M10D 215,072 MHz Zadzwoń do studia 41 200 20 20 
Nigdy bym nie pomyślała, że ktoś mnie uściska za to, że dostanie… płyn do mycia podłóg. Wzrok starszej pani przed punktem pomocowym w zniszczonych powodzią Głuchołazach na Opolszczyźnie był wymowny. Nie było potrzeba słów.
Ale te mimo wszystko płynęły ze strony mieszkańców i wolontariuszy rozdzielających pomoc. Dziękowali. I choć to kropla w morzu ich aktualnych potrzeb, miało się wrażenie, że jeszcze ważniejsze jest dla nich to, że ktoś o nich pamięta. Ktoś przyjechał. Coś przywiózł. Nie zostali z tym wszystkim sami…
Początek
Piątek, 13 września. Jeden z naszych rozmówców opowiada:
– Na ul. Andersa myśmy od piątku mieli wodę koło domu i w domu. Dużo nam pomagała nasza Ochotnicza Straż Pożarna. Z piątku na sobotę walczyliśmy z wodą do 2:30 nad ranem, ale w sumie cała noc była nieprzespana, obserwowaliśmy. O 6.00 rano się uspokoiliśmy, bo woda zaczęła opadać. Noc przed niedzielą przespaliśmy spokojnie. Padało, ale było w normie. Jednak w niedzielę od rana był już dramat. Woda lała się z każdej strony i podnosiła w niebywałym tempie. Worki z piaskiem nic nie pomagały.
Niedziela, 15 września. Mieszkanka lewobrzeżnych Głuchołaz wspomina:
– Była 7.00 rano, kiedy się obudziłam. Mówię do męża: woda podchodzi pod bloki z naprzeciwka. W przeddzień byłam na wałach i widziałam, że woda podniosła się bardzo wysoko. Spodziewałam się, że tymczasowy most zostanie porwany, ale nie przypuszczałam, że ten nowy, remontowany most, także będzie zmyty… O 8.00 godzinie wody przed moim blokiem było już powyżej pasa – opowiada.
– Ja mieszkam akurat na czwartym piętrze. Było widać, jak woda szła – mówi kolejny z mieszkańców. I dodaje: Nie było gdzie uciekać.
– W takiej sytuacji ciężko myśli zebrać. Jak człowiek się ratuje, to po fakcie okazuje się, że bierze ze sobą bzdurne rzeczy. Np. łopatę i gumowce wynosi na strych. A ja nie wziąłem tego, co najważniejsze, np. swoich lekarstw. Nie myśli się o tym. Nie wiem, co się wtedy dzieje z głową. Człowiek traci orientację – opowiada nam mieszkaniec ulicy Andersa. Tam woda zerwała także drogę i chodniki, niszczyła wszystko.
– To było z godziny na godzinę. Jak wyszedłem o 9.00 rano, to tu było delikatnie wody. A za chwilę miałem już blok okrążony wodą z dwóch stron. Wystraszyłem się. Jak zobaczyłem, że woda okrąża mój blok… bałem się – opowiada mężczyzna, którego spotykamy, gdy pomaga znajomym wyrzucać łopatą muł z ich domu.
Pomoc
Spotykamy się z mieszkańcami Głuchołaz, miasteczka w powiecie nyskim, cztery dni później. Trwa pospolite ruszenie. Już po drodze spotykamy transporty z darami jadące w tym samym kierunku co my, z różnych stron kraju: Podhala, Wielkopolski, także z innych stron Świętokrzyskiego. Wszyscy w busach oklejonych napisami: „pomoc dla Głuchołaz”, „powodzianom”, etc.
Pierwsze oznaki wielkiej wody widzimy w Prudniku, mieście oddalonym od Głuchołaz o 14 kilometrów. Widać mokre mury, wyniesione na chodniki przemoczone meble. W Głuchołazach, niemalże na wysokości hali, w której zbierane są dary, zatrzymuje nas ruch wahadłowy. Okazuje się, że woda zerwała w tym miejscu asfalt. Parkujemy przed halą, jak się okazuje tuż obok busa z pomocą przywiezioną z Daleszyc. Przed punktem pomocy spotykamy Koło Gospodyń Wiejskich i strażaków z OSP, którzy rozdają gorący bigos, ciasto, kawę, herbatę i wodę.
– Skąd jesteście? – pytam.
– Z Tylmanowej w Małopolsce. Nasze panie z KGW wczoraj cały dzień gotowały, dziś wstały o 3.00 rano, żeby wszystko podgrzać, gorące zapakować w wielkie termosy i przywieźć tutaj. Wyruszyliśmy do dnia. To kawał drogi, 380 km. Ale, co się nie zrobi dla dobra narodu – podsumowuje jeden ze strażaków.
Moje redakcyjna koleżanka, Dorota, zaczepia w tym czasie jednego z wolontariuszy. To student. Okazuje się, że przyjechał z Warszawy poruszony ogromem ludzkiej tragedii, by pomagać w czymkolwiek. Skierowano go do punktu przeładunku pomocy humanitarnej.
Spotkania
W oczekiwaniu na pomoc w rozładunku naszego transportu, podchodzą do nas pojedynczy mieszkańcy, ze łzami w oczach i pytaniami: Czy można wziąć wodę? Czy macie może łopatę? A czy ma pani kalosze, rozmiar 43?
