągania zobowiązań na cudze nazwisko.
CZYTAJ TAKŻE
W opinii ZBP jednym z najprostszych sposobów ograniczenia ryzyka finansowego związanego z kradzieżą danych jest zastrzeżenie numeru PESEL. „Usługa jest bezpłatna, a zastrzeżenia można dokonać w każdej chwili” – dodali eksperci ZBP.
Przypomnieli, że zastrzeżenie PESEL chroni przed zaciągnięciem zobowiązania finansowego z wykorzystaniem naszych danych. „Chodzi o to, że banki, instytucje pożyczkowe i inne podmioty objęte przepisami mają obowiązek sprawdzenia statusu numeru PESEL przed dokonaniem określonych czynności, m.in. przed zawarciem umowy kredytu lub pożyczki. Ochrona obejmuje również inne czynności, w przypadku których wymagane jest sprawdzenie statusu PESEL, np. otwierania rachunku bankowego czy korzystania z usług typu „kup teraz, zapłać później” – wskazali.
„Jeśli ktokolwiek chciałby wziąć kredyt lub pożyczkę na nasze dane, przy zastrzeżonym numerze PESEL nie będzie mógł tego zrobić. Co ważne, jeśli mimo zastrzeżenia podmiot udzieliłby takiego zobowiązania, nie będziemy zobowiązani do jego spłaty” – poinformowała cytowana w informacji prasowej wiceprezes Związku Banków Polskich Agnieszka Wachnicka.
Mechanizm zastrzegania PESEL ma także – jak dodał ZBP – znaczenie w przypadku prób wyłudzenia dużych kwot gotówki, np. w wyniku oszustwa „na wnuczka” czy „na policjanta”.
„Jeżeli klient zechce wypłacić w placówce banku kwotę przekraczającą trzykrotność minimalnego wynagrodzenia, a jego PESEL będzie zastrzeżony, bank nie zrealizuje takiej wypłaty od razu. Obowiązuje wówczas 12-godzinny okres oczekiwania” – podał ZBP. „To dodatkowy czas, który może pozwolić potencjalnej ofierze oszustwa zweryfikować sytuację i zorientować się, że działa pod wpływem manipulacji przestępców” – zwrócili uwagę eksperci.
Jak i gdzie można zastrzec PESEL?
PESEL można zastrzec w aplikacji mObywatel (w sekcji „Usługi” należy wybrać „Zastrzeż PESEL”), przez serwis gov.pl, do którego można się zalogować jedną z dostępnych metod, np. profilem zaufanym lub bankowością elektroniczną, a także w urzędzie gminy – to rozwiązanie m.in. dla osób, które nie korzystają z usług cyfrowych – przypomniał ZBP.
„Zastrzeżony PESEL nie oznacza, że nie będziemy mogli korzystać z usług bankowych. W określonych sytuacjach trzeba jednak czasowo cofnąć zastrzeżenie, np. gdy chcemy otworzyć rachunek bankowy, zaciągnąć kredyt lub pożyczkę albo skorzystać z odroczonej płatności” – podkreślili eksperci. Wyjaśnili, że najwygodniej zrobić to bezpośrednio przed planowaną czynnością. „W aplikacji mObywatel można cofnąć zastrzeżenie bezterminowo albo tylko na określony czas. W tym drugim przypadku po upływie wskazanego czasu PESEL zostanie ponownie zastrzeżony automatycznie” – podali. Wskazali jednocześnie, że po cofnięciu zastrzeżenia musi upłynąć co najmniej 30 minut, zanim numer PESEL będzie można ponownie zastrzec.
„ZBP przypomina: wyciek danych nie oznacza automatycznie, że dojdzie do oszustwa, ale skradzione informacje mogą być wykorzystywane także po wielu miesiącach. Dlatego warto działać prewencyjnie i zastrzec swój numer PESEL” – podał Związek.
W środę Ministerstwo Cyfryzacji potwierdziło informację o cyberataku na firmę MyDr, w wyniku którego wyciekły dane m.in. o lekach i receptach 19 mln Polaków. Wicepremier, minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski przekazał w czwartek, że nie ma w przestrzeni publicznej danych skradzionych w cyberataku. Nie są one wystawione nigdzie na sprzedaż, ani nie są elementem żadnej gry. Monitorują to służby – wskazał. Ponownie zaapelował, aby każdy zastrzegł swój PESEL.
ZASTRZEŻ SWÓJ NUMER PESEL LUB COFNIJ ZASTRZEŻENIE
