M10D 215,072 MHz Zadzwoń do studia 41 200 20 20 
Gmach Wojewódzkiego Domu Kultury w Kielcach, urząd pocztowy w Będzinie, czy Park Kultury w Starachowicach – co łączy te budynki? Wszystkie reprezentują styl modernistyczny. Właśnie o tym porządku architektonicznym traktuje nowy cykl filmowy, który w piątek, 19 lutego, miał premierę w Wojewódzkim Domu Kultury.
Dokumentalna seria nosi tytuł „Modernizm czy modernizacja”. Jego pomysłodawcami są Jarosław Machnicki, dyrektor Wojewódzkiego Domu Kultury i Krzysztof Myśliński z Muzeum Historii Kielc.
Jak wyjaśnia szef WDK, celem projektu jest popularyzacja wiedzy o architekturze okresu międzywojnia, podkreślenie jej znaczenia w kontekście przemian historycznych i społecznych.
– Na początku ubiegłego roku myśleliśmy, żeby poszerzyć ofertę kina o rozmowy o architekturze. W roku 85. rocznicy istnienia naszego obiektu, uznaliśmy, że możemy zacząć od modernizmu – mówi.
Wojewódzki Dom Kultury w Kielcach jest jednym z przykładów tego stylu, choć wyróżniającym się. Jemu poświęcony jest drugi odcinek. W pierwszym pojawia się informacja o tym, jakie cechy ma modernizm i jakie jego rozwiązania są stosowane do dziś. Pokazane są też wybrane przykłady realizacji obiektów w tym stylu. Autorzy ilustrują go okazałymi budowlami w Nowym Jorku, ale także na naszym rodzimym podwórku.
Po ciekawych obiektach oprowadzają: historyk, wielbiciel modernizmu Krzysztof Myśliński – autor książki „Kielce, których nie ma”, profesor Marcin Furtak z Politechniki Krakowskiej – autor książki „Centralny Okręg Przemysłowy (COP) 1936-1939, Architektura i urbanistyka”, Wojciech Gwizdak ze Stowarzyszenia Architektów Polskich, Tomasz Śleboda – autor książki „Edgar Norwerth (1884-1950)”, Stefania Lazar – autorka m.in. „Architektury Będzina 1918-1939: budynki użyteczności publicznej”, Grzegorz Onyszko – historyk ze Śląska, przewodnik i znawca śląskiej architektury oraz Wojciech Mazan – historyk sztuki, pracownik ostrowieckiego Biura Wystaw Artystycznych, założyciel i lider Stowarzyszenia Kulturotwórczego „Nie z tej Bajki”.
Zdjęcia powstawały między innymi w Kielcach, Będzinie, Sosnowcu, Ostrowcu Świętokrzyskim, Skarżysku-Kamiennej, Starachowicach i Radomiu. W ekipie realizatorskiej znalazła się Małgorzata Chmiel z Portalu Informacji Kulturalnej. Przyznaje, że praca była pełna niespodzianek.
– Jechaliśmy na plan, a na miejscu okazywało się, że budynek wygląda zupełnie inaczej niż jeszcze rok, czy dwa lata temu. Modernizm dopiero teraz zaczyna być zauważany, doceniany. I niestety można powiedzieć, że wiele budynków straciliśmy bezpowrotnie, natomiast o innych niewiele wiemy, na przykład, kto je zaprojektował. Taka sytuacja jest w przypadku Parku Kultury w Starachowicach – wyjaśnia.
Cały cykl ma liczyć sześć odcinków. W piątek dwa pierwsze miały premierę w Wojewódzkim Domu Kultury. Na widowni był obecny Andrzej Bętkowski, marszałek województwa świętokrzyskiego. Chwalił filmy, zwłaszcza, że znalazł w nich wiele obiektów z rodzinnego Skarżyska-Kamiennej.
– Przykładem tej architektury modernistycznej jest między innymi Ambulatorium w Skarżysku-Kamiennej, w którym się urodziłem, architektura osiedla robotniczego, kolonii urzędniczej. To było założenie, które, można powiedzieć, stworzyło połowę miasta. Z zaciekawieniem i niecierpliwością będę czekał na kolejne produkcje – przyznał.
Jednym z pierwszych widzów był także wojewoda świętokrzyski, Zbigniew Koniusz. Z uznaniem wypowiadał się o dokumencie.
– Myślę, że warto było zacząć ten cykl, bo to są rzeczy może nie ulotne, bo budynki stoją długo, ale są czasami bezkrytycznie „modernizowane” i ten modernizm staje się już quasimodernistczną budowlą. Coś jednak udało się zatrzymać. Budynek Wojewódzkiego Domu Kultury przetrwał prawie w oryginalnym stanie – zaznaczył.
Filmy będzie można zobaczyć na stronie Platformy Informacji Kulturalnej województwa świętokrzyskiego. Planowane są także spotkania z osobami zainteresowanymi tą tematyką.
