W ramach długoterminowego planu rozwoju sieci kolejowej, Port Polska oraz PKP PLK planują zbudować oraz wyremontować ponad 10 tys. km linii kolejowych. Koszt tych inwestycji to ok. 610 mld zł. Projekt Zintegrowanej Sieci Kolejowej ma skrócić czas podróży między największymi miastami do 100 minut.

W poniedziałek zaprezentowano projekt Zintegrowanej Sieci Kolejowej (ZSK), czyli długoterminowy plan rozwoju sieci kolejowej w Polsce po 2035 roku. Został on opracowany m.in przez ekspertów Portu Polska oraz PKP PLK.

Prawie 5 tys. km nowych linii kolejowych

Pełnomocnik rządu ds. CPK i wiceminister infrastruktury Maciej Lasek poinformował na konferencji prasowej, że w ramach Zintegrowanej Sieci Kolejowej wybudowanych ma zostać 4,7 tys. km nowych linii kolejowych, które będą elementem m.in. 19 magistrali. Ponadto w ramach ZSK ma zostać zmodernizowanych 5,6 tys. km istniejących już linii. Lasek wskazał, że magistrale kolejowe zaplanowano jako infrastrukturę podwójnego zastosowania (dual use).

– Pierwszy tysiąc kilometrów linii powstanie już do 2035 roku, w tym 480 (km) będzie stanowić realizowana już linia Kolei Dużych Prędkości, łącząca Warszawę z nowym lotniskiem Port Polska, Łodzią, Poznaniem i Wrocławiem – wyjaśnił Lasek.

Z informacji przekazanych przez Port Polska wynika, że do 2035 r. ma zostać ponadto uruchomiona realizowana przez PKP PLK inwestycja Rail Baltica na trasie Ełk – Trakiszki, a także realizowana przez PLK inwestycja Podłęże – Piekiełko (PKP PLK) oraz realizowana wspólnie przez Port Polska i PLK linia Katowice – Ostrawa.

Z łącznej puli 4700 km nowych linii ok. 2700 km stanowić będą trasy w standardzie Kolei Dużych Prędkości (KDP) w tym – 480 km linii „Y” Warszawa – Port Polska – Łódź – Sieradz – Poznań / Wrocław; 80 km nowego odcinka Rail Baltica (Ełk – Trakiszki); ok. 50 km trasy Katowice – Ostrawa oraz 2,1 tys.km w ramach ZSK, w tym. np. przedłużenie Centralnej Magistrali Kolejowej do Trójmiasta, czyli CMK-Północ.

W 100 minut między największymi miastami

Wiceminister infrastruktury Piotr Malepszak podkreślił, że dzięki tym inwestycjom czas podróży między największymi polskimi miastami, np. z Warszawy do Gdańska skróci się do 100 minut.

– ZSK wpisuje się w realizację zapowiedzianych i konsekwentnie realizowanych celów strategicznych polityki transportowej Polski. Pierwszym jest »Polska 100 minut«, czyli zmniejszenie czasu podróży między największymi miastami do 1 godz. 40 min. Drugi to »Polska 3 godzin«, czyli zmniejszenie czasu podróży przez cały kraj, np. na osi wschód-zachód lub północ-południe do ok. 3 godzin – wskazał Malepszak, cytowany w informacji prasowej Port Polska.

Zgodnie z przekazanymi przez Port Polska informacjami, dzięki realizacji projektu ZSK w maksymalnie 100 minut koleją będzie można dotrzeć np. z Wrocławia, Poznania, Gdańska i Bydgoszczy do Warszawy, a także z Wrocławia do Krakowa i z Poznania do Gdańska. Z kolei podróż z Warszawy do Szczecina, z Krakowa do Gdańska i z Lublina do Wrocławia ma zająć maksymalnie trzy godziny.

