M10D 215,072 MHz Zadzwoń do studia 41 200 20 20 
Rzadką celtycką monetę sprzed ponad dwóch tysięcy lat odnalazła na Ponidziu Świętokrzyska Grupa Eksploracyjna. Na unikatowy skarb natrafiono podczas badań pola bitwy pod Kliszowem w powiecie pińczowskim.
Na powierzchni numizmatu widoczne jest nacięcie. Jak wyjaśnił Grabowiec, był to dawny sposób sprawdzania autentyczności kruszcu. Nacinano monetę, aby upewnić się, czy w całości została wykonana ze srebra. W pobliżu odnaleziono także fibulę, czyli ozdobną zapinkę do szat. Pochodzi ona z okresu lateńskiego. Według prezesa stowarzyszenia może to świadczyć o istnieniu w tym miejscu dawnej osady.
Celtowie przynieśli na ziemie polskie osiągnięcia cywilizacji śródziemnomorskiej, w tym używanie pieniędzy w handlu. Szczególnie rzadkie są złote statery typu krakowskiego, naśladujące greckie monety muszlowe. Jak informował PAP dr hab. Marek Florek w 2024 roku jeden z nich odkryto w gminie Wojciechowice w powiecie opatowskim. Podobne monety znajdowano wcześniej w samym Opatowie oraz w Kunowie koło Ostrowca Świętokrzyskiego. Z całej Europy znanych jest ich jedynie ok. 30.
Odkrycia w regionie świętokrzyskim potwierdzają okresowe przebywanie grup celtyckich na tych terenach. Poza numizmatami archeolodzy odnajdywali tam żelazne naszyjniki, charakterystyczne zapinki oraz naczynia toczone na kole. Zainteresowanie tym obszarem wynikało z przebiegu szlaków handlowych łączących Kraków z Kujawami. Kluczowy był również dostęp do złóż rud żelaza na obrzeżach Gór Świętokrzyskich.
Głównym celem działań Świętokrzyskiej Grupy Eksploracyjnej pozostaje jednak pole bitwy pod Kliszowem z 1702 roku. Starcie to jest uznawane za jedną z ostatnich wielkich bitew z udziałem husarii. W ubiegłym tygodniu poszukiwacze rozpoczęli tam sezon badawczy.
Ostatnie działania przyniosły odszukanie kolejnych osiemnastowiecznych artefaktów. Odnaleziono granaty ręczne oraz tulejowy bagnet do karabinu skałkowego. Znaleziono również mosiężną nabijkę z polskim orłem i herbem saskim. Przedmiot ten mógł zdobić ładownicę żołnierza lub armatę. Wcześniej na tym terenie odkryto liczne kulki muszkietowe, klamry do butów i pasów oraz guziki.
Badacze starają się odtworzyć przebieg starcia wojsk szwedzkich Karola XII z siłami sasko-polskimi Augusta II Mocnego. Jak wskazał Grabowiec, teren badań jest ogromny i obejmuje m.in. miejsca odwrotu wojsk przez bagna. Grupa dąży do odnalezienia zbiorowych mogił około trzech tysięcy poległych żołnierzy oraz trzech saskich armat.
Prace są prowadzone pod nadzorem archeologicznym, we współpracy z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Pełne sprawdzenie obszaru bitwy może zająć stowarzyszeniu jeszcze kilka lat.
Bitwa pod Kliszowem, stoczona 19 lipca 1702 roku, była jednym z kluczowych momentów wielkiej wojny północnej. Naprzeciw wojsk szwedzkich Karola XII stanęły wówczas połączone siły polsko-saskie pod wodzą Augusta II Mocnego. Do konfrontacji doszło w pobliżu Pińczowa w dzisiejszym województwie świętokrzyskim.
Zwycięstwo Szwedów umocniło ich pozycję w regionie i znacząco wpłynęło na dalsze losy konfliktu. Wydarzenie to zapisało się w historii również jako jedno z ostatnich starć z udziałem husarii. Formacja największe triumfy święciła w XVII wieku, przesądzając o losach takich bitew jak te pod Kircholmem (1605), Kłuszynem (1610) czy Wiedniem (1683).
