M10D 215,072 MHz Zadzwoń do studia 41 200 20 20 
Kwestia pomocy ludności żydowskiej podczas II wojny światowej nadal wymaga wielu badań i analiz – mówi Tomasz Domański z kieleckiej delegatury IPN. Według szacunków, Instytut Yad Vashem odznaczył medalem „Sprawiedliwy wśród narodów świata” ponad 280 mieszkańców województwa świętokrzyskiego.
W Polsce odznaczenie otrzymało ponad 6 600 osób. Jednak skala pomocy była znacznie większa i dziś trudno ją oszacować – przyznaje historyk. Ten obszar badawczy był zaniedbany przez dziesięciolecia. W PRL-u nie dbano o tę kwestię. Dopiero schyłek lat 80. i lata 90. przyniosły pierwsze publikacje poświęcone ratowaniu Żydów i trudnym relacjom polsko-żydowskim pod okupacją niemiecką i sowiecką w czasie II wojny światowej. Jest jeszcze wiele do zrobienia w tym zakresie. Nie dysponujemy pełnymi danymi. Obracamy się w danych szacunkowych, które są bardzo niedoskonałe – dodaje Tomasz Domański.
Dziś przypada Europejski Dzień Pamięci o Sprawiedliwych, ustanowiony przez Parlament Europejski. W Ośrodku Edukacyjno-Muzealnym Świętokrzyski Sztetl w Chmielniku spotkania z tej okazji odbywają się od kilku lat. Co roku przybliżane są historie pomocy z innych zakątków województwa świętokrzyskiego – mówi Agnieszka Dziarmaga, kierownik ośrodka. – Staramy się odnajdywać przy pomocy lokalnych społeczności rodziny, które były zaangażowane w pomoc Żydom. Takie spotkanie, jak dzisiejsze jest adresowane do młodego pokolenia, które dzięki temu może odkrywać kary historii pamiętając o tych, którzy wszelkimi siłami starali się przeciwstawić okropnościom II wojny światowej – dodaje Agnieszka Dziarmaga.
W tym roku w spotkaniu poświęconym gminom Chęciny i Kije wzięło udział kilkudziesięciu uczniów świętokrzyskich szkół. Niektórzy z nich także zaangażowali się w poszukiwanie informacji o Polakach, którzy pomagali Żydom podczas wojny. Gimnazjaliści z Chęcin przypomnieli historię Guty i jej 8-letniej córki Lili. Uciekły one z getta warszawskiego i znalazły schronienie u dozorcy cmentarza żydowskiego w Chęcinach, Karola Kicińskiego i jego córki – mówi jeden z uczniów, Klaudiusz Kurtek. Podkreśla, że szukając materiałów na ten temat w księgach parafialnych, zdobył wiele ciekawych informacji, nieznanych mieszkańcom Chęcin. – Jesteśmy dumni z Polaków, którzy pomagali Żydom – mówił Klaudiusz Kurtek.
Europejski Dzień Pamięci o Sprawiedliwych jest obchodzony od 2013 roku. Data 6 marca została wybrana, aby upamiętnić dzień urodzin Mosze Bejskiego, urodzonego w Działoszycach. Był on współtwórcą definicji „Sprawiedliwy Wśród Narodów Świata”.
Od najbliższej niedzieli na antenie Radia Kielce nowy cykl audycji pt. „Polacy ratujący Żydów”. Zaprezentujemy mieszkańców naszego regionu, którzy podczas II wojny światowej pomagali Żydom narażając własne życie. Co tydzień będziemy prezentować wypowiedzi i świadectwa osób oraz historie poszczególnych rodzin.
Dzisiaj (środa) o godzinie 17.00 w Studiu Gram Polskiego Radia Kielce odbędzie się przedpremierowa emisja pierwszej audycji z cyklu „Polacy ratujący Żydów”. Zaplanowano także dyskusję z historykami.
