M10D 215,072 MHz Zadzwoń do studia 41 200 20 20 
Na przystanku autobusowym we Włochach w gminie Pińczów powstał historyczny mural, który przypomina o włoskich korzeniach miejscowości i jej wielowiekowej historii. Malowidło jest częścią projektu „Kultura na Przystankach – Murale naszej historii”, realizowanego przez Towarzystwo Przyjaciół Ponidzia.
Przystanek, na którym powstał mural, jest murowany, co dziś stanowi rzadkość. Jak mówi Jadwiga Stelmaszyńska, sołtys Włoch, obiekt został wcześniej wyremontowany, dlatego można było skupić się na jego artystycznej oprawie.
Jednym z głównych elementów malowidła jest kamieniarz z młotem i dłutem, który wykuwa sowę. To nawiązanie do rzemieślniczej przeszłości okolicy.
– Na muralu znalazła się również data 1560, przypominająca o początkach miejscowości, a także kaplica św. Anny. W rogu kompozycji przedstawiono kamienny monument z 1609 roku, który do dziś znajduje się we Włochach – mówi sołtys.
Mowa o pomniku Myszkowskich. To jeden z charakterystycznych zabytków Włoch. Kamienny obelisk ufundował Walenty Kącki, dworzanin Zygmunta Myszkowskiego, ku czci swojego pana, dawnego właściciela tych ziem.
Całość muralu uzupełniają słoneczniki, kojarzone z Italią i słońcem.
Wybór motywów nie był przypadkowy. Historia Włoch sięga XVI wieku i wiąże się z przybyciem włoskich rzemieślników sprowadzonych na te tereny przez Santi Gucciego, architekta i rzeźbiarza działającego w Pińczowie.
Jak opowiada Jadwiga Stelmaszyńska, kamieniarze pracowali z kamieniem pińczowskim, wykorzystywanym do budowy i ozdabiania obiektów architektonicznych. Z czasem osiedlili się na stałe, założyli rodziny i związali swoje życie z tym miejscem. Ślady ich pochodzenia można dostrzec między innymi w nazwiskach występujących wśród lokalnej społeczności.
Historia odnawiania przystanków rozpoczęła się około dwóch lat temu. Jak wspomina Łukasz Niebudek, prezes Towarzystwa Przyjaciół Ponidzia, impulsem były zniszczone i zaniedbane wiaty autobusowe.
Pierwsze prace przeprowadzono w Bogucicach. Po rozmowach z sołtysem mieszkańcy wspólnie odnowili dwa przystanki. Podobna akcja odbyła się w Szarbkowie, gdzie oprócz malowania naprawiono uszkodzone elementy konstrukcji.
Z kolei w Młodzawach Małych początkowo planowane odświeżenie przystanku przerodziło się w znacznie większe przedsięwzięcie.
Po usunięciu starych warstw farby i naprawie powierzchni pojawił się pomysł, by nadać wiacie wyjątkowy wygląd. Jedna z mieszkanek, Milena, absolwentka liceum plastycznego, zaproponowała wykonanie malowidła.
– Żeby ten przystanek był najładniejszy w gminie, zaczęliśmy zastanawiać się, co namalować. Rozważaliśmy różne inspiracje, między innymi Zalipie, ale ostatecznie padło na maki. Zostały namalowane przez panią Milenę i tak powstał makowy przystanek – opowiada Łukasz Niebudek.
Te pierwsze realizacje były inicjatywami oddolnymi, wynikającymi z zaangażowania mieszkańców poszczególnych miejscowości. To właśnie one stały się inspiracją do kolejnego kroku – stworzenia muralu w miejscowości Włochy – projektu, który łączyłby odnowę przystanków z opowiadaniem historii lokalnych społeczności.
Towarzystwo Przyjaciół Ponidzia postanowiło rozwinąć pomysł i przygotowało projekt „Kultura na Przystankach – Murale naszej historii”. Przedsięwzięcie otrzymało 5 tys. zł dofinansowania.
Pieniądze przeznaczono na materiały potrzebne do realizacji projektu oraz przygotowanie wydarzenia podsumowującego. Znaczną część prac wykonali nieodpłatnie wolontariusze.
Konrad Wites z Towarzystwa Przyjaciół Ponidzia podkreśla, że samo malowidło jest jedynie częścią całego przedsięwzięcia.
– Za muralem kryje się tak naprawdę historia tej miejscowości, rozmowy z mieszkańcami, wspomnienia, stare zdjęcia i filmy. Wydaje mi się, że to dużo ważniejsze od samego muralu, bo pozwala zachować lokalną historię, która z każdym rokiem coraz bardziej zanika -zaznacza.
„Kultura na Przystankach – Murale naszej historii” znalazła się w finale konkursu „Wolontariat w akcji”. Spośród 69 zgłoszeń wybrano 15 najlepszych filmów, a inicjatywa z Ponidzia jest jedynym projektem z regionu w finałowej piętnastce. Inicjatywa walczy o głosy internautów.
Głosowanie trwa do 3 listopada, do godz. 23.59.
Głos można oddać na stronie: https://www.sc.org.pl/glosowanie-wolontariat-w-akcji/
