M10D 215,072 MHz Zadzwoń do studia 41 200 20 20 
Dziś przypada rocznica pacyfikacji Michniowa. 12 lipca upamiętniani są mieszkańcy ponad 800 wsi spacyfikowanych podczas II wojny światowej przez Niemców.
12 lipca przypada Dzień Walki i Męczeństwa Wsi Polskiej. Został ustanowiony w rocznicę pacyfikacji świętokrzyskiej wioski Michniów przez okupanta niemieckiego, co miało miejsce 12 i 13 lipca 1943 roku. W ciągu dwóch dni wymordowano 204 osoby, w tym kobiety i dzieci. Miejscowość została ograbiona i spalona. Była to zemsta Niemców za pomoc partyzantom. Wieś współpracowała ze zgrupowaniem Jana Piwnika „Ponurego”, udzielając żołnierzom schronienia i dając wyżywienie.
W tym roku ze względu na sytuację epidemiczną, upamiętnienie tragicznych wydarzeń sprzed 77 lat przybierze bardziej indywidualny charakter – mówi Ewa Kołomańska, kierownik Mauzoleum Martyrologii Wsi Polskich w Michniowie.
– W niedzielę i w poniedziałek będzie msza święta polowa zorganizowana z inicjatywy mieszkańców Michniowa i proboszcza parafii Wzdół. Będą także wystawy zewnętrzne, które chętni będą mogli oglądać przez oba dni. Zarówno w niedzielę, jak i poniedziałek można indywidualnie złożyć hołd mieszkańcom Michniowa, zapalając znicze i składając kwiaty na mogile pomordowanych – informuje.
Mieszkańcy nadal pamiętają i wspominają tragiczną pacyfikację swojej miejscowości – dodaje Ewa Kołomańska.
– Jest taka szczególna tradycja w Michniowie, że te dni, w których wspomina się pacyfikację, są jak michniowskie zaduszki. W tych dniach mieszkańcy nie wykonują zbędnych prac nawet, gdy rocznica wypada w dni robocze – mówi.
Dodaje, że wspominanie drugiego dnia pacyfikacji Michniowa jest dla mieszkańców trudniejsze. Pierwszego dnia zginęli mężczyźni, a drugiego całe rodziny, w tym kobiety i dzieci. Dla wielu rodzin te wspomnienia, to są powroty do własnych tragedii.
W pamięci ocalonych, dni sprzed 77 lat wciąż są żywe. Kazimiera Grzywacz w czasie pacyfikacji miała sześć lat, z tamtych wydarzeń pamięta kilka obrazów, całą historię zna z opowieści ojca i z książek. Jej rodzina, dzięki przezorności ojca, uciekła do lasu i oddalonej o cztery kilometry Orzechówki, stamtąd jeszcze dalej, do wsi Ścignie. Ze sobą zabrali krowę i psa, mama zabrała kilka kołder, a do jedzenia były trzy bochenki chleba, niesione przez najstarszą siostrę. Po kilku tygodniach wrócili do spalonej wsi. Kazimiera Grzywacz przypomina sobie spalone domy i sterczące kominy.
Ocalałym mieszkańcom zabroniono odbudowy i uprawiania pól. Szczątki zamordowanych spoczywają w zbiorowej mogile, na której zaraz po wojnie postawiono kamienną tablicę z nazwiskami ofiar.
12 i 13 lipca w Michniowie będzie można oglądać dwie wystawy plenerowe. Jedna z nich opowiada o losach majora Henryka Dobrzańskiego „Hubala”, a druga o represjach niemieckich na polskich wsiach w latach 1939-40.
– Na planszach zobaczymy zdjęcia archiwalne, dokumenty. Ciekawostką na wystawie przygotowanej przez Huberta Seńczyszyna jest odznaka oddziału „Hubala” zaprojektowana w 1939 lub 1940 roku. Z kolei na wystawie przygotowanej przez dr Katarzynę Jedynak są relacje, a także zdjęcia z muzeów i archiwów niemieckich – wymienia.
Datę tragedii w Michniowie uznano za symboliczny dzień pamięci o mieszkańcach 817 polskich wsi spacyfikowanych przez Niemców. Jesienią tego roku w Michniowie ma zostać udostępnione Mauzoleum Martyrologii Wsi Polskich. Znajdująca się tam ekspozycja będzie upamiętniała wszystkie spacyfikowane wioski.
Osoby i delegacje, które pragną oddać hołd poległym mieszkańcom Michniowa oraz wsi polskich, spacyfikowanych przez Niemców w czasie II wojny światowej, są zaproszone do indywidualnego składania wieńców oraz modlitwy przy mogile.
