M10D 215,072 MHz Zadzwoń do studia 41 200 20 20 
W Ośrodku Myśli Patriotycznej i Obywatelskiej udało się poznać historię kolejnego legionisty z Kielc. To Michał Rogalski, który przed I wojną światową mieszkał na Skrzetlach. Był jednym z pierwszych kieleckich legionistów.
Z instytucją miesiąc temu skontaktowała się prawnuczka żołnierza, która znalazła w internecie informację o „notatniku żandarma” i zobaczyła, że jest na niej nazwisko jej pradziadka.
Dyrektor OMPiO Marek Maciągowski cieszy się, że po 100 latach udało się odkryć historię jeszcze jednego kieleckiego bohatera, który jako jeden z pierwszych uwierzył w ideę Józefa Piłsudskiego i poszedł walczyć o wolną Polskę.
– W jego książeczce wojskowej widnieje data wstąpienia do strzelców Pierwszej Kompanii Kadrowej 6 sierpnia 1914 roku. Miał wtedy 27 lat – mówi historyk.
– Miał wpisany zawód „murarz”, ale rodzina mówi, że nigdy go nie wykonywał. Gospodarował na niewielkim obszarze ziemi. W książeczce odnotowano też szlak bojowy, który przeszedł. Był żołnierzem do 1916 roku, walczył w ramach trzeciej kompanii Pierwszego Pułku Piechoty I Brygady Legionów Józefa Piłsudskiego – wyjaśnia Marek Maciągowski.
Michał Rogalski urodził się w 1887 roku w Kielcach. Zachowało się jego zdjęcie w mundurze oraz z odznaką I Brygady, a także wpisy w Centralnym Archiwum Wojskowym. Przetrwały też ciekawe historie, zachowane w rodzinnej pamięci, które opowiedziała prawnuczka – mówi Marek Maciągowski.
– W rodzinnej historii przetrwało, że był słusznego wzrostu, był to bodaj najwyższy legionista, który z tej racji otrzymywał podwójną porcję jedzenia. W jego rodzinie przekazywana jest też opowieść o tym, jak pewnego razu podczas przeprawy przez rzekę, gdy nie było łodzi, Michał Rogalski, jako najwyższy i najsilniejszy, przeniósł Józefa Piłsudskiego na swoich barkach – opowiada Marek Maciągowski.
Zachowała się też opowieść o dwóch koniach, które Michał Rogalski otrzymał od Wojska Polskiego po zakończeniu wojny.
– Potem, gdy np. przejeżdżał tymi końmi przez miasto i zwierzęta usłyszały muzykę wojskową, natychmiast zaczynały poruszać się krokiem defiladowym. Żartowano więc, że konie tańczą w rytm tej muzyki – opowiada historyk.
Michał Rogalski był odznaczony m.in. Krzyżem Niepodległości i Krzyżem Walecznych. Jego sylwetka i życiorys wkrótce znajdą się na stronie internetowej OMPiO.
Michał Rogalski jest jednym z 42 kielczan, których nazwiska zostały zapisane cyrylicą w notatce sporządzonej przez jednego z rosyjskich żandarmów w Kielcach.
Marek Maciągowski odnalazł ją w kieleckim archiwum. Notatkę sporządzono w sierpniu 1914 roku, bezpośrednio po drugim wejściu Rosjan do Kielc. Nosiła ona tytuł „Spis osób mieszkających w Kielcach, które wstąpiły do organizacji strzeleckiej i z austriackimi wojskami uciekły za granicę”.
– To byli pierwsi kieleccy legioniści – zaznacza historyk.
Markowi Maciągowskiemu udało się poznać historię większości osób z listy, ale nadal nie ma informacji na temat kilkunastu osób.
1. Józef Kramer, 2. Józef Cedro, 3. Roman Radlica, 4. Wojciech Michalski, 5. Jan Łach, 6. Józef Płaza, 7. Michał Rogalski, 8. Władysław Tyszko, 9. Antoni Moskwa, 10. Stanisław Moskwa, 11. Władysław Dzieszewski, 12. Bronisław Łapiński, 13. Seweryn Biernacki, 14. Józef Tokarczyk 15. Andrzej Dzikowski, 16. Antoni Sabat, 17. Jan Zawisza, 18. Antoni Zawisza, 19. Ludwik Daszewski, 20. Romuald Daszewski, 21. Stanisław Sikorski, 22. Edward Tomczyk, 23. Andrzej Wójcik, 24. Marian Rusek, 25. Ludwik Serwinowski, 26. Jan Serwinowski 27. Stefan Lipiński, 28. Stanisław Stawiarski, 29. Józef Stawiarski, 30. Tomasz Brudek, 31. Ignacy Musiał, 32. Roman Zagrodzki, 33. Karol Kmiecik, 34. Aleksander Dorner, 35. Czesław Klarus 36. Roman Rogiński, 37. Zygmunt Pankowski, 38. Stanisław Juśnikowski, 39. Mieczysław Żelazny, 40. Stefan Żuchowski, 41. Stefan Żucki, 42. Adam Kurek.
