M10D 215,072 MHz Zadzwoń do studia 41 200 20 20 
Bez śpiewania kolęd nie wyobrażamy sobie dziś świąt. Okazuje się, że tradycja śpiewania na przełomie roku jest dłuższa, niż mogłoby się wydawać. Genezę ma w rzymskich obchodach styczniowych, które były kultywowane w I wieku przed narodzeniem Chrystusa. Pieśni były formą składania sobie życzeń.
Jak przypomina ks. Robert Woszczycki, prefekt parafii Miłosierdzia Bożego w Kielcach, początki kolęd o charakterze bożonarodzeniowym miały miejsce wraz z rozwojem i umacnianiem się chrześcijaństwa. Pierwsi twórcy kolęd inspirowali się ewangeliami św. Mateusza i św. Łukasz, którzy najszerzej opisują wydarzenia związane z narodzeniem Jezusa.
– Za twórcę pierwszej kolędy o charakterze religijnym, liturgicznym uważa się św. Franciszka z Asyżu. Była ona śpiewana w nocy z 24 na 25 grudnia w zorganizowanej przez niego szopce w Greccio we Włoszech w 1223 r. – dodaje.
Najstarsza polska kolęda – „Zdrów bądź, królu anielski” pochodzi z 1424 roku. Jej tekst można odnaleźć w kilku źródłach, z których najistotniejszy to zbiór kazań Jana Szczekny, spowiednika królowej Jadwigi oraz kodeks z łacińskimi kazaniami Piotra z Miłosławia, który przechowywany jest w Bibliotece Narodowej w Warszawie, a pochodzi z opactwa benedyktyńskiego na Świętym Krzyżu. Największy wzrost popularności kolęd przypada na przełom XVII i XVIII wieku.
Jak podkreśla ks. Robert Woszczycki, pastorałka nie jest tym samym co kolęda.
– Pastorałka to wesoła ludowa pieśń o lekkim charakterze, związanym z tematyką bożonarodzeniową, poszerzona o warstwę obyczajową dotyczącą regionu czy miasta. Nie jest ona w odróżnieniu od kolędy pieśnią liturgiczną, dopuszczoną do śpiewania w kościele – dodaje.
W polskim dorobku zachowało się ok. 500 kolęd i pastorałek, jednak zbiór ten się powiększa, bowiem cały czas powstają nowe, komponowane przez współczesnych artystów. Aktualnie według liturgii Kościoła katolickiego, kolędy śpiewa się od mszy w nocy z 24/25 grudnia – tak zwanej pasterki, do święta Chrztu Pańskiego w pierwszą niedzielę po 6 stycznia. W polskiej tradycji dopuszczalne jest wykonywanie ich aż do 2 lutego.
