Kościół katolicki obchodzi 15 sierpnia uroczystość Wniebowzięcia Matki Boskiej, zwaną popularnie świętem Matki Boskiej Zielnej. Jest to najstarsze święto maryjne w roku liturgicznym, obchodzone od VII wieku. Głównym punktem uroczystości kościelnych jest święcenie płodów rolnych i ziół podczas mszy świętej.
Tradycja ta sięga w Polsce X wieku, kiedy wraz z chrześcijaństwem rozpoczęły się obchody święta wniebowzięcia. Plony i kwiaty przynoszone w tym dniu przed ołtarze są symbolem dojrzałości duchowej Najświętszej Dziewicy. Wierzono, że poświęcone bukiety mają szczególną moc, a ich skład był ściśle określony. Przypomina o tym regionalistka z Wielkiej Wsi Weronika Śmiecikowska:
– Suszono zioła, wchodzące w ich skład, aby w razie dolegliwości przyrządzać z nich napary. Poświęconym w Matkę Boską Zielną bukietem okadzano też izby i trzymano w widocznym miejscu, aby chronił od nieszczęść. Napar z ziół podawano zwierzętom w czasie choroby, krowy dostawały go po wycieleniu. Bukietu nie można było wyrzucać. Ziarna z kłosów zbóż wykruszano i dodawano do siewu, podobnie było z nasionami ziół i kwiatów.
Wiązanki, które święci się w kościołach 15 sierpnia w zależności od regionu i zwyczaju nazywa się zielem, równiankami, kępkami, ograbkami, a nawet rózgami. Układano je z bylicy, macierzanki, mięty, piołunu, chabrów, kopytnika i krwawnika – czyli z ziół o właściwościach leczniczych, a także z kwiatów polnych i ogrodowych. Do bukietów wkładało się także kłosy zbóż, len, makówki i konopie, orzechy oraz różne warzywa i owoce: marchew, nabity na patyk ziemniak lub jabłko, gałązkę z późnymi wiśniami, gałązki leszczynowe z orzechami, czyli wszystko to, co urodziła ziemia – wyjaśnia etnolog doktor Alicja Trukszyn.
W niektórych regionach przestrzegano, by w bukiecie zanoszonym 15 sierpnia do kościoła znalazło się od 7 do 77 ziół i kwiatów. W bukietach z powiatu brodnickiego była marchew, którą po poświęceniu zjadali wszyscy domownicy. Na Kociewiu w bukietach zawsze były barwnik i macierzanka, które potem dzielono na cztery części i zakopywano na polu. W okolicach Starogardu Gdańskiego w bukiecie było 9 ziół oraz kłosów zboża, a na Kaszubach święcono roślinę o nazwie „kolander”. Zwyczajowo bukiet układano na liściu kapusty, która na dawnej wsi była jednym z najczęściej jedzonych warzyw. Ubiegłorocznego bukietu nie należało też wyrzucać, jeżeli nie został wykorzystany, trzeba było go spalić lub zakopać.
W innych krajach europejskich 15 sierpnia to także święto maryjne, które jest ściśle związane z rolnictwem. W Niemczech, a szczególnie w Bawarii i Nadrenii, Maryja określana jest Kwietną. Natomiast w tamtejszym bukiecie możemy znaleźć dziurawiec, dziewannę, koper, oset, walerianę, lawendę, przywrotnik oraz szałwię. Niemieccy rolnicy po poświęceniu ziół rzucają przez lewe ramię jabłka i gruszki, co ma zagwarantować urodzajny plon. W Czechach Matka Boża na 15 sierpnia nazywana jest Korzenną, a w Estonii Żytnią. Natomiast we włoskiej Sienie 15 sierpnia jest świętem palio, czyli tradycyjnym wyścigiem zaprzęgów konnych po płycie rynku. Nawiązuje to do historii z 1260 roku, kiedy miasto oddane pod opiekę Matki Bożej uniezależniło się od Florencji. Zwycięzca wyścigu co roku otrzymuje szarfę z wizerunkiem Maryi.
Współcześnie w Polsce uroczystość Matki Boskiej Zielnej łączone jest z dożynkami, ale tradycyjnie były to dwa odmienne wydarzenia.










