Cenne pamiątki trafiły do Archiwum

W ciągu ostatniego roku Archiwum Państwowe w Kielcach otrzymało ponad 130 archiwalnych pamiątek i wiele dokumentów od prywatnych darczyńców. Są wśród nich księgi, ulotki, plakaty, a nawet koszulki i nagrania dźwiękowe.

CZYTAJ TAKŻE

Młodzi genealodzy na tropie swoich przodków

2026-04-16

„Bez korzeni nie zakwitniesz”. Rodzinne historie czekają na odkrycie

2026-03-02

Pokaż więcej

Znaczna część pamiątek jest związana z Solidarnością, ale są też materiały z XIX wieku i II wojny światowej. Najcenniejszym darem są „Kopiały pism i dokumentów Dominium Wyszyna Fałkowska”, które powstały w latach 1927-1939.

Przekazał je Józef Jakubowski z Warszawy, syn Kazimierza Jakubowskiego, który sporządzał pisma w swojej kancelarii – mówi Iwona Pogorzelska z archiwum. Są to dwie księgi, w których ręcznie sprawy związane z zarządzaniem dobrami ziemskimi w Wyszynie Fałkowskiej. Są tam kopie korespondencji do urzędów, izby skarbowej i banków.
 
Coraz więcej osób decyduje się na przekazanie pamiątek do Archiwum Państwowego. Niektórzy oddają je, bo nie wiedzą, jak je przechowywać, albo zależy im na udostępnieniu materiałów kolejnym pokoleniom. Jeśli ktoś nie chce przekazywać oryginałów, to może udostępnić je do zeskanowania – dodaje Iwona Pogorzelska. Na przykład jeden z darczyńców przekazał kopie cyfrowe pocztówek z Kresów Południowo-Wschodnich. Na tej podstawie Archiwum Państwowe przygotowało tegoroczny kalendarz, pt. „W przedwojennym Lwowie”. Na pocztówkach można zobaczyć Lwów m.in. z XX-lecia Międzywojennego i I wojny światowej.
 
Do Archiwum trafiają też ciekawe materiały, których autentyczność i pochodzenie czasem trudno ustalić. Tak jest w przypadku założonego w 1943 roku zeszytu z wykazem żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych. Dokument przekazała Maria Lisowska, wdowa po poruczniku Stanisławie Lisowskim, żołnierzu Brygady Świętokrzyskiej Narodowych Sił Zbrojnych – mówi rzecznik Archiwum Beata Białek.

Wykaz dotyczy drużyny „Bajkowo”, jednak dotąd nie udało się odnaleźć żadnych informacji na temat istnienia drużyny o takiej nazwie. Zawiera on informacje o datach urodzenia, wstąpienia do organizacji, a także zawodzie, wyszkoleniu, funkcji w organizacji i posiadanej broni.
 
Chętni mogą nadal przekazywać historyczne pamiątki do Archiwum Państwowego w Kielcach i Sandomierzu. Archiwistów interesują wszystkie dokumenty, ze szczególnym uwzględnieniem I wojny światowej. Ciekawe pamiątki są prezentowane m.in. podczas wystaw i spotkań. Każdy może też poprosić o ich udostępnienie. W sumie w Archiwum Państwowym w Kielcach i Sandomierzu znajduje się ok. 8 kilometrów dokumentów.