M10D 215,072 MHz Zadzwoń do studia 41 200 20 20 
Przywrócenie pamięci i popularyzowanie wiedzy na temat sztetli oraz relacji polsko-żydowskich w czasie II wojny światowej to główne założenia IX edycji ogólnopolskiego konkursu „Nasi sąsiedzi – Żydzi”. Jego organizatorami są: Ośrodek Edukacyjno-Muzealny „Świętokrzyski Sztetl” w Chmielniku oraz Instytut Historii Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach.
Konkurs jest adresowany do uczniów szkół wszystkich szczebli z całej Polski. Jak mówi Agnieszka Dziarmaga, kierownik „Świętokrzyskiego Sztetla”, jest to projekt edukacyjny, dotyczący upamiętniania i ochrony polsko-żydowskiego dziedzictwa, w różnych jego aspektach społecznym, religijnym, gospodarczym, obyczajowym i edukacyjnym.
– Chcemy, by strażnikami tej pamięci były kolejne pokolenia młodych Polaków, uczniów, którzy wchodzą w dialog, w relacje ze swoim dziadkami, będącymi świadkami tamtych czasów, których już nie ma. Dajemy uczniom szansę na poznawanie lokalnej historii, tej mniej znanej. Dla tych młodych ludzi jest to też lekcja krytycznego podejścia do materiału źródłowego, okazja, by skorzystać z archiwów rodzinnych, które skrywają unikatowe zdjęcia, dokumenty, listy – podkreśla.
Młodzież rywalizuje w trzech kategoriach wiekowych. Uczniowie szkół podstawowych (klasy IV-VI) mają za zadanie stworzyć dowolną techniką rysunek, upamiętniający ślady materialne obecności Żydów w ich regionie. Uczniowie szkół podstawowych (klasy VII-VIII) oraz szkół ponadpodstawowych przygotowują (indywidualnie lub drużynowo) wywiad, relację lub film poświęcony funkcjonowaniu sztetli bądź czasom II wojny światowej.
Jak zauważa Agnieszka Dziarmaga, w ostatnich edycjach konkursu uczniowie coraz częściej przygotowują materiały filmowe, utrwalając historie społeczności żydowskich w swoim miejscu zamieszkania, z uwzględnieniem śladów materialnych po dawnych mieszkańcach, takich jak synagogi, cmentarze, domy mieszkalne czy domy modlitwy.
Prace można wysyłać do 20 maja. Rozstrzygnięcie konkursu nastąpi w czerwcu podczas Spotkań z Kulturą Żydowską w Chmielniku.
Efektem trzech pierwszych edycji jest książka pod tytułem „Nasi sąsiedzi – Żydzi. Z dziejów relacji polsko-żydowskich na Kielecczyźnie w XX wieku” pod redakcją Agnieszki Dziarmagi, Doroty Koczwańskiej-Kality i Edyty Majcher-Ociesy. Została wydana w 2018 roku, nakładem Instytutu Pamięci Narodowej. Zawiera siedem artykułów naukowych i 33 wywiady zebrane przez uczniów w 11 miejscowościach Kielecczyzny.