Miasta zyskają dostęp do kolei

Inwestycje w ramach ZSK mają spowodować, że 27 małych i średnich miast uzyska dostęp do kolei – połączenie kolejowe ma zyskać m.in Jastrzębie-Zdrój, czyli największe w Polsce miasto nieposiadające takiego udogodnienia. ZSK uwzględnia też sieć ponad 120 węzłów przesiadkowych.

– Cel jest taki, że każdy powiat w Polsce będzie miał dostęp do dalekobieżnych połączeń kolejowych – w sposób bezpośredni lub pośredni (dzięki pociągom regionalnym i skoordynowanym połączeniom autobusowym) – wskazano w informacji prasowej Portu Polska.

Planowane inwestycje mają przełożyć się na wzrost pasażerów na kolei – zgodnie prognozami w 2050 r. z pociągów skorzysta łącznie 720 mln pasażerów. – W porównaniu z 2025 r., kiedy to koleją podróżowało 439 mln pasażerów, oznacza to wzrost o aż 64 proc. – wyjaśnił Malepszak. Dodał, że zgodnie z szacunkami w 2027 r. koleje w Polsce przewiozą pół miliarda pasażerów.

Pełnomocnik rządu ds. CPK wskazał, że budowa nowych linii kolejowych kosztować będzie 410 mld zł, a modernizacja istniejących linii – 200 mld zł. Oznacza to, że kolejowe inwestycje infrastrukturalne w programie ZSK mają kosztować łącznie ok. 610 mld zł.

Lasek dopytywany o finansowanie przyznał, że przy takich projektach finansowanie „jest najważniejsze”, jednak nie wyjaśnił w jaki sposób planowane jest pozyskanie pieniędzy na te przedsięwzięcia.

MAGISTRALA MAŁOPOLSKO-ŚWIĘTOKRZYSKA

Korytarz ten umożliwi powiązanie Krakowa i Warszawy za pomocą infrastruktury umożliwiającej najszybsze podróże kolejowe, co znacząco skróci czas przejazdu pomiędzy dwiema największymi aglomeracjami południowej i centralnej Polski. Dzięki integracji z osią Kraków – Kielce – Radom – Warszawa, dodatkowe relacje zyskują na nowej infrastrukturze, zwłaszcza poprzez budowę nowej linii łączącej Kielce z Krakowem.

Dodatkowo powstanie ciąg wysokich parametrach technicznych, który pozwoli na uruchomienie bezpośrednich i szybkich połączeń Krakowa, Rzeszowa oraz Kielc z Łodzią i Polską centralną, wzmacniając powiązania międzyregionalne i poprawiając dostępność transportową południowo-wschodniej części kraju. Analizy wykonane w ramach prac nas ZSK wskazały, iż możliwe jest stworzenie osi o największym potoku łączącej CMK, Kielce i Kraków, poprzez docelowe powiązanie korytarza z przyszłą Centralną Magistralą Północ oraz Magistralą Warmińską (Warszawa – Toruń/Olsztyn – Gdańsk). Takie rozwiązanie umożliwi obsługę dodatkowych ośrodków na trasie, takich jak Kielce oraz na potencjalne wydłużenie relacji z Krakowa w kierunku konurbacji górnośląskiej.

Przeprowadzone analizy dla relacji południowych z Warszawy potwierdziły, że rozwój nowych korytarzy kolejowych przyniesie istotne korzyści rozwoju nowych korytarzy kolejowych nie tylko w relacji Warszawa – Kraków i Warszawa – Katowice, lecz także w połączeniach Kraków – Kielce oraz Katowice – Łódź. Skrócenie czasu podróży i wzrost udziału kolei w podróżach międzyregionalnych uzasadniają ujęcie w wariancie rekomendowanym nowego korytarza Kraków – Kielce przez Busko-Zdrój, z możliwością dalszego prowadzenia trasy w stronę Rzeszowa.

Przykładowe, orientacyjne czasy przejazdu pociągiem: Kraków – Kielce 40 minut, Łódź – Kielce 60 minut, Warszawa – Kielce 65 minut, Kraków – Łódź 85 minut, Warszawa – Kraków 90 minut, Kraków – Radom 95 minut, Warszawa – Katowice 105 minut.

