M10D 215,072 MHz Zadzwoń do studia 41 200 20 20 
Zamiast własnej sceny, furmanki i samochody z demobilu, którym aktorzy dojeżdżali do widzów w regionie. Małe zarobki, ale za to wielka pasja – tak wyglądały pierwsze lata działalności Teatru Lalki i Aktora „Kubuś”. Pokazuje je wystawa, którą od dziś można oglądać w Wojewódzkim Domu Kultury w Kielcach. Jej tytuł brzmi „Teatr Stefana Karskiego. Początki”.
„Kubuś” jest jednym z najstarszych teatrów lalkowych w Polsce. Kolejni dyrektorzy, pracownicy i współpracujący z tą sceną artyści dokładali swoje cegiełki, przyczyniając się do jego obecnej, rozpoznawalnej marki. Jednak, jak podkreśla Jolanta Świstak, kierownik literacki „Kubusia”, osobą, która go stworzyła, był Stefan Karski. To właśnie jemu poświęcona jest wystawa.
– Warunki były bardzo trudne, bo nie mieliśmy własnej sceny, ani nawet swojej siedziby, także dotacje były bardzo niskie, wiec Stefan Karski dokonywał wręcz cudów. Nawet ci aktorzy, którzy od początku pracowali wspominają, że brakowało im już siły, chcieli zostawić teatr, ale jego determinacja mobilizowała ich. Dzięki temu teatr przetrwał – wyjaśnia.
Stefan Karski założył Teatr Lalki i Aktora „Kubuś” w 1955 roku i przez 18 lat, do 1973 roku sprawował funkcję dyrektora, ale jak zaznacza Jolanta Świstak, był kimś więcej.
– We wspomnieniach jawił się nie tylko jako dyrektor, osoba zarządzająca, ale też scalająca grupę, jako ojciec. Bardzo mu zależało na tym, żeby ta pierwsza, pionierska grupa czuła się w swoim towarzystwie dobrze i oni rzeczywiście, to nie jest puste słowo, tworzyli rodzinę – podkreśla.
Praca była trudna. Teatr był symbolicznie subwencjonowany, nie miał ani własnej siedziby, ani sceny. Występował gościnnie m.in. w Wojewódzkim Domu Kultury i sali koncertowej Orkiestry Symfonicznej. Przede wszystkim jednak grał w objeździe, dojeżdżając do odległych wiosek furmankami, ciężarówkami i starymi autami z demobilu. Grali po kilka przedstawień dziennie, często każde w innej miejscowości. W tamtych czasach dla wielu dzieci, a nawet dorosłych, był to pierwszy kontakt z prawdziwą sztuką teatralną. W roku 1970, na 15-lecie działalności, teatr miał już za sobą 4,5 tys. przedstawień dla 1,5-milionowej rzeszy widzów w ponad 100 miejscowościach Kielecczyzny.
Od 1963 roku „Kubuś” brał udział we wszystkich edycjach Spotkań Teatrów Lalkowych Polski Wschodniej, a w 1969 roku stał się ich gospodarzem. Upaństwowienie teatru w 1965 roku spowodowało zwiększenie dotacji oraz wpłynęło pozytywnie na dobór repertuaru i podniesienie poziomu artystycznego.
W ostatnim okresie dyrektorowania Karskiego teatr znacznie podniósł swój poziom artystyczny i poprawił warunki lokalowe – otrzymał pomieszczenia przy ul. Dużej 9, gdzie mieści się obecna siedziba „Kubusia”, jednak na własną scenę musiał poczekać aż do roku 1992.
Wystawa koncentruje się na pierwszych 18 latach. Jolanta Świstak dodaje, że Stefan Karski towarzyszył teatrowi przez czas dzieciństwa i dojrzewania, ale nigdy go nie opuścił.
– Wracał tu cały czas. Do końca swojego życia w późnym wieku, choć był już człowiekiem schorowanym, zawsze był gotów do pomocy, przychodził na każdy jubileusz. My też zawsze o nim pamiętaliśmy i jest głęboko w naszych sercach – przyznaje.
Stefan Karski zmarł 18 lutego 2015 roku, w wieku 96 lat. Na wystawie będzie można bliżej poznać jego osobę. Będzie też okazja odkryć mało znaną historię „Kubusia”. Teatralne archiwa z pierwszych lat są skromne. Bogaty materiał zdjęciowy, który został zaprezentowany, pochodzi ze zbiorów emerytowanych pracowników sceny dla młodego widza. Udostępnili go: Ryszard Barański, Kazimierz Chyb, Jolanta Kusztal, Marianna Mróz, Katarzyna Orzeszek, Krystyna Stachowicz i Andrzej Witecki. Na wystawie można też zobaczyć zdjęcia z albumu rodziny Stefana Karskiego oraz materiały archiwalne Fundacji im. Edwarda Kusztala, Radia Kielce i Teatru „Kubuś”.
Wystawa w Wojewódzkim Domu Kultury, potrwa do 14 kwietnia.
Natomiast jeszcze do 28 marca w Muzeum Dialogu Kultur na Rynku można zobaczyć ekspozycję „Kto z was chciałby rozweselić pechowego nosorożca?”, która również wpisuje się w obchody jubileuszu. W planach są kolejne wydarzenia, związane ze świętem „Kubusia”.
