M10D 215,072 MHz Zadzwoń do studia 41 200 20 20 
„Ziemia kielecka na pocztówkach Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego” to tytuł nowego albumu, którego autorami są Krzysztof i Marcin Lorkowie.
Krzysztof Lorek, prywatnie księgarz, wydawca, ale też kolekcjoner i organizator wystaw kart pocztowych, poświęca im kolejną już publikację.
– Pokazuje, jak dużo tych zdjęć zostało wykonanych, jak dużo było odmian tych pocztówek, i jak ważna była ich produkcja. To z jednej strony był dochód dla firmy, dla autorów zdjęć, a z drugiej także już wtedy był to materiał kolekcjonerski – wyjaśnia.
Wydawnictwo pod tytułem „Ziemia kielecka na pocztówkach Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego” jest podsumowaniem pracy 49 fotografików, którzy wykonywali zdjęcia na zlecenie Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego.
– PTTK robiło pocztówki jako element pamiątkarski, funkcjonujący od przełomu XIX i XX wieku do dzisiejszych czasów, ale jak wszyscy wiedzą, jest po zjawisko powoli ginące – zauważą autor.
Pozycja dla miłośników ładnych widoczków
Publikacja obejmuje lata 1952-1975 i dotyczy pocztówek, pokazujących ziemię kielecką z czasów, kiedy w Polsce funkcjonował podział na 17 województw, a w skład kieleckiego wchodził między innymi Radom.
Jak mówi Krzysztof Lorek, efektem poszukiwań w zbiorach kolekcjonerów, ale także archiwach bibliotek, muzeów i oddziału rzeszowskiego Narodowego Instytutu Dziedzictwa było zebranie informacji o 528 pocztówkach, które zostały pokazane.
– Książkę zrobiliśmy dla dwóch rodzajów odbiorców tej tematyki. Nie wszyscy interesują się pocztówką, jako zjawiskiem społecznym, więc dla nich jest poświęcony rozdział, który pokazuje województwo w układzie administracyjnym, jaki wtedy istniał. Czyli ziemia kielecka była podzielona na 19 powiatów ziemskich i pięć powiatów grodzkich. I tę książkę w ten sposób zrobiliśmy, że jest krótki opis tego podziału administracyjnego i pokazujemy zdjęcia – opisuje.
Prezentację rozpoczynają fotografie Kielc. Widać na nich, jak zmieniała się stolica regionu.
– Niektóre zdjęcia są unikatowe, praktycznie nieznane, bo też nie widzieliśmy takich pocztówek. Te zdjęcia są zaprezentowane jako materiały archiwalne z Narodowego Instytutu Dziedzictwa, oddział terenowy w Rzeszowie, i nie mamy pewności, że one się ukazały jako pocztówki, ale pokazujemy je. Takich ciekawostek jest więcej – zapewnia autor.
Po Kielcach są widokówki z Radomia, Skarżyska, Starachowic i Ostrowca Świętokrzyskiego, a potem z powiatów, ustawionych alfabetycznie.
– Zaczynamy od powiatu buskiego, a w tym powiecie było tych kartek szczególnie dużo, bo było na nie zapotrzebowanie z racji mieszczącego się tu uzdrowiska. Ułożyliśmy pocztówki w formie przewodnika po tych powiatach. Ta część jest skierowana do osób lubiących zdjęcia, ale też dla tych, które pamiętają te pokazane miejsca – zaznacza twórca.
Część dla kolekcjonerów
Jak podkreśla Krzysztof Lorek, druga część, katalogowa, jest skierowana do wąskiej grupy już istniejących kolekcjonerów.
– Mamy też nadzieję, że po zapoznaniu się z tą książką, może poszerzy się grono tych zbierających pocztówki i interesujących się tematem, ponieważ to jest typowy katalog, w którym pokazujemy pocztówki, opisując, kto jest autorem zdjęcia, co ona przedstawia, jaki był nakład tej pocztówki i jakie były serie. Wyznacznikiem tych serii jest numer cenzora, który dopuszczał serie do produkcji. Do 1989 roku nic się nie mogło ukazać bez zgody cenzora – zaznacza.
Spoglądając w katalog można odczytać, które kartki były najczęściej dodrukowywane. Prym wiodą te, które pokazują różne zakątki Gór Świętokrzyskich – miejsca najczęściej odwiedzane, jak np. dąb Bartek. Ale jak zauważa Krzysztof Lorek, powody dla których drukowano kolejny nakład były różne.
– Zdarzało się, że nakład nie mógł być duży, bo nie było wystarczającej ilości papieru. Dlatego wydrukowano tyle kartek, ile było można, a jak papier się pojawił, wznowiono produkcję – tłumaczy.
O pocztówkach na spotkaniu
W książce pokazani zostali też autorzy zdjęć. Byli to najczęściej fotograficy zrzeszeni w Związku Polskich Artystów Fotografików, którzy z PTTK otrzymywali zlecenie na sfotografowanie wskazanych miejsc, albo wygrywali konkursy. Na pocztówkach można zobaczyć między innymi zdjęcia twórcy Kieleckiej Szkoły Krajobrazu, Pawła Pierścińskiego.
Autorzy będą opowiadać o tym katalogu podczas spotkań z czytelnikami. Pierwsze z nich odbędzie się w czwartek, 8 grudnia, o godz. 18.00, w Wojewódzkiej Bibliotece Publicznej im. Witolda Gombrowicza w Kielcach. Oprócz autorów katalogu pojawi się także ostatni żyjący autor prezentowanych w albumie zdjęć – Tymoteusz Wróblewski.
Terminy kolejnych spotkań: 9 grudnia o godz. 18 w Muzeum Historyczno-Archeologicznym w Ostrowcu Świętokrzyskim oraz 10 grudnia o godz. 11 w Resursie Obywatelskiej w Radomiu.
