M10D 215,072 MHz Zadzwoń do studia 41 200 20 20 
Różne wydania „Ballad i romansów”, a także pamiątki związane z Adamem Mickiewiczem można zobaczyć na najnowszej wystawie w Muzeum Lat Szkolnych Stefana Żeromskiego w Kielcach. Nosi ona tytuł: „Poza ramami. Literackie inspiracje w grafice. Adam Mickiewicz Ballady i romanse”.
Wydarzenie wpisuje się w obchody Roku Romantyzmu Polskiego, jakim jest 2022. Dokładnie 200 lat temu, w 1822 roku wydane zostały „Ballady i romanse” Adama Mickiewicza. Jak mówi Sylwia Zacharz, kurator wystawy, było to przełomowe dzieło dla polskiej kultury.
– Publikacja ta, wydana w nakładzie jedynie pięciuset egzemplarzy, stała się manifestem i początkiem nowej, romantycznej epoki. Tu znalazły się dwa najważniejsze ideowo teksty – „Romantyczność” oraz „Przemowa”, w których Mickiewicz domagał się miejsca w literaturze dla pieśni gminnej, postulował oryginalność oraz narodowość sztuki i nakreślał drogę dla nowej literatury – wyjaśnia.
Na ekspozycji można znaleźć stare wydania „Ballad i romansów”, z różnych lat. Pokazane też zostały grafiki autorstwa Stefana Mrożewskiego, pochodzące ze zbiorów Muzeum Narodowego w Kielcach.
Jak mówi Joanna Kaczmarczyk, zastępca dyrektora tej instytucji, tu znajduje się jedna z największych kolekcji grafiki, a także klocków drzeworytniczych tego twórcy w Polsce.
– Znaczna część została nam podarowana przez wnuka artysty. Dla muzeum to jest zawsze ogromna radość prezentować zbiory, które na co dzień nie mogą być pokazywane, chociażby na delikatną materię, jaką jest grafika. Okazja szczególna, 200-lecie wydania „Ballad i romansów”, a Mrożewski zwany przez wielu znawców grafiki „czarodziejem rylca” bądź „Rembrandtem drzeworytu”, był znakomitym ilustratorem – podkreśla.
Na wystawie pokazane zostały grafiki, klocki drzeworytnicze będące matrycami do nich, a także odręcznie pisane przez Mrożewskiego fragmenty „Ballad i romansów”, które artysta wybrał jako główny motyw zaprojektowanej przez niego ilustracji.
– Myślę, że ilustracja książkowa, ilustracja do dzieł literackich, to bardzo szczególny i niezwykle trudny temat, bo trzeba najpierw wnikliwie przeanalizować tekst, a potem wybrać z to, co stanowi jego istotę, główny jego przekaz. Oczywiście bardzo subiektywny, bo artysta ma do tego prawo. Ale to spojrzenie artysty, osoby o większej wrażliwości, pokazuje nam, jak możemy na dzieło literackie patrzeć, co jeszcze możemy w nim zobaczyć – dodała Joanna Kaczmarczyk.
W przypadku Stefana Mrożewskiego tworzenie ilustracji do „Ballad i romansów” trwało kilka lat. Prace powstawały w różnych miejscach na świecie. Zwieńczeniem tego procesu był cykl 14 ilustracji, który w 1960 roku wydał tylko w 30 egzemplarzach.
Wystawa jednak nie ogranicza się tylko do przełomowego dzieła. Jej twórcy uzupełniają wątek „Ballad i romansów” opowieścią o ich autorze, czyli Adamie Mickiewiczu.
Sylwia Zacharz zwraca uwagę, że pokazane zostały przedmioty nieoczywiste, ale ciekawe.
– Zobaczymy to, co nam przybliży biografię Mickiewicza, czyli fotografie, listy, cygara, zapalone przez Mickiewicza i jego przyjaciela Odyńca na Wezuwiuszu. Będzie też można zobaczyć maskę pośmiertną poety, ale także wieńce, szarfy z pogrzebu krakowskiego Mickiewicza – wymienia.
Wystawę w Muzeum Lat Szkolnych Stefana Żeromskiego w Kielcach można oglądać do 27 listopada.
