M10D 215,072 MHz Zadzwoń do studia 41 200 20 20 
Na Świętym Krzyżu odbędzie się dziś koncert średniowiecznych „Pieśni Łysogórskich”. Są to jedne z najstarszych utworów napisanych w języku polskim. Koncert będzie oparty na 5 pieśniach, których rękopisy kiedyś znajdowały się w prowadzonej przez benedyktynów Bibliotece Świętokrzyskiej.
Muzykę do średniowiecznych pieśni napisał Michał Lorenc, wielokrotnie nagradzany autor muzyki do ponad 200 filmów. Główny akcent zostanie położony na najbardziej rozpoznawalną pieśń pt. „Posłuchajcie, bracia miła”, znaną też jako „Lament świętokrzyski”. Pieśń jest uważana przez humanistów za najpiękniejszy utwór maryjny po „Bogurodzicy” – mówi współtwórca przedsięwzięcia Jan Tarnawski. Jest to monolog Matki Bożej pod Krzyżem Jezusa. Jednak twórcy koncertu podjęli próbę stworzenia dialogu między Maryją, a Jezusem, wykorzystując ostatnie słowa Chrystusa wypowiedziane na Krzyżu. W role Maryi i Jezusa wcielą się soliści: Ilona Sojda i Radosław Pachołek.
Pieśni w latach 1471-1493 skopiował ze starszych rękopisów Andrzej ze Słupi, który był przeorem benedyktynów na Św. Krzyżu. Niewykluczone, że do ich skopiowania zachęcali benedyktynów bernardyni ze Świętej Katarzyny. Promowali oni język polski, co ułatwiało im upowszechnianie wiary oraz kultury wśród zwykłych ludzi – wyjaśnia prof. Krzysztof Bracha z Uniwersytetu Jana Kochanowskiego.
Pieśni Łysogórskie były utworami staropolskimi, a więc znanymi i wykonywanymi przez zwykły lud, nie znający łaciny. W przeciwieństwie do pieśni łacińskich, był to tekst zrozumiały i przekonujący dla naszych przodków. Nie wiadomo, kto jest autorem pieśni. Kodeks z pieśniami z opactwa benedyktyńskiego na Świętym Krzyżu został odkryty w 1831 roku przez Łukasza Gołębiowskiego w Bibliotece Uniwersytetu Warszawskiego. Utwory są dziś znane tylko dzięki wykonanemu wówczas odpisowi, bo większość starych rękopisów została wywieziona do Petersburga, a te, które wróciły, zostały zniszczone podczas wojny. Początek koncertu ma Świętym Krzyżu dziś o godzinie 17.00.
O innych wydarzeniach kulturalnych weekendu można przeczytać w naszym Informatorze Kulturalnym.
