M10D 215,072 MHz Zadzwoń do studia 41 200 20 20 
„W ukryciu. Historie Ocalałych i Sprawiedliwych” to seria pięciu krótkich filmów edukacyjnych opowiadających m.in. o historii Żydów w Końskich przed wojną, w czasie okupacji, ale i o Sprawiedliwych Wśród Narodów Świata.
Poruszają także temat różnych postaw Polaków względem Żydów w czasie wojny.
Filmy zrealizował w Końskich warszawski Kolektyw „Pomiędzy”, a za produkcję odpowiedzialne jest Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN.
Młody raper Kon znajduje zdjęcie żydowskiej rodziny w swoim domu i postanawia odnaleźć ludzi z fotografii, a także ślady Żydów w jego mieście, Końskich. Towarzyszy mu jego koleżanka, która wszystko nagrywa telefonem komórkowym.
Małgorzata Kozera reżyserka mówi, że filmy powstały na zamówienie Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN jako materiał edukacyjny dla licealistów i nauczycieli.
– Opowiadamy o niuansach historii dotyczącej ogólnej sytuacji mniejszość żydowskiej w Polsce przed wojną, jak układały się relacje w czasie okupacji i wreszcie o Sprawiedliwych Wśród Narodów Świata – wymienia reżyser.
Do Końskich ekipę filmową sprowadziła książka Haliny Zawadzkiej „Ucieczka z getta” o czym informuje Marta Eichelberger-Jankowska odpowiedzialna za nadzór merytoryczny nad filmami
– Halina Zawadzka wychowała się w Końskich i tam też zastała ją wojna. Ta książka bardzo mnie poruszyła. W tamtym czasie pracowałam dla Fundacji Forum Dialogu, gdzie miałam możliwość realizacji warsztatów historycznych o Żydach z Końskich. Odwiedziłam młodzież II Liceum Ogólnokształcącego czterokrotnie, zrealizowaliśmy projekt i tak narodził się ten pomysł – wyjaśnia.
Filmy kręcono na ulicach w centrum Końskich jak mówi Łukasz Kamiński kierownik produkcji i montażysta.
– Skupiliśmy się na centralnej części miasta, część zdjęć kręciliśmy na rynku-Placu Kościuszki, ulicy Strażackiej, gdzie było getto, Warszawskiej gdzie znajdowała się synagoga, na ulicy Starowarszawskiej gdzie była dawna szkoła żydowska-cheder, czy przy Piłsudskiego. Jest też budynek I Liceum Ogólnokształcącego im. Komisji Edukacji Narodowej – opowiada.
Pomocy merytorycznej udzieliła twórcom również Biblioteka Publiczna w Końskich.
Maciej Eichelberger operator kamery i współscenarzysta mówi, że twórcy filmu nie pochodzą z Końskich, ale spędzili wiele czasu poznając miasto przed produkcją i w czasie jej realizacji. Jednak jedna trzecia zdjęć powstała w Warszawie.
Fabuła przeplatana jest utworami rapowymi głównego bohatera. Jak mówi reżyser to środek który umożliwia opowiadanie historii.
– Chcę zwrócić uwagę, że nasi aktorzy Igor Toporowski i Runia Czarnecka-Wiącek nie tylko odegrali swoje role, nie tylko świetnie rapowali, ale mieli też duży wkład w teksty. Chcieliśmy żeby to był autentyczny tekst młodych ludzi – mówi.
Filmy układają się w mini-serialową całość o długości 75 minut, są dostępne bezpłatnie na serwisie YouTube.
Przypominamy też cykl reportaży Radia Kielce „Polacy ratujący Żydów”, które są dostępne w naszych podcastach i opowiadają historie sprawiedliwych wśród narodów świata ze świętokrzyskiego.
