M10D 215,072 MHz Zadzwoń do studia 41 200 20 20 
W którym dniu roboczym nie pracowali kowale, czym była garściówka, albo ile kilometrów pokonywał rolnik orząc morgę pola jednoskibowym pługiem – między innymi na takie pytania odpowiadali uczestnicy konkursu „Czy znasz życie i mowę naszych przodków”. Autorem pytań jest Marian Kwiecień, pasjonat życia na dawnej wsi świętokrzyskiej.
Konkurs, w którym wzięło udział ponad 30 osób, zorganizowano w Wielkiej Wsi, w gminie Wąchock. Uczestnicy zmagań mówili, że opierali się głównie na swoich doświadczeniach, ale poszukiwali też wiedzy w Internecie i podczas rozmów z bliskimi.
Halina Połeć zmagała się z pytaniem, w którą stronę odwraca się krowa podczas wiatru:
– Próbowałam obserwować krowę, ale u nas na wsi jest ich bardzo mało. Kiedy w końcu jedną miałam okazję spotkać, to nie było wiatru. Zagadnienie próbowałam rozwiązać drogą dedukcji. Prawidłowa odpowiedź jest taka, że krowa odwraca się tyłem do wiatru, to działanie intuicyjne – wyjaśnia.
Z kolei Helena Derlatka poszukiwała odpowiedzi na pytanie, kiedy odpoczywali kowale:
– Wiadomo, że nie chodziło o niedzielę, tylko o dzień powszedni. Dzwoniłam do znajomego kowala, który ma 93 lata i pytałam, czy pamięta jaki dzień. Odpowiedział, że nie, bo jeżeli była potrzeba, to konie kuto nawet w niedzielę. W związku z tym, nie odpowiedziałam na to pytanie. W kilku innych przypadkach rozwiązania szukałam w rozmowach ze znajomymi i rodziną – opowiada.
W organizację konkursu zaangażowało się Stowarzyszenie Wielka Nasza Wieś – mówi Wioletta Sobieraj, koordynator projektu.
– Chodziło nie tylko o przywrócenie dawnych zwyczajów, czy wiedzy, ale o poszukiwanie jej poprzez kontakty z ludźmi. Na wiele pytań trzeba było znaleźć odpowiedź w rozmowach, a to wymaga odwiedzin i wspólnego spędzania czasu. Często takie spotkanie było szansą na przywołanie świata, który zniknął – tłumaczy.
Stowarzyszenie Wielka Nasza Wieś niedawno przygotowało także wystawę fotografii pokazujących tę miejscowość przed dziesiątkami lat. W planach jest przygotowanie kolejnych wydarzeń upamiętniających dawne zwyczaje.
Współorganizatorem konkursu był Świętokrzyski Ośrodek Doradztwa Rolniczego i Narodowy Instytut Kultury i Dziedzictwa Wsi.
