M10D 215,072 MHz Zadzwoń do studia 41 200 20 20 
Po ponad 40 latach przerwy archeolodzy wracają na tzw. Wzgórze Baski. To jedno z najważniejszych stanowisk archeologicznych w Polsce, usytuowane w Bronocicach w gminie Działoszyce.
W latach 1974-1978 wzgórze było badane przez polsko-amerykańską ekspedycję archeologiczną. Wówczas odkryto tam pozostałości po pradawnej osadzie z okresu kultury pucharów lejkowatych, datowanej na okres 3770-3540 lat p.n.e. Szczególnie ważne okazało się odkrycie wazy z Bronocic sprzed 5,5 tys. lat, na której znajduje się najstarszy na świecie wizerunek pojazdu kołowego – wozu. Dowodzi to, że pojazdy kołowe były znane w Europie Środkowej już w IV tysiącleciu p.n.e.
Obecnie archeolodzy planują przeprowadzić dalsze badania wykopaliskowe. Piotr Włodarczak – kierownik Ośrodka Archeologii Gór i Wyżyn Instytutu Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk w Krakowie przypomina, że wówczas na przestrzeni 4 lat przebadano teren o powierzchni około pół hektara. Zaznacza, że to miejsce obfitujące w znakomite znaleziska archeologiczne i uważa, że mimo dużych i przełomowych prac, jak na te lata, teren ten był słabo rozpoznany.
– W przypadku Bronocic dla archeologów, ale i ludzi zainteresowanych pradziejami, cenne jest przede wszystkim bogactwo znalezisk poświadczające intensywne osadnictwo na wzgórzu bronocickim na przestrzeni około tysiąca lat. To miejsce, z którego pochodzą dane na temat prahistorii całego regionu. Bronocice są takim naszym stanowiskiem zwanym reperowym, czyli stanowiskiem do którego się odnosimy mówiąc o prahistorii małopolski – zaznacza.
Jeszcze w tym roku, zaraz po zakończeniu zbiorów, grupa archeologów rozpocznie tzw. badania geofizyczne (magnetyczne) na obszarze około 70 hektarów. Jak dodaje, badania te są całkowicie nieinwazyjne i nie wiążą się z naruszeniem warstw ziemi. Będą prowadzone za pomocą urządzenia tzw. magnetometru, który pozwoli sporządzić dokładny plan stanowiska przed rozpoczęciem badań wykopaliskowych.
– Tak się już dzieje, że czasy się zmieniają, nauka się zmienia, archeologia idzie na przód i te dawne wyniki wymagają uzyskania uaktualnienia. Chcemy poznać początki zasiedlenia na najwyższej części wzgórza, gdzie były wcześniej odkryte najstarsze ślady osiedlenia w epoce kamienia, uzyskać dane do rekonstrukcji i charakteru tego osadnictwa, rekonstrukcji ekonomii ówczesnej ludności neolitycznej i odpowiedzieć na pytanie – jak to się stało, że w takich miejscach jak Bronocice z biegiem czasu powstawały osiedla zamieszkiwane przez stosunkowo duże grupy ludzkie? – zaznacza Piotr Włodarczak.
Te badania będą trwały około miesiąca. Zaś prace wykopaliskowe będą prowadzone w najbliższych dwóch latach 2021-2022.
