M10D 215,072 MHz Zadzwoń do studia 41 200 20 20 
Sztuka polubownego rozwiązywania sporów oraz umiejętność dialogu to kompetencje, które warto kształtować od najmłodszych lat – przekonują prawnicy Sądu Okręgowego w Kielcach. W ramach „Tygodnia Mediacji” pedagodzy, nauczyciele oraz mieszkańcy regionu uczą się, jak rozmawiać z uczniami i rodzicami, aby nie zaostrzać emocji i szukać ugodowych rozwiązań.
Zdaniem mediatorki Anny Zabrzuch edukacja w zakresie bezkonfliktowego rozwiązywania sporów jest kluczowym elementem kształtowania dojrzałego społeczeństwa.
– Już na etapie żłobka, kiedy dzieci zaczynają mówić i uczyć się porozumiewać, a także popadać w pierwsze konflikty, należy im wskazywać drogę ich polubownego rozwiązania. Wyobraźmy sobie dwójkę trzyletnich dzieci bawiących się klockami. Jest mnóstwo kolorowych klocków, ale tylko jeden żółty i oboje go chcą. Jeśli dorosły rodzic lub nauczyciel podejmie wtedy decyzję za nich – sam ustali, do kogo ma trafić, zabierze go obojgu albo dokupi drugi – nie nauczy dzieci rozwiązywania konfliktu, tylko go zaostrzy lub mówiąc kolokwialnie, „zamiecie go pod dywan”. Takie doświadczenie nie pomoże dzieciom potem w dorosłym życiu podejmować decyzji i szukać kompromisu. Będą szukały kogoś, kto zrobi to za nie, czyli np. sądu – wskazuje Anna Zabrzuch i dodaje, że kluczem jest nauka kultury rozmowy.
– Chodzi o to, by rozmawiać z poszanowaniem każdego z uczestników dyskusji. Już na samym początku powinniśmy określić konsekwencje tej rozmowy i zastanowić się, czy pod wpływem emocji skończy się ona konfliktem, czy też ugodowo. Wiele problemów rówieśniczych i szkolnych mogłoby być rozwiązywanych bezpośrednio w placówkach, bez konieczności trafiania do sądów rodzinnych – dodaje.
Spośród wymiernych korzyści mediacji Anna Zabrzuch wymienia skrócony czas postępowania, a także mniejsze koszty.
– Jeśli zdecydujemy się na korzystanie z usługi mediatora, to przy konfliktach, gdzie nie ma wartości przedmiotu sporu, koszt pierwszego posiedzenia to 300 zł netto, kolejnego 200 zł, a całość postępowania nie przekracza 900 zł netto. To zdecydowanie mniej niż koszty dłuższego procesu sądowego – dodaje.
Podczas spotkania w kieleckim sądzie szczególną uwagę poświęcono relacjom w środowisku szkolnym. Eksperci przypominają jednak, że aby mediacja w szkole miała sens, muszą być spełnione odpowiednie warunki. Mecenas Kamila Kwiecień, wskazuje, że istnieje cienka granica między zwykłym sporem rówieśniczym a przemocą, która wymaga już podjęcia zupełnie innych środków prawnych.
– Mediacja ma szansę powodzenia wtedy, gdy występuje równowaga sił, gdy mamy do czynienia ze zrozumieniem sytuacji i obie strony dążą do rozwiązania sporu – np. gdy koleżanki pokłóciły się i potrzebują pomocy w odnalezieniu drogi do powiedzenia „przepraszam”. Kiedy jednak dochodzi do nierównowagi, gdy ktoś staje się ofiarą, a działania są ukierunkowane na poniżenie czy dokuczenie, mediacja może nie przynieść rezultatu.
Mecenas podkreśla również, jak fundamentalna jest nauka dyplomacji u młodych ludzi, dla których wchodzenie na ścieżkę sądową może być traumatycznym doświadczeniem.
– W każdym młodym człowieku należy kształtować umiejętności dyplomatyczne, empatyczne i wolę rozwiązywania konfliktów poza ostrym sporem. Dla dzieci i młodzieży, które dopiero się kształtują, wejście na etap sądowy może budować poczucie krzywdy. W ramach mediacji każdy uczestnik ma realny wpływ na kształt wypracowanej ugody – zaznacza mec. Kamila Kwiecień.
W warsztatach licznie wzięli udział nauczyciele oraz dyrektorzy szkół z całego regionu. Wszystko po to, aby zdobyć praktyczną wiedzę i skuteczniej reagować w przypadku wystąpienia sytuacji spornych w ich placówkach. Ks. Szymon Usarz, katecheta ze Szkoły Podstawowej nr 25, zwrócił uwagę na praktyczny wymiar mediacji w pracy nauczyciela.
– Naszą rolę nie jest samo przekazywanie suchej wiedzy, ale przede wszystkim kształtowanie młodych ludzi. Musimy im przekazywać, że sytuacje sporne się zdarzają ale rozwiązaniem ich nie jest kłótnia kurczowe trzymanie się swojego zdania. Nauczyciel uczy nie tylko słowami, ale i swoim przykładem. Jeśli pokaże, że potrafi porozumieć się z uczniem czy rodzicem, to dla młodego człowieka jest to znacznie ważniejsze niż same słowa. Takie inicjatywy są w obecnych czasach po prostu niezastąpione – mówi ksiądz.
Bezpłatne dyżury mediatorów oraz spotkania edukacyjne w Sądzie Okręgowym w Kielcach potrwają do 16 października.
