M10D 215,072 MHz Zadzwoń do studia 41 200 20 20 
W cieniu inwazji Rosji na Ukrainę odbędzie się organizowany po raz 10. Europejski Dzień Pamięci Sprawiedliwych. Na spotkanie z tej okazji w czwartek, 3 marca, zaprasza Ośrodek Edukacyjno-Muzealny Świętokrzyski Sztetl w Chmielniku.
Agnieszka Dziarmaga, kierownik tej instytucji zauważa, że ustanowione przed dekadą święto bardzo dobrze wpisuje się w obecną sytuację za naszą wschodnią granicą.
– Jest to święto, które ma przeciwdziałać wszelkiego rodzaju dyskryminacji, totalitaryzmom, nie tylko antysemityzmowi. W tym przypadku będziemy rozmawiali przede wszystkim o ratowaniu Żydów przez Polaków, będziemy przypominać wątki z Bodzentyna, pisać kartki wdzięczności do rodzin naszych Sprawiedliwych. Nie zabraknie jednak również tych bolesnych odniesień współczesnych – zapowiada.
Gościem wydarzenia będzie Jadwiga Płonka, córka Marianny i Kazimierza Zygadlewiczów z Bodzentyna, którzy za pomoc żydowskiej rodzinie Róży i Nachmana Rubinowiczów otrzymali Medal Sprawiedliwych wśród Narodów Świata. Pani Jadwiga przybliży tamte wydarzenia, zaprezentuje rodzinne pamiątki i osobiste wspomnienia.
W programie zaplanowano także wystąpienie dr Justyny Staszewskiej z Mauzoleum Martyrologii Wsi Polskich. Przedstawi ona niektóre fakty związane z udzielaniem pomocy rodzinom żydowskim podczas II wojny światowej w Bodzentynie i okolicach.
Nie zabraknie akcentów artystycznych. Otwarta zostanie wystawa „Polacy ratujący Żydów w czasie II wojny światowej”, przygotowana przez IPN oraz pokaz jednego z nagrodzonych filmów na konkurs „Nasi sąsiedzi Żydzi”. Uczestnicy napiszą również „kartki wdzięczności” do rodzin Sprawiedliwych.
Początek wydarzenia o godz. 12.00. Wstęp wolny. Spotkanie odbędzie się w reżimie sanitarnym.
Europejski Dzień Pamięci o Sprawiedliwych
Święto to ustanowił w 2012 r. Parlament Europejski, by upamiętniać osoby, które w XX wieku z narażeniem życia przeciwstawiały się reżimom totalitarnym. Idea ta nawiązuje do nadawanego przez Państwo Izrael tytułu Sprawiedliwego wśród Narodów Świata.
Od 1963 r. Instytut Yad Vashem przyznaje osobom nie będącym Żydami, które ratowały Żydów podczas Zagłady, tytuł Sprawiedliwego wśród Narodów Świata. Decyzję w tej sprawie podejmuje po przeprowadzeniu rygorystycznej procedury weryfikacyjnej specjalna komisja złożona z sędziów Sądu Najwyższego Izraela.
Uhonorowana w ten sposób może zostać osoba, która bezinteresownie i z narażeniem życia lub wolności niosła czynną pomoc Żydom, ratując ich przed śmiercią lub deportacją do obozu zagłady. Sprawiedliwi otrzymują medal i dyplom honorowy, a ich nazwiska zostają wyryte na tablicy pamiątkowej w Ogrodzie Sprawiedliwych w Jerozolimie. Według danych z początku 2020 r. Instytut Yad Vashem przyznał tytuł Sprawiedliwego wśród Narodów Świata 27 712 osobom, wśród których 7 112 pochodzi z Polski.
Data 6 marca, kiedy obchodzony jest Europejski Dzień Pamięci Sprawiedliwych, jest kolejnym symbolicznym łącznikiem z tytułem Sprawiedliwego wśród Narodów Świata. Tego dnia przypada rocznica śmierci Mosze Bejskiego (1921-2007) – więźnia obozu koncentracyjnego w Płaszowie, sędziego Sądu Najwyższego Izraela, inicjatora Ogrodu Sprawiedliwych w Jerozolimie i współautora definicji Sprawiedliwych wśród Narodu Świata.
W województwie świętokrzyskim medalem Sprawiedliwego Wśród Narodów Świata odznaczono ok. 280 osób.
