M10D 215,072 MHz Zadzwoń do studia 41 200 20 20 
„Alte hajm”, czyli „Stary dom” – to tytuł tegorocznych Dni Pamięci o Żydowskich Mieszkańcach Działoszyc. Wydarzenie odbędzie się w dniach 31 sierpnia i 1 września. W programie znalazły się m.in. degustacje koszernego jedzenia, lekcja kaligrafii i koncert.
Jak tłumaczy Augustyna Nowacka, dyrektor Centrum Kultury i Biblioteki w Działoszycach, wydarzenie upamiętnia Polaków mojżeszowego wyznania, którzy zamieszkiwali to miasteczko.
– Warto wiedzieć, że Działoszyce słynęły na całym świecie z tego, że 95 proc. ludności stanowili Żydzi. Oni zostali wymordowani w czasie II wojny światowej. Stąd też co roku mieszkańcy Działoszyc organizują wydarzenia upamiętniające tych, którzy zginęli. Przy okazji chcą przybliżyć kulturę żydowską oraz pokazać, że łączyła się ona z kulturą polską, bo wszyscy się znali, pomagali sobie, przyjaźnili się – wyjaśnia.
Program tegorocznej imprezy jest rozbudowany i skierowany do całych rodzin. Wydarzenie rozpocznie się w sobotę, 31 sierpnia, o godz. 16.00 w Centrum Kultury i Bibliotece w Daleszycach otwarciem wystawy pod hasłem „Alte hajm”/„Stary dom”. Znalazły się na niej pamiątki po żydowskiej społeczności mieszkańców Działoszyc: zdjęcia, dokumenty, książki, przedmioty codziennego użytku, naczynia rytualne, świeczniki, lampy chanukowe.
O godz. 16.30 zaplanowano rozstrzygnięcie konkursu na najdłuższą chałkę, przygotowaną według tradycyjnego przepisu kuchni żydowskiej. Natomiast o godz. 17.00 rozpocznie się, jak mówi Augustyna Nowacka, spotkanie z niezwykłą historią.
– Pokażemy materiał Polskiego Radia Kielce, autorstwa red. Marleny Płaskiej „Po 50 latach… – rodzina Matuszczyków i Muchów, Bronów, gm. Działoszyce”. Wspomnienia Wiesławy Kłębek. Córki Honoraty i Wojciecha Muchów. Małżeństwa Matuszczyków i Muchów zostały w 2003 roku uhonorowane tytułem Sprawiedliwy Wśród Narodów Świata. Całość poprowadzą: mieszkanka Działoszyc, Kinga Statowska oraz Krzysztof Turczyński. To będzie żywa lekcja historii o tych trudnych wojennych latach – zaznacza.
W niedzielę, 1 września wydarzenie rozpocznie się o godz. 14.00. Pierwszą propozycja będzie spacer śladami społeczności żydowskiej w Działoszycach. Augustyna Nowacka zauważa, że będzie można zobaczyć, jak dawniej wyglądało miasto.
– Praktycznie cały rynek w Działoszycach to są kamienice żydowskie. Mieszkańcy chętnie o nich opowiadają, kto prowadził jaki biznes, co po sobie zostawili. Może uda nam się wejść do jednej z kamienic i zobaczyć taki pożydowski dom – mówi.
Uczestnicy spaceru zbierają się w Centrum Kultury i Bibliotece w Działoszycach.
Natomiast o godz. 15.00 w tej instytucji rozpoczną się warsztaty rodzinne z kaligrafii. Augustyna Nowacka wyjaśnia, że poprowadzi je Helena Czernek: projektantka wzornictwa i graficzka z Muzeum Historii Żydów Polskich Polin w Warszawie.
– Chciałam wszystkich zaprosić, bo to jest forma warsztatów niespotykana. Będziemy pisać alfabet hebrajski, kaligrafować. Wstęp jest bezpłatny, ale tu konieczne są wcześniejsze zapisy. Warto dodać, że pani Helena Czernek jest autorką projektu papierowych żonkili, upamiętniających powstanie w getcie warszawskim. Mam nadzieję, że o tym również opowie – dodaje.
O godz. 16.30 rozpocznie się prelekcja prof. Marzeny Marczewskiej pod tytułem „ Żydzi Pana Jezusa umęcyli”. Będzie to obraz Żyda w wybranych źródłach etnograficznych i tekstach folkloru z okolic Kielc.
Z kolei o godz. 17.00 wykład na temat „Jerozolima. Trzy światy. Trzy religie” wygłosi Magdalena Kusztal – była dyrektor Instytutu Polskiego w Tel Awiwie, pasjonatka kultury żydowskiej. Będzie też łączenie na żywo z przedstawicielami Żydów Polskich w Izraelu.
Amatorów jedzenia skusi ma pewno degustacja wina koszernego i tradycyjnych żydowskich chałek. Start o godz. 17.30.
Po tej części uczestnicy wydarzenia opuszczą Centrum Kultury i udadzą się na rynek, z którego o godz. 18.00 wyruszy marsz milczenia pod pomnik upamiętniający zagładę społeczności żydowskiej Działoszyc.
Ostatnim wydarzeniem dwudniowego święta będzie spektakl muzyczny „Meshuge” w wykonaniu Karoliny Lizer i aktora Andrzeja Głowackiego, oparty na muzyce żydowskiej. Rozpocznie się o godz. 19.00, w synagodze w Działoszycach.
Na wieczór złożą się najpiękniejsze utwory żydowskie w polskich tłumaczeniach znakomitych poetów, takich jak Jacek Cygan, Agnieszka Osiecka, ułożone w piękną historię wspomnień młodej dziewczyny. Ta wzruszająca opowieść chwyciła za serce publiczność na Festiwalu Warszawa Singera, gdzie Karolina Lizer miała okazję wystąpić już trzykrotnie. Wystąpią również: Oliwier Andruszczenko – klarnet i Mateusz Wachowiak – akordeon.
Wstęp na wszystkie wydarzenia jest bezpłatny.
