M10D 215,072 MHz Zadzwoń do studia 41 200 20 20 
Rząd przyjął projekt uchwały w sprawie Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2027-2031. Samorządy zyskają możliwość finansowania inwestycji wieloletnich, specjalny budżet przewidziano na szpitale.
W kolejnych pięciu latach programu przeznaczonego na wzmacnianie polskiego społeczeństwa na wypadek kryzysów polski rząd planuje przeznaczyć 102 mld zł. Kwoty są już rozpisane na konkretne lata i każdego roku na te cele trafi ok. 20 mld zł w skali kraju. W największym stopniu skorzystają samorządy – do nich trafi 85 procent łącznej puli.
Wojewoda świętokrzyski Józef Bryk mówi, że kwota dla województwa świętokrzyskiego nie jest jeszcze precyzyjnie określona, ale należy spodziewać się, że nie będzie ona mniejsza niż dotychczas. I dodaje, że w 2025 było to ok. 130 mln zł, w 2026 – 140 mln zł.
– Spodziewam się, że w 2027 roku będzie to ponad 140 mln zł – mówi.
Program ma umożliwić sprawną budowę i modernizację obiektów ochronnych – nowością jest to, że będzie można finansować inwestycje wieloletnie, takie np. jak miejsca ukrycia, do tej pory samorządy musiały rozliczać się w obrębie jednego roku budżetowego. Dodatkowy nacisk położony zostanie także na wsparcie szpitali – 15 procent puli trafi właśnie na nie, jak mówi wojewoda świętokrzyski Józef Bryk.
– Nowy komponent medyczny skupi się na szpitalach podległych Ministerstwu Spraw Wewnętrznych i Administracji. Lecznice mają zostać przystosowane do warunków wojennych, a więc być przygotowane do pracy m.in. bez ciągłości dostaw prądu – wyjaśnia wojewoda.
Nowością będzie profilowanie działań Ochotniczych Straży Pożarnych. Docelowo w każdej gminie co najmniej jedna jednostka OSP ma być przygotowana do zadań zgodnie z profilem: ewakuacyjnym, logistycznym, medycznym czy humanitarnym. Do 2030 jednostki te mają w swoich modułach osiągnąć pełną gotowość do wykonywania zadań.
W dalszym ciągu nacisk postawiony będzie też na edukację społeczeństwa. W ramach Akademii Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej będą organizowane spotkania z mieszkańcami, podczas których poznają praktyczny wymiar kwestii związanych z bezpieczeństwem.
Państwo planuje także przeznaczyć pieniądze na sprzęt i magazyny, by zapewnić ciągłość dostaw energii, ciepła, żywności i wody pitnej w razie kryzysu.
– Program przyjęty przez rząd ma swoje plusy i minusy – ocenia Sergiusz Parszowski, prezes Obserwatorium Bezpieczeństwa, think tanku zajmującego się bezpieczeństwem miast, samorządów oraz instytucji publicznych. Podkreśla, że długo oczekiwaną wśród samorządowców zmianą było finansowanie najbardziej złożonych inwestycji, a więc tych wieloletnich, które nie mogą być rozliczone w ciągu jednego roku.
– Samorządowcy albo borykali się z ogromnymi trudnościami albo w ogóle z takich działań rezygnowali z uwagi na ograniczenia w rozliczeniu – zauważa.
Ekspert pozytywnie ocenia także konkretny budżet dla szpitali, by przygotować je do pracy w wyjątkowych okolicznościach. Nieuzasadnioną zmianą w opinii Sergiusza Parszowskiego jest nakładanie dodatkowych zadań dla OSP. Jak mówi, są one już w wielu miejscach przeciążone.
– Dodatkowo trzeba zakładać, że w warunkach zagrożenia wojennego duża część strażaków ochotników zostanie wcielona do armii, a więc zasoby ludzkie na poziomie gminnym będą uszczuplone. Tymczasem w nowym programie strażakom dopisuje się zadania obciążające czasowo, natomiast poniżej ich kompetencji. Mam tu na myśli m.in. działania związane z prowadzeniem punktów informacyjno-recepcyjnych, działania logistyczne czy humanitarne. Takimi mogliby z powodzeniem zająć się pracownicy różnych jednostek organizacyjnych gminy – zauważa.
Nowy Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej ma obowiązywać od 1 stycznia 2027 r. do 31 grudnia 2031 r. Stanowi on kontynuację działań podejmowanych w latach 2025-2026, w których na ochronę ludności rząd przeznaczył blisko 34 mld zł.
