M10D 215,072 MHz Zadzwoń do studia 41 200 20 20 
Historyczna, ołowiana zawieszka z Daromina w gminie Wilczyce zajęła II miejsce w kategorii „Unikatowy artefakt 2023″ w plebiscycie archeologicznych sensacji odkrytych w ubiegłym roku. Plebiscyt jest organizowany przez kwartalnik „Archeologia żywa”.
Zawieszkę oraz nieznaną dotąd siedzibę rycerską z XI-XII w. odkryła Nadwiślańska Grupa Poszukiwawcza Stowarzyszenia Mieszkańców Gminy Annopol „Szansa”.
Jak powiedział dr. hab. Marek Florek z UMCS w Lublinie i Delegatury Urzędu Ochrony Zabytków w Sandomierzu, zawieszka jest wyjątkowa z kilku powodów.
– To jedyny przedmiot tego typu znaleziony na ziemiach polskich. Ponadto nie wiadomo co przedstawiają rysunki, które znajdują się po obu stronach zawieszki. Na jednej stronie prawdopodobnie jest wizerunek ptaka, więc mógł to być symbol heraldyczny, a z drugiej jest kompozycja kresek, co przypomina znaki rodowe stosowane przez ludy koczownicze – wyjaśnia.
– Przedmiot nazywany jest zawieszką, ponieważ był noszony na rzemyku. Jednak równie dobrze mógł pełnić funkcję tłoka pieczętnego lub amuletu. Zagadką jest również to, do kogo należała. W zestawieniu z innymi przedmiotami znalezionymi w Darominie można przypuszczać, że przebywała tam zacna osoba związana z wojskowością i być może obcego pochodzenia, bo znaleziono tam dużo przedmiotów łączących się z kręgiem kultury skandynawsko – ruskiej – dodaje historyk.
Wojciech Rudziejewski-Rudziewicz, prezes Stowarzyszenia Mieszkańców Gminy Annopol „Szansa” zaznaczył, że tak wysoka lokata w plebiscycie jest dla niego i pozostałych członków grupy dużą motywacja do dalszych działań i rozwijania swoich pasji poszukiwawczych. Zawsze są one poprzedzone czytaniem informacji źródłowych oraz analizowaniem wiadomości pochodzących z innych źródeł. Dodał, że w trakcie prac w Darominie oprócz ołowianej zawieszki znaleziono także złotą zawieszkę Gotów, buławę, ostrogi, biżuterię oraz 10 piastowskich denarów.
Wszystkie znaleziska z Daromina są teraz w trakcie opracowań naukowych. Po zakończeniu prac najprawdopodobniej trafią do zbiorów Muzeum Zamkowego w Sandomierzu .
W plebiscycie ołowianą zawieszkę z Daromina wyprzedziła tylko kostka do gry znaleziona w Samborowicach, datowana na przełom III i II wieku p.n.e. Jest to najstarsza kostka do gry, jaką do tej pory znaleziono na terenie Polski.
