M10D 215,072 MHz Zadzwoń do studia 41 200 20 20 
Dziś 73. rocznica wyzwolenia przez żołnierzy Brygady Świętokrzyskiej Narodowych Sił Zbrojnych niemieckiego obozu koncentracyjnego w czeskim Holiszowie. 5 maja 1945 roku brygada uwolniła z rąk hitlerowców około 1000 kobiet, w tym 400 Francuzek, 280 Żydówek, 167 Polek oraz Czeszki, Holenderki, Belgijki, Rumunki, Jugosłowianki i kobiety innych narodowości.
Niemieckie dowództwo planowało zniszczenie obozu oraz likwidację więźniarek przed wejściem wojsk amerykańskich. Pod baraki podłożono substancje łatwopalne i czekano na rozkaz wzniecenia ognia. Udana akcja Brygady Świętokrzyskiej Narodowych Sił Zbrojnych ocaliła kobietom życie.
Dorota Koczwańska-Kalita, naczelnik kieleckiej delegatury Instytutu Pamięci Narodowej, przypomniała, że dowództwo Narodowych Sił Zbrojnych, przy nacierających wojskach sowieckich podjęło decyzję, aby wycofać się na zachód. Brygada Świętokrzyska rozpoczęła marsz w kierunku Czech. Zgodnie z umową oddział miał ominąć Pragę i w ten sposób dotarł do Holiszowa. Gdyby nie ta formacja, to kobiety przebywające w obozie, przede wszystkim Żydówki, zostałyby spalone w barakach. To w pewnym sensie burzy propagandowy mit o antysemityzmie Brygady Świętokrzyskiej.
Dorota Koczwańska-Kalita zaznaczyła, że w warunkach wojennych zawierano różne porozumienia. Tak też było w przypadku Brygady Świętokrzyskiej. Pułkownik Antoni Szacki ps. „Bohun” porozumiał się z dowództwem fortyfikacji niemieckich, aby przejść przez ich linie na zachód. Tym samym wprowadzony został stan nieprowadzenia walki z Niemcami na czas nieokreślony.
Naczelnik dodała, że jako naród mamy taką tendencję, że jeśli nie poniesiemy klęski, to doszukujemy się zdrady, czy kolaboracji. Jak powiedziała – nie będzie to nadużyciem, jeśli stwierdzimy, że Brygada Świętokrzyska wykorzystała Niemców do swoich celów.
– To była wojenna strategia i patrząc na to, czego dokonała formacja, to nie była to strategia zła – podkreśliła Dorota Koczwańska-Kalita.
W 73. rocznicę wyzwolenia przez Brygadę Świętokrzyską obozu w Holiszowie odsłonięta zostanie tablica upamiętniająca to wydarzenie. W uroczystościach, w Holiszowie weźmie udział szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Jan Józef Kasprzyk.
