M10D 215,072 MHz Zadzwoń do studia 41 200 20 20 
Dwustulecie istnienia świętowała dziś Szkoła Podstawowa nr 23 w Kielcach. Według archiwów powstała w 1819 roku. Na początku miała 28 uczniów, 16 chłopców i 12 dziewcząt.
To kolejna szkoła z Kielc, która w ostatnim czasie świętuje dwusetną rocznicę powstania. Niedawno uroczystości z tej okazji zorganizowała Szkoła Podstawowa nr 2, wywodząca się ze Szkoły Elementarnej dla Mężczyzn.
Profesor Adam Massalski, historyk z Uniwersytetu Jana Kochanowskiego mówi, że w praktyce ustalenie, która szkoła w Kielcach jest najstarsza jest bardzo trudne. Szkoła przy kolegiacie w Kielcach, czy szkoły parafialne funkcjonowały już w średniowieczu. One oczywiście różniły się od szkół elementarnych powstających później, ale spełniały te same funkcje. Były odpowiednikiem dzisiejszej podstawówki.
Jak mówi profesor Adam Massalski, mieszczanie niechętnie patrzyli na szkoły elementarne, bo musieli płacić składki na ich utrzymanie. Jednak niekiedy władze Królestwa Polskiego znosiły składki – tak było na przykład w 1821 roku. W efekcie część szkół z braku finansowania przestała działać. Po latach wiele z nich zostało reaktywowanych.
Jak informuje profesor Adam Massalski, w archiwum w Petersburgu są sprawozdania kuratora Okręgu Naukowego Warszawskiego. W dokumentach znajdują się daty założenia szkół, choć jak mówi profesor Massalski, część z dat jest znacznie późniejsza niż rzeczywiste powstanie placówki.
Oprócz szkoły elementarnej męskiej w Kielcach, w sprawozdaniu wymieniana jest szkoła elementarna żeńska, założona według dokumentu w 1833 roku.
Według sprawozdania najstarsze szkoły elementarne na terenie obecnego województwa świętokrzyskiego były w Staszowie – tam placówka powstała w 1807 roku – oraz w Końskich, gdzie szkoła elementarna funkcjonowała już od 1806 roku.
Jeżeli chodzi o odpowiedniki obecnych szkół średnich, to najstarsza w naszym regionie i jedna z najstarszych w Polsce powstała w Pińczowie w 1551 roku. Założone przez Mikołaja Oleśnickiego gimnazjum było szkołą innowierczą, kalwińską o bardzo wysokim poziomie kształcenia. Ze względu na rozbieżności religijne wśród nauczycieli szkoła została w końcu zamknięta.
Jak mówi profesor Adam Massalski, reaktywowano ją w 1701 roku i działa do dziś jako Liceum im. Hugona Kołłątaja. Sam Hugon Kołłątaj jest absolwentem szkoły w Pińczowie.
Z kolei w Sandomierzu w 1602 roku ufundowane zostało Collegium Gostomianum. Szkołę sfinansował Hieronim Gostomski, wojewoda poznański i kasztelan sandomierski, a placówkę prowadzili jezuici.
Wśród najstarszych szkół z naszego regionu jest też placówka z Kielc, ufundowana przez biskupa krakowskiego Konstantego Felicjana Szaniawskiego. Powstała w latach 1724-1727.
Prowadzili ją księża z Instytutu „Communis Vitae” zwani potocznie komunistami. Z tej szkoły wywodzi się I Liceum Ogólnokształcące imienia Stefana Żeromskiego w Kielcach.
