M10D 215,072 MHz Zadzwoń do studia 41 200 20 20 
W Starachowicach trwają Dni Pamięci. To realizowany od 2012 roku cykl zajęć, które mają na celu przypominanie o ludności żydowskiej, która przed wojną mieszkała na terenie miasta. Corocznie organizowane są pod koniec października, aby przypomnieć o dniu likwidacji getta w Wierzbniku. To wydarzenie nastąpiło 27 października 1942 roku. Zamordowano wówczas 4 tys. osób.
Jak przypomina Paweł Kołodziejski, dyrektor Muzeum Przyrody i Techniki w Starachowicach, ale także historyk i regionalista, rok przed wybuchem II wojny światowej w Wierzbniku mieszkało 3808 Żydów.
– W czasie wojny przywożono tu jednak Polaków i Żydów z terenów przyłączonych do Rzeszy. Do Wierzbnika, jak przed wojną nazywało się miasteczko, przywieziono ludność z Warszawy, Łodzi czy Płocka. Wszyscy skierowani zostali do pracy w Zakładach Starachowickich, stanowiących wówczas część niemieckiego koncernu Hermann Göring Werke. Ich zadaniem było wykonywanie ręcznie najcięższych prac, na przykład przetaczania wagonów z surówką żelaza – podkreśla.
W dniu likwidacji getta Niemcy przeprowadzili selekcję i około 1600 osób nadających się do pracy uniknęło śmierci. Później zostali wywiezieni do Auschwitz, a stamtąd w „marszach śmierci” pognani byli do Niemiec. Paradoksalnie dzięki temu ze starachowickiego pogromu ocalał duży odsetek Żydów. Końca wojny doczekało ponad 400 osób. Na podstawie ich wspomnień dziś można odtworzyć tamtą historię.
Dni Pamięci to także okazja do poznania kultury żydowskiej, która przez wieki splatała się z dziejami Polski. Wioletta Sobieraj, wicedyrektor Muzeum Przyrody i Techniki, przypomina, że Dni Pamięci zyskały szczególny wymiar od czasu nawiązania współpracy z Muzeum Żydowskim Galicja.
– Od trzech lat z jego zbiorów prezentowane są wystawy i filmy z projektu Mobilna Przestrzeń Kultury. Obecnie można zobaczyć wystawę „Domy Pamięci”, poświęconą cmentarzom i symbolice żydowskich nagrobków. Na jutro zaplanowane są warsztaty dla dzieci i wykład Bartosza Duszyńskiego „Ucieczki więźniów żydowskich z KL Auschwitz-Birkenau. Wybrane historie” – zaznacza.
W sobotę natomiast będzie można spotkać się z autorką książki „Wrócę, gdy będziesz spała. Rozmowy z dziećmi Holokaustu” Patrycją Dołowy, a na niedzielę zaplanowano koncert Urszuli Makosz z zespołem.
Wszystkie wydarzenia odbywają się w Muzeum Przyrody i Techniki. Wstęp jest wolny.
