M10D 215,072 MHz Zadzwoń do studia 41 200 20 20 
Kończymy dziś prezentowany od kilku miesięcy na naszej antenie cykl „Żelazne doliny”. Staraliśmy się w nim pokazać miejsca, które ukształtowały przemysł w północnej części województwa świętokrzyskiego.
Żelazne Doliny ciągną się wzdłuż najpracowitszej z polskich rzek – jak ją określał Stanisław Staszic – czyli Kamiennej. Ma 138 kilometrów długości i od źródła do ujścia w Wiśle jest wzbogacona o stawy i zalewy, które tworzyły zaplecze kuźnic i zakładów przemysłowych. Te z kolei czerpały z zasobów ziemi rudy żelaza, które stanowiły o charakterze naszego regionu.
Cykl „Żelazne Doliny” pokazywał dziedzictwo przemysłowe północnej części województwa świętokrzyskiego. Od Maleńca poprzez Rejów i Wąchock aż do Starachowic i Ostrowca poznawaliśmy kolejne odsłony rozwoju przemysłu. Od cystersów wąchockich, którzy tu zakładali pierwsze kuźnice, czasem walcząc o wpływy z benedyktynami, po ciężarówki STAR, które były pierwszym polskim samochodem wyprodukowanym po drugiej wojnie światowej, mówi dyrektor Muzeum Przyrody i Techniki Paweł Kołodziejski. – Kraj jeszcze leżał w gruzach, kiedy ze Starachowic wyjechało pierwsze polskie auto – STAR 20 – przypomina.
W naszym cyklu pokazywaliśmy także poboczne wątki, które wiązały się z przemysłem. Maciej Chłopek, dyrektor Zabytkowego Zakładu Hutniczego w Maleńcu zwrócił m.in. uwagę, że był także dział gospodarki leśnej, który w pierwszej połowie XIX wieku dominował w regionie, czyli wypalanie węgla drzewnego.
– W tej branży zatrudnionych było kilkadziesiąt tysięcy osób, które pracowały przy wyrębie surowca drzewnego i jego wypalaniu na potrzeby miejscowych hut. Węgiel drzewny był paliwem do końca XIX wieku we wszystkich wielkich piecach – mówi.
Naszymi przewodnikami byli muzealnicy i regionaliści, dla których opieka nad poprzemysłowym dziedzictwem jest nie tylko zawodem, ale pasją i powinnością. Przez wiele tygodni mogliśmy opowiadać o kolejnych miejscach stanowiących całość Żelaznych Dolin, a dziś możemy do nich zaprosić. To Zabytkowy Zakład Hutniczy w Maleńcu, ruiny huty Rejów, Wąchock z dziedzictwem cystersów i Starachowice, miasto wyrosłe na przemyśle. Szlakiem Żelaznych Dolin można iść dalej przez Michałów, Brody i Nietulisko do Ostrowca Św. i Ćmielowa.
Wszystkie odcinki cyklu są dostępne na naszej stronie internetowej w zakładce podcasty.
