M10D 215,072 MHz Zadzwoń do studia 41 200 20 20 
„Bez pamięci, nie ma zrozumienia” – mówi Dorota Koczwańska – Kalita, naczelnik kieleckiej delegatury Instytutu Pamięci Narodowej. Sobota jest drugim dniem konferencji „Wieś polska w czasie II wojny światowej. Po pacyfikacji – losy i pamięć”, która odbywa się w Muzeum Martyrologii Wsi Polskich w Michniowie.
– Okolica jest tak piękna, że trudno sobie wyobrazić, że tu kiedyś wydarzyła się taka tragedia. Tu historia została zatrzymana – potem był już tylko smutek i płacz. Pamięć, która trwa świadczy o potrzebie człowieczeństwa, o potrzebie mówienia o tym, że ta zbrodnia nie powinna się wydarzyć. Kiedy brakowałoby pamięci, brakowałoby zrozumienia, tego co się wydarzyło oraz tego, jakie decyzje podejmować w przyszłości. Dla mnie Mauzoleum w Michniowie jest przestrogą dla obecnych i przyszłych pokoleń – wyjaśnia Dorota Koczwańska – Kalita.
Mauzoleum w Michniowie jest kompleksem nowoczesnym, który łączy architekturę, wystawę oraz efekty audiowizualne. Nie brakuje tu także pamiątek po ofiarach pacyfikacji wsi, w postaci dokumentów, rzeczy osobistych oraz fotografii.
– Od początku chcieliśmy, by w tym miejscu przekazywanie wiedzy i narracji odbywało się w sposób nowoczesny. Funkcją tego kompleksu muzealnego jest przede wszystkim pamięć o ofiarach pacyfikacji wsi. Są tu oczywiście pamiątki, dokumenty, zdjęcia, czy krzesło z więzienia w Kielcach. Jednak nie jest to typowe muzeum, gdzie podziwiamy oryginalnie zachowane muzealia. Nastawiliśmy się na relacje, które pozyskiwaliśmy i zbieraliśmy przez kilka lat. W każdym pomieszczeniu są specjalne monitory ze słuchawkami, gdzie zwiedzający mogą wysłuchać wypowiedzi świadków, nie przeszkadzając innym. Zapewniliśmy także transkrypcję w języku angielskim, a w części poświęconej ratowaniu Żydów, w języku hebrajskim – wymienia Tadeusz Sikora, dyrektor Muzeum Wsi Kieleckiej.
Wśród prelegentów znajdują się między innymi Monika Tomkiewicz z Instytutu Pamięci Narodowej w Warszawie, która wygłosiła referat o pacyfikacjach wsi na terenie Wileńszczyzny, oraz Ewa Kołomańska z Mauzoleum Martyrologii Wsi Polskich w Michniowie, która opowie o zmianach w sposobie upamiętniania wydarzeń historycznych.
Oficjalne otwarcie Mauzoleum odbędzie się w poniedziałek 12 lipca, w rocznicę pacyfikacji Michniowa. W uroczystościach udział weźmie Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Andrzej Duda.