Zaczepiają mnie dwie starsze panie. Ze łzami w oczach. Jedna z nich opowiada:
– Nie mamy nic, nie mamy chałup, wszystko było zalane pod sufit. Ja zdążyłam wziąć tylko 3 pary majtek. Pobiegłam do pokoiku na górze… a teraz mieszkam u sąsiadki. Mąż mi zmarł, zostałam sama, jestem po zawale, nie mam sił poradzić sobie z tymi zniszczeniami – mówiła zrozpaczona.
– Tragedia. Nawet się mówić nie chce. Wszystko w domu jest zalane powyżej 1,5m. Trzeba było się ewakuować. U nas nie ma drogi, chodnika, nic nie ma – mówi kolejna z kobiet, mieszkanka ulicy Andersa na lewym brzegu miasta. Od niedzieli bowiem Głuchołazy są podzielone. Wielka woda porwała dwa mosty. Została jedynie kładka pieszo-rowerowa, jako ostatni bastion łączący mieszkańców lewego brzegu z centrum miasta.
W sumie gmina Głuchołazy to 13 sołectw i ok 23 tysięcy mieszkańców. Miasteczko w znacznej części zostało zniszczone przez żywioł, ale to, co działo się w sąsiednich wioskach jest jeszcze bardziej przerażające. Głuchołazianie opowiadali nam, że w miejscowościach Bodzanów, albo Nowy Świętów woda wdzierała się dosłownie wszędzie, przepływała przez domy na wysokości podwieszanych, górnych szafek kuchennych.
– Mam brata w Nowym Świętowie. U niego wszystko wywaliliśmy, do gołych ścian. W tej chwili nawet do domu nie ma wejścia, bo przed domem jest wyrwa na ponad 1,6 metra. Zrobiliśmy tymczasowy pomost, takie rusztowanie, żeby wejść do mieszkania. Wody nie mają i plotki są takie, że woda z sieci może być tam dopiero za dwa – trzy miesiące, bo wszystko jest porwane, sieci wodociągowe poniszczone – mówi mieszkaniec Głuchołaz. Dodaje, że choć u niego mieszkanie też jest zalane, to są ludzie, którzy mają dużo gorzej, więc im pomaga.
Samopomoc
Nie on jeden. Co chwilę spotykamy mieszkańców miasta, którzy mówią: „mnie nie zalało”, albo „inni mają gorzej”. Więc pomagają innym. Wśród nich jest Natalia, energiczna młoda kobieta, z sercem na dłoni.
– Są rodziny, które straciły wszystko – opowiada. Na facebooku zorganizowałam zbiórkę dla rodziny 5-osobowej i dla dziewczyny z małym dzieckiem. Mam nadzieję, że coś się uda zorganizować. Wielki szacunek i podziękowania dla was Radia Kielce i mieszkańców Świętokrzyskiego. Głuchołazianie są wam ogromnie wdzięczni za pomoc i wsparcie – podkreśla.
Od rana po posesjach potrzebujących z oddolnie zorganizowaną grupą interwencyjną jeździ Jakub Ćwiek, pisarz i dziennikarz.
– Woda opadła, ale jest dużo ciężkiej pracy. Służby odgruzowały większość dróg. Teraz odkopujemy domy, wywalamy rzeczy z mieszkań, napuchnięte meble, trzeba jak najszybciej osuszać te lokale. Teraz jedziemy na Bodzanów i Nowy Świętów – mówi, w międzyczasie wydając dyspozycje dotyczące ładowania kolejnych transportów. – Jakoś tak oddolnie dzielimy się zadaniami – dodaje.
Jakub Ćwiek pomaga na kilku frontach. We współpracy z wydawnictwem zorganizował także zbiórkę na odbudowę swojego miasta. Każdy kto chce pomóc, może kupić jego powieść o wymownym tytule – „Topiel”. To publikacja wydana w 2020 roku, będąca emocjonującym zapisem pierwszych dni wielkiej powodzi w 1997 roku. Teraz cały dochód z jej sprzedaży będzie przeznaczony na pomoc mieszkańcom gminy Głuchołazy. „Topiel” można kupić w opcji „wpłać, ile chcesz”. Akcja prowadzona jest do końca września, pod linkiem: https://pulpbooks.pl/kategoria-produktu/plac-ile-chcesz/
Co porusza go najbardziej, gdy pomaga poszkodowanym? – Większość ludzi, którzy są w najtrudniejszej sytuacji mówi: idźcie dalej, bo my sobie jakoś poradzimy.
Dziękujemy wszystkim osobom i firmom, które pomogły nam przygotować transport: Państwu, Słuchaczom Radia Kielce, Fundacji Słoneczna Przyszłość z Buska-Zdroju, Radiu Ostrowiec, ostrowieckim firmom: Delko – Otto, KRAM, Profarb – Mrówka oraz Centrum Reklamy i Zaopatrzenia Firm „Optima”, firmie Duet Justyny Machockiej i Grzegorza Szczepańczyka z Górna, którzy prowadzą Delikatesy Centrum w Górnie i w Kielcach, Re-Mal Dystrybucja Sp. z o.o. Centrum Dystrybucji Mięs i Wędlin. Zgromadzone produkty i przedmioty pomogą nam przewieźć samochody użyczone przez firmy Toyota Romanowski Kielce, Renault Tandem Kielce oraz All-Trans Alberta Śliwy, a także firma Mobile Company Sp. z o.o. prowadząca stacje paliw Orlen w Kielcach przy ulicy Sikorskiego 15, w Starachowicach przy ul. Leśnej oraz w Strawczynie przy trasie wojewódzkiej nr 748 w kierunku Włoszczowy.
Za zaangażowanie i pomoc dziękujemy także kierowcom, panom Andrzejowi i Grzegorzowi.
