M10D 215,072 MHz Zadzwoń do studia 41 200 20 20 
„Moje myśli nie są myślami waszymi” – ten werset z Księgi Izajasza jest mottem przewodnim XXV Ogólnopolskiego Dnia Judaizmu, który odbędzie się w czwartek, 13 stycznia. Po raz 10. będzie obchodzony w Ośrodku Edukacyjno-Muzealnym „Świętokrzyski Sztetl” w Chmielniku.
Na temat motta będą debatować goście synagogi: rabin Stas Wojciechowicz z Centrum Społeczności Postępowej GWŻ w Warszawie, ks. Igor Małysz – administrator parafii greckokatolickiej w Radomiu i Kielcach oraz ks. Paweł Samiczak – doktor teologii, referent ds. ekumenizmu w diecezji kieleckiej.
Debata między osobami duchownym, o godz. 10.00, rozpocznie Dzień Judaizmu w chmielnickiej synagodze. Gościem honorowym spotkania będzie bp Andrzej Kaleta.
Językowe niuanse
Agnieszka Dziarmaga, kierownik sztetla zapowiada, że kolejnym punktem spotkania będzie rozmowa o językowych niuansach związanych z historią Żydów w Polsce.
– Jak mówimy: synagoga, bożnica czy bóźnica? Cmentarz żydowski, kirkut czy kierkut jak to jest w niektórych regionach. Takich łamigłówek językowych można mnożyć. Krzysztof Myśliński z Muzeum Historii Kielc wyjaśni nam, z czego ta różnica wynika – mówi.
Zaplanowano także wernisaż wystawy czasowej „Zagłada Żydów europejskich”. Rozpocznie się o godz. 13.15 w babińcu synagogi.
Oprawę muzyczną: skrzypaczka Antonina Lach oraz seminarzyści z Wyższego Seminarium Duchownego w Kielcach
Jak podkreśla Agnieszka Dziarmaga, nową rzeczą podczas Dnia Judaizmu będzie zapowiedź obchodów 80-lecia Akcji Reinhardt.
– Wydarzenia dotyczące tej bolesnej rocznicy przygotowujemy w skali najbliższego roku wspólnie z kielecką delegaturą Instytutu Pamięci Narodowej. Dlatego gościem konferencji prasowej będzie naczelnik dr Dorota Koczwańska-Kalita. Opowie, jakie uroczystości są planowane. Z kolei dr Tomasz Domański wprowadzi słuchaczy w ideę tych obchodów, przybliży wydarzenia historyczne – zapowiada.
Widowisko ze Zbigniewem Zamachowskim
Agnieszka Dziarmaga tłumaczy, że Akcji Reinhardt rozpoczęła się w Lublinie, w 1942 roku.
– Dotyczyła likwidacji ludności żydowskiej w pięciu dystryktach, między innymi w Generalnym Gubernatorstwie, w dystrykcie radomskim, który obejmował nasze tereny. Polegała na deportacji Żydów z gett z polskich miast i miasteczek do obozów zagłady. W wyniku Akcji Reinhardt życie straciły ok. 2 mln Żydów – wyjaśnia.
Kierownik Świętokrzyskiego Sztetla przypomina, że największa deportacja w Żydów z Chmielnika miała miejsce w październiku 1942 roku. To wydarzenie upamiętni widowisko słowno-muzyczne, które będzie miało premierę 8 października tego roku.
– „Sztetl – życie i śmierć miasteczka”, z udziałem wybitnych artystów, z wykorzystaniem światła załamującego się w szklanej bimie. Narratorem będzie najprawdopodobniej Zbigniew Zamachowski, który już przyjął zaproszenie do tego wydarzenia. Wystąpi też najprawdopodobniej Chór Synagogi pod Białym Bocianem – chyba najlepszy chór synagogalny w Polsce. Całość widowiska wyreżyseruje wybitny reżyser pochodzący z Kielc, Mariusz Malec – wymienia Agnieszka Dziarmaga.
Wątek 80-lecia Akcji Reinhardt stanie się także motywem przewodnim X edycji konkursu „Nasi sąsiedzi – Żydzi”. Nadano mu podtytuł: „Obraz prześladowań Żydów w relacjach polskich sąsiadów w 80. Rocznicę Akcji Reinhardt”. Konkurs zapowie dr hab. Edyta Majcher-Ociesa (IH UJK).
Dzień Judaizmu odbędzie się zgodnie z zasadami reżimu sanitarnego.
Historia w słuchowisku Radia Kielce
O Akcji Reinhardt opowiada też najnowsze słuchowisko Radia Kielce, zatytułowane „Akcja Reinhardt: cel: świętokrzyskie”. Można je usłyszeć w na naszej antenie w każdą niedzielę, o godzinie 14.45. W roli głównej występuje znakomita aktorka, Anna Dymna.
Zagłada Żydów jest bezprecedensowym wydarzeniem w historii, którego ofiarą padło prawie 6 mln europejskich Żydów. „Nowoczesne ludobójstwo” holokaustu polegało na wprzęgnięciu całego aparatu państwowego w jego realizację, na zaangażowaniu nauki w proces mordowania (medycyna, inżynieria, chemia, statystyka) oraz wykorzystaniu materiału ludzkiego do produkcji przemysłowej. Zagładę przeżył co trzeci europejski Żyd.