MAGISTRALA STAROPOLSKA

Podstawową propozycją dla tego korytarza jest jego modernizacja do parametrów prędkości konstrukcyjnej w zakresie 160–200 km/h, z wybranymi odcinkami, dla których ZSK rekomenduje korektę przebiegu trasy. Na odcinku Opole – Kielce zaproponowano podniesienie prędkości konstrukcyjnej do 200 km/h.

Największa ingerencja w przebieg linii kolejowej przewidziana została na odcinku Kielce – Skarżysko-Kamienna. Zaplanowano tam wytyczenie nowego przebiegu, z uwagi na brak możliwości przeprowadzenia modernizacji do oczekiwanych parametrów w istniejącym śladzie. Nowy odcinek, aż do Radomia, powinien umożliwiać prowadzenie ruchu z prędkością 200 km/h. Na pozostałym odcinku, aż do Lublina, zakłada się prędkość na poziomie 160 km/h.

Podstawową funkcją tego korytarza jest obsługa relacji krótszych – przede wszystkim regionalnych, ale również części połączeń międzyregionalnych. Wyjątek stanowią dwa odcinki, na których dominuje ruch tranzytowy: pomiędzy Kielcami i Radomiem (jednocześnie będzie to część korytarza Kraków – Warszawa) oraz od Lublina do Puław, gdzie kumuluje się ruch na Magistrali Staropolskiej i w relacji Warszawa – Lublin.

Magistrala Staropolska pełnić będzie również funkcję sieciową, przebiegając równolegle do Magistrali Południowej oraz linii „Y”, stanowiąc dla nich odciążenie, a także zwiększając odporność całej sieci na nieprzewidziane zdarzenia. Poprawi ona również połączenie obszaru Starachowic i Ostrowca Świętokrzyskiego poprzez dwukierunkowe włączenie w Magistralę w Skarżysku-Kamiennej, zapewniające połączenia zarówno w kierunku Radomia i Warszawy, jak również w stronę Kielc, Krakowa, Katowic i Częstochowy.

Przykładowe, orientacyjne czasy przejazdu pociągiem: Warszawa – Radom 50 minut, Katowice – Kielce 60 minut, Lublin – Radom 60 minut, Łódź – Radom 70 minut, Lublin – Kielce 90 minut, Kraków – Radom 95 minut, Warszawa – Ostrowiec Świętokrzyski 100 minut, Kraków – Ostrowiec Świętokrzyski 140 minut, Lublin – Częstochowa 145 minut, Opole – Lublin 180 minut.

RAPORT „ZINTEGROWANA SIEĆ KOLEJOWA – PLAN DLA POLSKIEJ KOLEI” (plik pdf)

Spółka CPK należy w 100 proc. do Skarbu Państwa. Spółka odpowiada za przygotowanie inwestycji Port Polska, w ramach której ma powstać m.in. system Kolei Dużych Prędkości. Według harmonogramu do końca 2032 r. ma zostać oddany do użytku odcinek KDP między Łodzią i Warszawą o długości ok. 130 km, a do 2035 r. zostaną zrealizowane fragmenty trasy z Łodzi do Poznania i Wrocławia. Pociągi kursujące na tych odcinkach będą mogły jeździć z prędkością do 320 km/h. W ramach programu ma też powstać centralne lotnisko zlokalizowane pomiędzy Warszawą i Łodzią. Budowa portu ma rozpocząć się w 2026 r., a w 2032 r. ma on zostać oddany do użytku.

PKP PLK to spółka Skarbu Państwa, która zarządza państwową siecią linii kolejowych w Polsce, odpowiada za zarządzanie ruchem pociągów, a także za układanie rozkładów jazdy dla przewoźników pasażerskich i towarowych. Na koniec ubiegłego roku spółka zarządzała prawie 19 tys. km linii kolejowych.